Opuſculum. xxxiii.De mixtiōe elemētorū
pͥmo: ⁊ eſt in eo: ⁊ eſt indiuiſibile ẜm ſpēm. Subſatis .ii. formis ſb̓alibus nō ſic ex ſimplicibus corporibꝰ corpus mixtū cōponet̉ ꝙ in eo remaneāt.¶ Eſt aūt īpoſſibile ſic ſe habere. Impoſſibile ēenim materiā ẜm idem diuerſas formas ſuſciꝑeelementoꝝ. Si igit̉ in corpore mixto forme ſb̓ales elementoꝝ ſaluent̉: oportebit diuerſis materie partibus eas ineſſe. Materie aūt diuerſastes accipere eſt īpoſſibile niſi p̄intellecta qͣꝫtitatein materia. Sublata .n. qͣꝫtitate: ſb̓a remanet īdiuiſibilis: vt pꝫ pͥmo ph̓ycoꝝ. Ex materia aūt ſubqͣꝫtitate exn̄te ⁊ forma ſb̓ali adueniēte: corpꝰ phyſicū ꝯſtituit̉. Diuerſe igit̉ partes materie formiſelementoꝝ ſubſiſtentes: pluriū corpoꝝ rōneꝫ ſuſcipiūt. Multa aūt corpora īpoſſibile eſt ſimul eēNō igit̉ in qualibet parte corporis mixti erūt qͣttuor elementa: ⁊ ſic nō erit vera mixtio: ſed ſcd̓mſenſum: ſicut accidit in ꝯgregatione inuiſibiliumſiue inſenſibiliū corpoꝝ ꝓpter paruitatē. ¶ Amplius oīs forma ſb̓alis ꝓpriā reꝗͥrit diſpoſitionē īmateria ſine quā eſſe nō pōt. Un̄ alteratio eſt viaad generationē ⁊ corruptionē. Impoſſibile eſt autē in idē ꝯuenire ꝓpriā diſpoſitionē q̄ requirit̉ adformā ignis ⁊ que requirit̉ ad formā aque: qꝛ ẜmtales diſpoſitiones igniſ ⁊ aqua ſunt ꝯͣria: ꝯtrariaaūt īpoſſibile eſt ſimul eſſe in eodē adequate. Impoſſibile eſt igit̉ ꝙ in eadem parte mixti ſint forme ſb̓ales ignis ⁊ aque. Si igit̉ mixtū fiat remanentibꝰ formis ſb̓alibus ſimpliciū corpoꝝ ſequit̉ꝙ nō ſit vera mixtio: ſed ad ſenſum ſolū qͣſi iuxtaſe poſitis partibꝰ inſenſibilibꝰ ꝓpter paruitatem¶ Quidā aūt volentes vtraſqꝫ rōnes euitare inmaius īconueniens īciderūt. Vt .n. mixtiones abelementoꝝ ab eoꝝ corruptione diſtinguerēt: dixerūt formas ꝗdem ſb̓ales elementoꝝ remanere in mixto aliqual̓r: ſꝫ ne cogerent̉ dicere eē mixtionem ad ſenſum ⁊ nō ẜm veritatem poſuerūtꝙ forme elementoꝝ non remanent in mixto ẜmſuū cōplementū: ſed in quoddā mediū reducant̉Dicūt .n. ꝙ forme elementoꝝ ſuſcipiūt magis ⁊minus: ⁊ hn̄t ꝯͣrietatem ad īuicem. ¶ Sꝫ ꝗa hocpalā repugnat opinioni ⁊ dictis ph̓i dicentis in p̄dicamētis ꝙ ſb̓e nihil ē ꝯͣrium ⁊ ꝙ nō ſuſcipit magis ⁊ minus: vlteriꝰ ꝓcedūt ⁊ dicūt ꝙ forme elementoꝝ ſunt imꝑfectiſſime vtpote materie prime ꝓpinꝗores. Vn̄ ſunt medie inter formas ſb̓ales ⁊ acentales. Et ſic inqͣꝫtum accedūt ad naturā formarū accn̄talium: magis ⁊ minus ſuſcipere poſſunt: lꝫ habeāt ꝯͣrietateꝫ ad inuicē. ¶ Hecaut poſitio multipl̓r ē īprobabiliſ. Primo qꝛ eſſealiꝗd mediū int̓ ſb̓am ⁊ accn̄s eſt oīno īpoſſibile.Eſſet .n. mediū inter affirmationē ⁊ negationeꝫ.Propriū .n. accn̄tis eſt eē ī ſubiecto: ſb̓e v̓o ī ſubiecto nō eē. forme aūt ſb̓ales ſunt ꝗdē in maͣ: nō aute in ſubiectō. Nā ſubiectū eſt hͦ aliꝗd: forma aūt
ſb̓alis eſt q̄ facit ſubiectum hoc aliꝗd: nō aūt p̄ſupponit illud. ¶ Itē ridiculū ē dicere mediū eē īterea que nō ſunt vniꝰ generis: qꝛ mediū ⁊ extremaopꝫ eiuſdē generis eē: vt ꝓbat̉ in. x. meth. Nihilergo pōt eſſe mediū inter ſb̓am ⁊ accn̄s. ¶ Deinde īpoſſibile eſt formas ſb̓ales elemētoꝝ ſuſciꝑemagis ⁊ minus. Oīs enim forma ſuſcipiēs magis ⁊ minꝰ eſt diuiſibilis ꝑ accn̄s: inqͣꝫtuꝫ .ſ. pōt eāſubiectū participare magis ⁊ minꝰ. Scd̓m id autē qd̓ eſt diuiſibile ꝑ ſe vl̓ ꝑ accn̄s ꝯtingit eſſe motū ꝯtinuū: vt pꝫ in. 6. ph̓ycoꝝ. Eſt .n. loci mutatio⁊ augmentū ⁊ decremētū: ẜm locū ⁊ qͣꝫtitatē q̄ ſūtꝑ ſe diuiſibilia: alteratio aūt ẜm qͣlitates q̄ ſuſcipiunt magis ⁊ minꝰ vt calidū ⁊ albu. Si igit̉ formeelemētoꝝ ſuſcipiūt magiſ ⁊ minꝰ: tā gna̓tio qͣꝫ corruptio elemētoꝝ erit motꝰ ꝯtinuus qd̓ eſt īpoſſibile. Nā motus ꝯtinuus nō ē niſi in tribꝰ generibuſſ. qͣꝫtitate: q̄litate: ⁊ vbi: vt ꝓbat̉ in. 5. phyſicoꝝ.¶ Amplius oīs dr̄ia ẜm formam ſb̓alem variatſpēm: quod aūt ſuſcipit magis ⁊ minus differt idqd̓ ē magis ab eo quod ē minꝰ ⁊ quodāmodo eſtei ꝯͣrium vt magis albū ⁊ minꝰ albū. Si igit̉ forma ſb̓alis ignis ſuſcipit magis ⁊ minꝰ: magis facta vel minus facta ſpēm variabit: nec erit eadeꝫforma ſed alia. Hinc ē ꝙ dicit ph̓s in. 8. meth. ꝙſicut in numeris variat̉ ſpēs ꝑ additionē ⁊ ſubtractionē: ita in ſubſtātijs. ¶ Oportet gͦ aliū moduꝫinuenire quo veritaſ ſaluet̉ mixtionis: ⁊ elemētanon totaliter corrūpant̉ ſed aliqual̓r in mixto permaneant. ¶ Cōſiderādū ē igit̉ ꝙ qͣlitates actiue⁊ paſſiue elemētoꝝ: ſunt ad inuicē ꝯͣrie ⁊ ſuſcipiūtmagis ⁊ minus. Ex ꝯtrarijs aūt qualitatibꝰ ſuſcipientibus magis ⁊ minus ꝯſtitui pōt media qualitas que vtriuſqꝫ ſapiat extremi naturā: ſicut palidū inter albū ⁊ nigrū: ⁊ tepidū int̓ calidū ⁊ frigidū. Sic igit̉ remiſſis excellētijs qͣlitatū elemētariū: ꝯſtituit̉ ex eis quedā qͣlitas media q̄ ē ꝓpria q̄litas corꝑis mixti differēs tn̄ in diuerſis ẜꝫ diuerſam mixtionis ꝓportionē. Et h̓ ꝗdē qͣlitas ē ꝓpͥadiſpoſitio ad formā corꝑis mixti: ſicut qͣlitas ſimplex ad formā corꝑis ſimplicis. Sicut igit̉ extrema īueniunt̉ ī medio ꝙ ꝑticipat vtriuſqꝫ naͣm: ſicqͣlitates ſimpliciū corpoꝝ īueniunt̉ īꝓpria qͣlitate corꝑis mixti. Qualitas aūt corꝑiſ ſimplicis eſtꝗdē aliud a forma ſb̓ali ip̄ius: agit tn̄ ī virtute forme ſb̓alis: alioꝗn calor calefaceret tm̄: nō aūt pereiꝰ virtutē forma ſb̓alis educeret̉ in actū: cū nihilagat exͣ ſuā ſpēm. Sic igit̉ v̓tutes formaꝝ ſb̓aliuꝫſimpliciū corpoꝝ ſaluant̉ ī corꝑibꝰ mixtis. Suntigit̉ forme elemētoꝝ ī mixtis nō actu ſꝫ v̓tute. Ethͦ ē qd̓ dic̄ ph̓s in pͥmo de gnātione. Non igit̉ manēt elemēta ī mixto actu vt corpꝰ ⁊ albū: nec corrūpūt̉ nec alterāt̉ ābo nec alteꝝ. ſaluat̉ .n. v̓tꝰ eoꝝ.¶ Explicit opuſculū trigeſimū tertiū beati Tdome de aquino de mixtione elementoꝝ