Opuſculumtrigeſimū ſextum

oriantur: ſed ip̄m eſt idem in eſſentia ſua: in quanulla cadit alteratio ſicut in eēntia pͥmi mobilisNec alterabit̉ etiā ꝯſequēter ad alterationē primi mobilis qd̓ alteratur ẜm vbi ⁊ hͦ eſt inſtās qd̓nos vocamꝰ euū qd̓ eſt pͥncipiū tꝑis. vn̄ Boe. 3. d̓ꝯſo. Qui tp̄s ab euo ire iubes. qꝛ ab iſto inſtāti ꝓcedit tp̄s: ſicut motꝰ a mobili: nō tanqͣꝫ ab aliquoſui generis ſꝫ exēplarit̓: ſicut dicimꝰ inferiora ꝓcedere a ſuꝑioribꝰ. Ideo ſubtil̓r diſcernēduꝫ eſt int̓iſta duo nūc: qꝛ pͥmū nūc ē mēſura tm̄. ſcd̓m v̓o ēteſt accidēs ⁊ ad genꝰ tꝑis ꝑtinens: iō dr̄ mēſuraretp̄s. vn̄ ph̓s. 4. phy. ꝑ ꝯparationē mobil̓ admotum docet quo iſtud inſtās mēſurat tp̄ſ. qꝛ .ſ. vnūquodqꝫ mēſurat̉ ꝑ id qd̓ ē notius ſui generis. Int̓ea aūt q̄ ad tp̄s ꝑtinēt notius eſt inſtās: ſicut ⁊ ip̄ꝫmobl̓e notiꝰ eſt in motu: ⁊ ꝑ ip̄ꝫ cognoſcit̉ ip̄e motus. Ubi ꝯſiderandū eſt ꝙ duobꝰ mōis aliꝗd pōteſſe mēſura alteriꝰ. vno mō qn̄ ip̄a mēſura ſel̓ vl̓pluries accepta eꝗꝑat̉ menſurato ſicut trinariusaliū trinariū mēſurat vl̓ nouenariū. Alio mō qn̄vnū eſt rō cognoſcēdi alid̓. vn̄ de iſto cognitio nōhr̄ niſi ẜm ꝙ alid̓ ducit ītellectū in cognitōeꝫ ip̄iꝰ.⁊iō illud nō erit abſolute mēſura alteriꝰ ſꝫ mediāte ſcīa: ⁊ iō ph̓s dicit. x. meth. ꝙ ſcīa ē menſura ſcibiliſ: hͦ aūt erit ꝑ modū illiꝰ per qd̓ intellectꝰ ducit̉in cognitionē tal̓ rei. Iſto mō mobile pōt dici mēſura motꝰ: qꝛ ꝑ eiꝰ noriciā deuenit̉ in noticiā motus vt ibidē dr̄: qꝛ mobl̓e ē ꝑmanēs: motꝰ v̓o t̓rāſiens. Ideo mobl̓e notiꝰ eſt ip̄o motu: ſil̓r inſtanstale notiꝰ eſt tꝑe ſimpl̓r: qꝛ ꝑmanēs ē ⁊ idē re: tp̄sv̓o tranſiēs. lꝫ qn̄qꝫ tp̄s ſit nobis notiꝰ: qꝛ ē aliquomō ſb̓m ſenſui qꝛ ē ſenſibile cōe cū ſit numerꝰ motus. Cuꝫ aūt dr̄ ꝙ nihil ē pn̄s de tꝑe niſi nūc: nō ſignificat̉ aliqd̓ inſtās qd̓ ē ꝯtinuās ꝑtes tēporis adinuicē qd̓ cū tꝑe labit̉ nec ꝑmanet vt iteꝝ ſignaripoſſit: ſicut pōt punctꝰ in linea vnꝰ ⁊ idē exn̄s bisſumi inquātum ſi inquātum ē pͥncipiū ⁊ finis reſpectu diuerſaꝝ partiū linee: nihilominꝰ idē nūcē pͥncipiū vnius partꝭ ⁊ finis alteriꝰ in tꝑe: ſicut inlinea punctus. ſꝫ hͦ dr̄ de nūc qd̓ ſequit̉ id qd̓ fert̉.Id .n. manet idē ẜm eēntiā in toto tꝑe: variatū tn̄ꝑrōnem ⁊ in iſta diuerſitate eiꝰ īueniunt̉ multaſtantia: ſemꝑ tn̄ labētia cū tꝑe. Conſtat aūt nullutaliū inſtātiū labentiū eē cām tꝑis: cū nullū ip̄orūmaneat in toto tꝑe: ſꝫ trāſeat cum qualibet partetꝑis. Iſta .n. ſunt diuerſe rōnes ip̄ius inſtātis: qd̓ē idē in toto tꝑe: ⁊ iō vocant̉ inſtātia: qd̓ aūt inſtāꝑmanēs patit̉ aliquā alterationē ſibi adiungi: qͥdcm̄ ē ip̄m nūc hr̄e diuerſum ⁊ diuerſuꝫ eē: hͦ accidit qꝛ vnū ⁊ idē natū eſt hr̄e diuerſas mēſuras: ſicpꝫ de corꝑe celeſti: qd̓ ẜm ſuū eē qd̓ eſt in trāſmutabile mēſurat̉ euo qd̓ ē inſtās ꝑmanēs. ſꝫ qꝛ idēcorpus hꝫ trāſmutationē adiunctā motui mouet̉enim ẜm locū: tp̄s aūt eſt mēſura motus: vt dcm̄eſt: iō hoc inſtās lꝫ ſit in trāſmutabile eſt tn̄ muta

tioni adiunctum ratione ſui ſubiecti quod mouetur ẜm locū: vt dcm̄ eſt: ⁊ ſic accidētaliter hꝫ mutationē adiunctā ſiue alterationē. ſil̓r in ſb̓ijs ſeparatis reperit̉ quidā motus affectionū ⁊ intellectionū: nō aūt ẜm ſuū eſſe. Un̄ vbicunqꝫ reꝑit̉ naͣiſtius nunc: ſēꝑ eſt reꝑire motū aliquē adiunctuꝫ.Ex quo mani feſtū ē ꝙ euū nō ē vt in ſb̓o in primomobili: ſꝫ eſt mēſura eiꝰ tm̄: vt in ſb̓o aūt ē in prīoeuiterno. ſicut .n. tp̄s reſpectu pͥmi mobil̓ eſt accidens ⁊ mēſura: reſpectu aūt motuū alioꝝ inferiorum mēſura tm̄. Ita euū reſpectu p̄mi in genere:eoꝝ q̄ euo mēſurat̉ ē accidēſ ⁊ mēſura. Reſpectuaūt alioꝝ eſt mēſura tm̄: ⁊ qꝛ pͥmū in quolibet gne̓eſt vnū tm̄. In vno aūt ſb̓o īpoſſibile eſt pl̓a eē accidētia vniꝰ naͣe ab illiꝰ vnitate erit tm̄ vnuꝫ euūoīum q̄ euo mēſurant̉: ſicut tp̄us eſt vnum oīumqꝛ motus pͥmi mobili eſt vnus.¶ Quid mēſurat oꝑationes angl̓orum C. IIII.Onſiderandū eſt aūt ꝙ nulla actio ſb̓e ſccparate mēſurat̉ iſto nc̄: cū nll̓a actio ſua ſitſua ſb̓a: ſolius .n. dei actio ē eiꝰ ſb̓a: ⁊ iō ſb̓a⁊ actio eīꝰ ert et̓na. cū aūt angl̓s agit aliꝗd exͣ ſicutqn̄ aliꝗd agit circa iſta corꝑa īferiora illa trāſmutando ſicut ſcm̄ ē in angl̓o Thobie: tūc actio ſuamēſurat̉ tꝑe nr̄o. ſi aūt actio ſua nō fuerit ad exͣ cuiuſmodi ē intelligere. tūc ſi ītelligit in v̓bo actioſua mēſurat̉ et̓nitate ꝑticipatiue. Sic .n. actō ſuanaͣm ſuā trāſcendit: qꝛ ꝑ naͣm ſuaꝫ nō videret resin v̓bo. Si v̓o ītelligat ꝑ ſpēs ſuaſ: tūc actio ſua cūſit ſucceſſiua mēſurabit̉ tꝑe qd̓ noͣ ē idē cū nr̄o: necetiā cū eo qd̓ formale ē in ip̄o: ⁊ huius tꝑis vna ꝑticula cū multo tꝑe nr̄o eē pōt nullo medio intercidente qͣꝫuis in tꝑe nr̄o multa media cadāt ꝓpt̓eius ꝯtinuitatē. Cum v̓o intelligibilia ſibi ſuccedunt: erit ibi tp̄s ꝑfectū ex multis particulis indiuiſibilibus in ſeip̄is. ⁊ he ꝑticule nō ſt̓ in inſtātia:qꝛ nulla iſtaꝝ ē eadē in toto tali tꝑe: ſicut eſt inſtāſtꝑis in tꝑe. Nec aliqua iſtaꝝ ē ꝯtinuatio tꝑis: ſedquelibet ē pars ſicut vnitas numeri. Ex his manifeſtum eſt ꝙ tp̄s noſtrū nō cauſat̉ ab illo tēporeſed ab euo qd̓ ē idem in toto tꝑe. Ęuo aūt nulla actio menſuratur: ſed eſſe ip̄orum eniternorum:⁊ ip̄a eniterna. Ęuum autē nō ſe habet ad tempſicut aliquid eiuſdem ſpeciei ſed tanqͣꝫ cauſa analoga. Per pͥus enim inuenitur ratio menſure ineuo qͣꝫ in tempore. Unde a parte eui quod toti tēpori noſtro coexiſtit ⁊ cuilibet eius inſtanti inferri pōt pͥmū angelū toti tēpori noſtro coexiſtere: ſꝫnō ꝙ menſuretur euo. Tempus enim noſtruꝫ cōcomitant̉ ſe habet ad angelum rōne eui cui tp̄usnoſtrum eſt adiunctum. Unde ſi aliquo modo diceretur angelus cōmetiri: ſeu menſurari tēpori:qd̓ eſt mēſura motuſ neceſſario hoc foret per concomitantiam: ⁊ hoc conuenienter poſici ſi

oſſet dI 4