Opuſculumquinquageſimū octauū.

tendimus ſacramentū eccleſie duobus conſtareviſibili elemētorum ſpecie ⁊ inuiſibili carne xp̄i⁊ ſanguine ſicut perſona xp̄i conſtat ex deo ⁊ homine. Ambro. Panem iſtum quem ſumimꝰ in miſterio vtiqꝫ intelligo qui manu ſancti ſpūs formatus eſt in vtero virginis ⁊ igne paſſionis decoetin ara crucis. Panis enim angeloꝝ factus eſt cibus hominū. Greg. Magnū atqꝫ pauenduꝫ eſtmiſterium quia aliud videtur aliud intelligit̉. figura panis ⁊ vini videtur ⁊ faciente dn̄o corpus⁊ ſanguis xp̄i intelligitur. Euſebius. Uere vnica⁊ perfecta eccleſie hoſtia fide eſtimanda non ſpēneqꝫ exteriori cenſenda viſu ſed interiori intellectu. Unde celeſtis confirmat auctoritas. accipite ⁊ comedite ⁊cͣ. Recedat ergo omne īfidelitatis dubium quia qui auctor muneris ipſe eſt teſtis veritatis. Secūdo probatur idem ratione ſignorum poſitiuoꝝ. ratio autē eoꝝ eſt rem ita eſſevt ſignum. Eſt aūt ſignum duplex ſcꝫ hoīs ⁊ dei.hoīs artificiale: dei ſacramētale. Signum poſitiuum hominis ſcd̓m impoſitionē hoīs ſignificat⁊ eſt duplex. Nam aliud non cōtinet quod ſignificat vt circulus vini. aliud continet qd̓ ſignificatvt paſtillum qd̓ ſignificat carnes ⁊ continet carnes intus abſconditas. Similiter ſignum poſitiuum dei quod eſt in ſacramentis ſcd̓ꝫ impoſitionem dei ſignificat ⁊ eſt etiam duplex. Naꝫ aliudnon continet qd̓ ſignificat vt ſacramenta legaliaque non efficiunt qd̓ figurant ſicut agnus paſchalis ⁊ ſimilia. Et aliud continet quod ſignificat vtſacr̄a euangelica ſicut eūcariſtia. Significat eniꝫẜm impoſitionē dei rem ſacram ſcꝫ corpus xp̄icontinet illud. Unde ait hoc eſt corpꝰ meū. ſignūmanſit foris ſcꝫ ſpecies panis ⁊ intus erat corpusſaluatoris. Eccl̓. 3. Innoua ſigna ⁊ īmuta mirabilia. Quaſi diceret. Quia vetera ſigna nō continebant gratiam quam figurabant fac noua que cōtinēt qd̓ figurant. Aug. Ideo dicuntur ſacramentaquaſi ſacra rei ſigna: qꝛ in eis aliud videtur aliudintelligitur. Quod videt̉ ſpeciē habet corporalēqd̓ intelligitur fructum habet ſpūalem. In ſpecieenim panis ⁊ vini quam videmus res inuiſibiles carnem xp̄i ⁊ ſanguinē honoramꝰ. De hoc ſupra ſermone nono circa medium. Tertio ꝓbaturidem demōſtratione miraculorum. Exo. 34. Signa faciam que nunquā ſunt viſa vſqꝫ opus dn̄iterribile. Paſchaſiꝰ. Nemo qui ſanctoꝝ vitas ⁊exempla legerit ignorat ꝙ ſepe corporis xp̄i ⁊ ſanguinis ſacramēta aūt ꝓpter dubios aut certe ꝓpter ardentiꝰ amātes viſibili ſpecie in agni velpueri forma aut in carnis ⁊ ſanguinis colorē mōſtrata ſint vt quod latebat in miſterio pateſceretin miraculo. Beato eniꝫ baſilio in die paſche miſteria celebranti hebreus quidaꝫ ſe ſicut chriſtianus populo commiſcuit officij volens explorare

miſterium. Qui vidit infantem pertiri in manibus baſilij ⁊ cōmunicātibus omnibus venit ip̄e⁊ data ei hoſtia vere caro eſt facta. Et ſeruans reliquias abijt in domū ſuam oſtendens vxori ſuenarrans que ꝓprijs oculis viderat. Credens ergo ait. Uere horribile ⁊ admirabile eſt xp̄ianorūſacramentum. In craſtino venit ad baſiliuꝫ ⁊ baptizatus eſt cum omni domo ſua. Item quidampreſbyter erat egidius nomine religioſus valdeQui cum ſanctā duceret vitam cepit pijs precibus pulſare deum vt ſibi monſtraret naturā corporiſ ⁊ ſanguinis domini. Uenit ergo dies vt idēmore ſolito diuina celebraret. Et poſt agnus deiꝓcubens genibus creator inquit ⁊ redemptor oīpotēs deꝰ ꝑande mihi exiguo in hoc miſterio naturam corporis xp̄i. vt inliceat eam ꝓſpicere informa pueri quem olim ſinus matris tulit vagientem. Et ecce angelus de celo veniens affatur.Surge ꝓpere ſi vis xp̄m videre. Adeſt preſenscorporeo veſtitus amictu quē ſacra purpura geſſit. At preſbyter pauidus ſurgens vidit ſuꝑ araꝫpuerum ſedentē. Cui angelus. Quia xp̄m videreplacuit quem ſub ſpecie panis verbis ſacraſti miſticis. nunc oculis inſpice ⁊ tracta manibꝰ. Auncceleſti lumine ſacerdos fretus ꝙ miruꝫ dictū eſtin vlnis tremētibus puerum accepit ⁊ pectus ꝓpriuꝫ pectori xp̄i adiunxit. deinde perfuſus in aiplexus. dat dulcia deo oſcula ⁊ ſuis labijs preſſipia labia xp̄i. Quibus ita ꝑactis reſtituit pueruꝫin altari ⁊ rurſus humi ꝓſtratus. deprecatur dominum vt dignetur ipſe verti in ſpeciem priſtinam. Et ſurgens inuenit corpus chriſti remeaſſe in formam priorem ⁊ ſic ſub ſpecie debita cōmunicauit eidem. ¶ Secundum miraculum inconſecratione ſacramenti altaris eſt ꝙ ſubſtantia panis mutatur in corpus chriſti quod ſumpſitde virgine ⁊ hoc ſit poteſtate verbi dei. Quod ꝓbatur tribus modis fieri poſſe. a poteſtate ſimilia minori. a maiori. Primo a poteſtate ſimili: qꝛverbum dei ſubſtantiaꝫ vnam in aliaꝫ commutauit. Hinc legitur Ioh̓. 2. ꝙ dominuſ ad nuptiasaquam in vinum commutauit: ſicut ergo potuit ibi poteſt ⁊ hic. In ſimilibus enim ſimile eſt iudicium vbi ſimilis precipit virtus: ſimilis obedit effectus. Secundo probat̉ a minori eo ꝙ resque minus poſſunt qͣꝫ verbum dei vnam ſubſtātiam mutant in alteram. Vnde ſciendum ꝙ prouidentia dei mutatiōes rerum tribus modis fieri voluit preter quas verbo dei facit. arte. natura gratia. Ars enim hominis vnam ſubſtantiaꝫmutat in aliam vt patet in vitrifice qui vileꝫ cinerem mutat in preclarum ⁊ nobile vitruꝫ. Ergo multo magis virtus verbi dei poteſt panemin corpꝰ eius ⁊ vinū in ſanguinē ꝯmutare. Eccl̓.8Sermo dei ptāte plenꝰ eſt nec dicere ei ꝗſqͣꝫ pōt