Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculumvigeſimum octauum

fitio adherens mobilibus que fatum vocat̉ exͣ rectitudinem celeſtiū declinās exorbitat ꝓpt̓ multas oppoſitas inferioꝝ trāſmutatōeſ. Ad pͥmuꝫ gͣdicendū ꝙ fati cā neceſſaria ē: ſed ex hͦ nō ſequit̉aliud niſi ꝙ ſit neceſſariū ip̄ꝫ eē: ſꝫ nō ſequit̉ ꝙ neceſſitatē rebus imponat: qꝛ nō inheret eis ẜm poteſtatem celeſtium que neceſſaria ſunt: ſed ẜmptātem inferioꝝ que oīno mutabilia ⁊ ꝯtingētiaſunt. Ad ſcd̓m dicēdum ꝙ relatio que ē int̓ regulans ⁊ regulatum neceſſaria ē ſicut relatio q̄ eſt īter patrē ⁊ filium. ſꝫ qꝛ mutatio cauſat relatione⁊ cauſat relationis deſtructionē: iō mutatio q̄ eſtin rebus mobilibꝰ cā eſt ꝙ regulatū nō ſeꝗtur regulam ⁊ nō ſequit̉ ad ip̄am: ⁊ quo ad hͦ etiam nōregulat̉. Ad tertium dicendū ꝙ lꝫ fortiora fint ſuperiora qͣꝫ inferiora: tn̄ ex impotētia inferioris cōringit ꝙ nō oīno pn̄t in ſuperioꝝ effectꝰ ⁊ quo ad hͦex parte ip̄orum ſoluit̉ vinculū. Ad quartū dicēdum ꝙ ſolutio tēperantię cordaꝝ diſſonantiā inducit in cythara: ⁊ ſil̓r mutatio ⁊ alteratio inferioris diſſonantiā facit ad effectū ſuꝑioris. Un̄ dicitDamaſenuſ ꝙ ſuꝑiora inferioꝝ quedā ſunt ſignanoſtroꝝ actuū ⁊ nullo mō cauſa. An fatumſit ſcibile.Articulus quartus.Uarto querit̉ an fatū ſit ſcibile: ⁊ videturꝙ nō: qꝛ cū ſit effectus celeſtis circuli: ⁊ ſimilitudo quedā ip̄ius ſicut forma alicuiſil̓is eſt ip̄i cāe eiuſdē ordinis. ſꝫ in celeſti circuloquo ad nos ſunt infinita ꝯſiderāda ſicut ſtelle numero ⁊ ſpē: ⁊ virtutibꝰ: ⁊ ſitus eaꝝ in circulo decliui: ⁊ exͣ ip̄m ⁊ diſtante ⁊ ꝯiunctiōes: ⁊ quātitasanguli ſub quo incidit radius ⁊ pars forme ⁊ gradus lucidi ⁊ verboſis in puteis ⁊ in turribꝰ exn̄te⁊ hmōi infinita quo ad nos: gͦ vr̄ ꝙ effectꝰ eiꝰ a nl̓lo ſciri poſſit. Item circulꝰ ꝯtinet datorē forme ⁊datorem ſenſus ⁊ intellectꝰ ꝗ yles ⁊ alchato dr̄ amathematicis: al̓r .n. nō eēt mēſura totiꝰ vite: qꝛpͥncipiū vite nō includeret. Hora āūt pͥncipij oīūeſt hora cāus ſemīs in matrice: ſꝫ hāc quo ad nosnō ꝯtingit ſcire: gͦ ignorabit̉ forma diſpōnis totivite: ⁊ ſic ignorata eſt diſpō reꝝ. Nec etiaꝫ vr̄ exeffectibus. Sūt .n. quedā quoꝝ videt̉ eē vna ꝑiodus: ⁊ tn̄ accidētia eoꝝ ꝑ ſe ſicut eſt ſexus maſculinus ⁊ femininꝰ nō ſunt eadē ⁊ cām huius nō ꝯtingit ſciri ex celeſtis circuli effectu. Sil̓r etiā natusoctauo mēſe morit̉: vt frequētius: ⁊ in ſeptīo viuit. Sil̓r in geminis quoꝝ vnus ē maſculꝰ alt̓ femina rariſſime ꝯtingit maſculū viuere: femīa v̓oaliqn̄ ſuꝑuiuit: ⁊ cām impoſſibile aut difficile ē aſgnare ex cirl̓o celeſti. Itē luminaribꝰ exn̄tibus incapite algon .i. gorgonis ſi ea mars reſpectu inimicitie radiauerit natꝰ vt dicit ptholomeꝰ trūcabitur manibꝰ ⁊ pedibꝰ ⁊ trūcus ſuſpēdet̉ in cruceItē dicit ꝙ luna exn̄te in leone veſtimēta noua induere malū ē. Manifeſtū eſt āt ꝙ h̓ oīa ſi eēt ſci-

bilia eēt deductio ſillogiſtica ad ea: ſꝫ hͦ nō ē. Nōenim ſequit̉. Luna ē in leone: gͦ malū eſt induereveſtes nouaſ: aut lumīaria ſūt in capite gorgoniſgͦ reſpicit ea inimicitia ⁊ radiatio mortꝭ a qͣdratovl̓ ab oppoſito dyametro: gͦ natus tūc ſuſpēdet̉cruce. ℟ꝰ. dicendū ꝙ due ꝑtes ſūt aſtronomīe ſicut dicit ptholomeꝰ. Una ē de ſitubꝰ ⁊ motibꝰ ſuperioꝝ ⁊ quātitatibus eoꝝ ⁊ paſſionibꝰ ꝓprijs: ⁊ad hāc ꝑ demōſtrationē ꝑuenit̉. Alia ē de effectibus aſtroꝝ in inferioribꝰ que in rebꝰ mutabil̓r recipiunt̉: ⁊ iō ad hanc nō ꝑuenit̉ niſi ꝑ ꝯiecturam.⁊ oꝫ aſtronomū in iſta ꝑte ẜm aliquē ph̓ycum ha.bitū inferioris certitudinis ē: ⁊ ex ſignis ph̓ycisꝯiecturari. Coniecturatio aūt cū ſit ex ſignis mobilibus generat habitū mīoris certitudiniſ. qͣꝫ ſitſcīa vl̓ opinio. Cū .n. hec cōia ſigna ſint ⁊ mutabilia: nō pōt ex ip̄is hr̄i via ſyloſtica eo ꝙ vt vr̄: vt īpluribus includūt ſigna tm̄: ⁊ fiunt iudicia: q̄dammultis de cāis mutabilia: ſicut pꝫ per an̄ dicta. ⁊iō ſepe aſtronomus dicit veꝝ: qꝛ dictū ſuū ē: quoad diſpoſitionē celeſtiū viſſimuꝫ: ſi hec diſpoſitioſit a mutabilitate reꝝ excluſa. Ad pͥmū dicenduꝫꝙ multa taliter quo ad noſ īfinita ꝯſiderāda eēntſed ꝯſiderant̉ pauciſſima ex ꝗbus alia p̄noſcunt̉de ꝗbus hr̄ ꝯiecturatio. ꝓpt̓ qd̓ dicit̉ ꝑ ptolomeūꝙ ꝑ celoꝝ motus nō niſi cōiter iudicare debemꝰ⁊ ptātes reꝝ ꝯn̄tes quas ꝓprie reꝝ cāe frequēterexcludūt. Ad ſcd̓m dicēdum ꝙ hora talis difficulter cognoſcit̉: ⁊ iō inuētum ē remediuꝫ vt accipiatur gradꝰ aſcendēs circuli: hͦ eſt hore ꝯiunctōumlumīariū cui adequat̉ circl̓s: qꝛ ille hꝫ influētiamad cōem neceſſitatē que ꝓxīo ſequit̉: vl̓ accipiat̉aſcendēs ad natiuitatē ex vtero. Ad aliud dicēdūꝙ via ſilogiſtica ſciri nō pōt ꝯcluſio ꝯiecturalis.Sꝫ tn̄ imꝑfectio ſcīe vt dicit ptolomeꝰ qn hͦ ſciat̉nō īpedit. vn̄ ſciri pōt: ſicut ē in ꝓnoſticatōe ſōniorum. Non .n. habitudo ſylogiſtica ē int̓ ſomniū ⁊ꝓnoſticationē ſōnij. ⁊ ſic eſt in oībus eſtimatōibꝰꝯiecturalibꝰ. Ad aliud qd̓ obijcit̉ de diſparitateſexus in gemīs dicendū ꝙ ſexus femineꝰ ſit ſemꝑꝓpter occaſionē defectꝰ alicuius pͥncipioꝝ. Cū eīſemē maſculinū factuꝝ ſit: ⁊ formatiuū ⁊ incorꝑatur ꝑ virtutē formatiuā quā hꝫ in ſemīe ip̄o ſemꝑinducit formā maſculini de intētione ꝓpria: nīſiqualitate maͣe impediat̉: ⁊ iō ſexus femineꝰ accidit ex defectu naͣe particl̓aris: que nunqͣꝫ intēditfacere feminā: ſꝫ cum meliꝰ fieri nō poſſit: ex naͣvl̓i ſit adiutoriū generatōis ⁊ nō gnatorum ꝓpͥe:⁊ hec eſt femina. ⁊ hͦ eſt qd̓ dn̄s intēdit dicere. nōeſt bonū eē hoīem ſolū: faciamus ei adiutoriū ſibi ſil̓e. vn̄ diſpar ſexus in gemīs ꝓuenis ex defectu pͥncipioꝝ naͣlium in altera ꝑte ſeminiſ ⁊ nō experiodo celeſti. Ꝙ aūt in talibꝰ mas frequentiusmorit̉: ꝓuenit ex hͦ ꝙ cū tales gemini ex vno ſeīediuiſo generant̉ ſit maͣ male terminabilis a vir-

G