Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimus

human inſtitutione d̓eponūt. Docētur vt paruuli. ſetuiunt vt infirmi. verberantur vt timidi. corriguntur vtſubditi. Obliuiſcūtur quod nati ſūt. qd̓ iubētur induunt. Gumqꝫ in mores noſtros trāſeunt: ꝓprios motuſperdunt. Phiſiologus. Elephas dum arte hominūſucciſis arboribus: ingentia mēbra cōmittit. tantodere ſuppinatus ꝓpriis viribꝰ ſurgere nequit. quia pedes eius nullis inſtituūtur articulis. ſed humano ſolatio ſurgit: cuius arte iacuit. Itaqꝫ belua ſuis greſſibꝰreſtituta: memor eſſe beneficii nouit in magiſtrū: quemſibi ſubueniſſe agnoſcit. ad ip̄ius arbitriū greſſus mouet: eiuſdem volūtate cibos capit. Deniqꝫ vice manuaꝓmuſcidem tendit magiſtro. ꝓfutura gratāter accipit.quia ſe illius cura viuere poſſe intelligit. flatum ſuū dolori capitis humani mederi dicitur quē rogatus exhalat. Gum aūt ad aquas venerit cauum alias cannaꝫꝓmūſcidis in pluuie modū imbrem poſtulatus effūdit.Deniqꝫ motu corꝑis a diuerſis poſtulat: quod magiſtro porrigat. compēdia nutritoris alimenta ſua putat. ſi aliquis poſtulata p̄bere cōtemſerit: collectaculo veſice patefacto tantā dicitur alluuionē egerere:vt in eius penates fluuius quidā videatur intraſſe contemptum vindicans in fetore. Scurriliter ludentes deſpicit. honeſtū aliquid gratāter attendit Solinꝰ. Ineſt aūt illis clemētie bonum. Nam ſi deſertum hoīeꝫforte vagabūdum viderint. vſqꝫ ad notas vias ductuꝫprebent. vel ſi in cōſtrictis pecoribꝰ occurſitent: itinera ſibi planda placida manu faciūt: ne quod animalobuium interimant. Cōflictu fortuito ſi forte pugnat̉:XLnec mediocrē habent curā ſaucioꝝ. De ſagacitate ipſorum. Iſidorus.Lephanti ſiquidē intellectu memoria multavigent: gregatim incedūt: motū quo valēt homines ſalutant. Solinus. Elephāti iuxta ſēſum humanū intellectus habēt. memoria pollent. ſyderum ſeruāt diſciplinam. luna niteſcēte gregatim amneſpetunt. mox quoqꝫ liquore aſperſi ſolis exortū. motibꝰquibus poſſunt. ſalutant. deinde in ſaltus reuertūtur.Gregatim oberrant: natu maximꝰ agmen ducit. Etate vero ꝓximus ſequentē cogit. flumen trāſituri minimos antemittūt ne maiores in greſſu alueum atterant: profundos gurgites depreſſis vadis faciant. venatu premuntur: vtroſqꝫ dentes pariter affringunt: vtebore damnato: requirātur. hanc em̄ ſibi cauſam ineſſe ꝑiculi ſentiunt. Plinius libro viii. Elephantiseſt intellectus patrii ſermonis. Et in primis obediētiaofficiorumqꝫ que didicere memoria. Amoris glorievoluptas. immo que etiā in homine rara eſt probitas:prudentia: equitas. Et quod ad docilitatē attinet regēadorant. genua ſubmittūr. coronas porrigunt. Indicisarabici minores: quos nothos appellāt. Germanici ceſaris munere gladiatorio quoſdā etiam motus inconditos edidere: ſaltantiū modo. Item narrāt in maritimisethyopie quinos elephātos inter ſe cratium modo implexos erectis ꝓmuſcidis alias capitibꝰ velificantes:ad meliora arabie pabula fluctibꝰ vehi. Pliniꝰ. Elephas cameleone cōcolore frōde deuorato: occurrit oleaſtro huic veneno ſuo. Ex libro de naturis rerū. Elephanti. teſte Caſſiodoro. omniū quadrupedū ſuꝑant intellectū. Unde dubitat elephas primo aſpectu adorare: quē cunctoꝝ intelligit rectorē eſſe. Cui ſi tirannꝰappareat: inflexus ꝑmanet. farinaꝫ ſimile minutiſſimopulueri ꝑmixtam ſeꝑat optime: ita farinā in paſtumcolligens: nihil admittit de puluere: leſi vero dicunturoffenſam ſeruare: longoqꝫ temꝑe poſt iniurie vindictā XLI.reddere.De pugna elephātorū dracōibꝰ Solinꝰ.Lephantoꝝ cum draconibꝰ iugis eſt diſcordiaDeniqꝫ inſidit hoc aſtu p̄parantur. Serpētesxe 1

propͥe ſemitas deliteſcunt: per quas elephanti aſſuetiscallibus euagātur. ſicqꝫ prioribꝰ p̄termiſſis: poſtremoſadoriūtur: ne qui anteceſſerint opitulari queant. primūqꝫ pedes nodis alligant: vt laqueatis cruribus impediant gradiendi facultatē. Nam elephanti niſi preuentihac ſpiraꝝ mora: vel arboribus ſe: vel ſaxis applicantvt pondere nutabūdo attritos necent angues. Bimicationis vero p̄cipua cauſa eſt: elephātis. vt aiunt. frigidus ſanguis ineſt. ob id a dracōnibus auidiſſimetorrente captantur eſtu. ꝙͣobrem nūꝙͣ inuadunt eos niſi potu grauatos: vt venis ꝓpenſius irrigatis: maiorēſumant de oppreſſis ſatietatē. Nec aliud magis ꝙͣ oculos petunt: quos ſolos expugnabiles ſciūt: vel interiora aurium: eoꝙ is tantū locus promuſcide defendipōt. itaqꝫ cum biberint ſanguinē: dum ruūt belue: dr̄acones obruātur. Sic vtrinqꝫ fuſus cruor terrā imbuitfitqꝫ pigmentū quidquid ſoli tinxerint qd̓ tynarim vocant. Plinius vbi ſupra. India elephantis ꝑpetua diſcordia bellantes tam magnos habet dracones.vt eos circūflexū facili ambiant nexuqꝫ nodi perſtringant. Itaqꝫ cōmoritura dimicatio: dum victus corruens: complexum elidit pondere. Idem in eodē. Dracones primū cauda greſſus elephantiuꝫ alligant et illinodos manu reſoluūt. At hii caput in nare condūt. pariterqꝫ ſpiritū ꝑcludunt. molliſſimas ꝑtes lancinant.quia ſanguis elephantis frigidiſſimus: ob id eſtū torrēte p̄cipue a draconibus expetūtur. Bracones aūt tanti ſunt vt totum ſanguinē capiant. Nam clephātos abillis ebibi ſiccatoſqꝫ ꝯcidere: dracones in ebriatos opprimi: cōmoriqꝫ certu eſt. Rinoceros etiā impugnat elephantē: cornupetēs aluū quē ſcit eſſe molliorē XL II Qualit̓ hoīes vtant̉ elephātibus in p̄lijs.Iſidorus.Lephantoꝝ genus in rebus bellicis aptum ē.In hiis em̄ ꝑſe indi ligneis turribus colloca Atis: tanꝙͣ de muro iaculis dimicant. Uegecius renatus de re militari libro iii. Elephanti in preliis magnitudīe corpoꝝ: barritus horrore: forme nouitate: homines quoqꝫ conturbāt. aduerſus quos diuerſa reſiſtendi excogitauerūt genera armatoꝝ. Curio inlucaniā gladio manum. quā ꝓmuſcidem vocant. vni abſcidit. Et bini cathaſtratiati equi iungebātur ad currūquibus inſidentes longiſſimos contos in elephātes dirigebant. Precipue velites antiqui aduerſum elephantos ordinauerūt: ſcilicet iuuenes leui armaturā: corpore alacri: qui ex equis optime miſſilia dirigebāt. Latiꝰtamen cōtra eos inferius p̄figitur ferrum: vt ī magniscorꝑibus maiora ſint vulneta. Illud additū eſt: vt funditores cum fundibolis fundis rotundis lapidibusdeſtinatis: hos quos regebātur elephanti cum ipſiscurribus affligerent. atqꝫ mactarent quo nichil tutiusinuenitur. Preterea venientibꝰ beluis: quaſi irrupiſſētaciem: ſpacium milites dabant. Que cum in agmen mediū ꝑueniſſent circūfuſis vndiqꝫ armatoꝝ globis: cuꝫmagiſtris abſqꝫ vulneribus capiebantur illeſe. Solinus. Magnum in rebus bellicis vſum elephāti miniſtraut indi genſqꝫ perſaruꝫ ferox bellis: validaqꝫ ſagittis elephantis quaſi grandibus turribꝰ ſepti: procedūtin mediis campis de hiis tanꝙͣ de muro dimicantes:et velut in ſpecula poſiti: magis ſpectāt bella: ꝙͣ ſubeātElephanti ſiquidem intollerabili impetū ī hoſtes ruūt:nec repelli vel retardari poſſunt: velut montes quidamimmobiles in preliis verſantur. mugitus fragore confidentiam omnium perturbāt. Et nec nudi quidem facileferro penetrabiles ſunt muniti vero lorica ſine ſui periculo ſecant acies: turmaſqꝫ conterunt. dentibuſ quoqꝫſuis tanꝙͣ naturalibus ſpiculis ſemper armati ſunt: etpromuſcide ſua quidquid inuoluerint frangunt. Quidquid etiam pede preſſerint: velut quodam lapſu ruine