Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

vigeſimumOpuſculum

ino tradunt magiſtrū eꝗtum inſtitutū ꝗ dictatori obſequebat̉. Dictator aūt pͥmꝰ: vt ſcribit Eutropius fuit lamius: ſꝫ magr̄ eꝗtum: ſpurius caſſius. Sexto aūt āno qꝛ ꝯſules nimiſ grauabātplebē a ppl̓o inſtituti fuerunt tribuni: ſic dicti: vttradit Iſidorus li. 9. ethimologiaꝝ: eo ꝙ iura populo tribuāt: quē locum in ciuitatibꝰ italie tenētAnziani ordinati ad defenſionem gentꝭ plebee. Sed aduertendū h̓ ꝙ ſenatores ſemꝑ fuerūt:exquo ſūt a romulo inſtituti: vn̄ tradunt hiſtorie:ꝙ qꝛ ꝯſules cū ſenatoribꝰ ppl̓o erant infeſti. inuēti fuerūt tribuni ī fauorē plebis. Sunt aūt ⁊ alianoīa officialiū vrbis: de ꝗbus hiſtorie faciūt mētionem: ſꝫ p̄cipue Iſidorus li. 9. ethimo. vꝫ cēſores: patricij: ꝑfecti: p̄tores: pr̄es ꝯſcripti: ꝓconſules: excōſules: cenſorini: decuriones: magr̄atus:⁊ tabelliones: de ꝗbus oībus ſub cōpēdio eſt dicendum. Cenſoria aūt dignitas apd̓ veteresromanos erat. q̄ apud modernos ē dignitas iudicialis: cenſere .n. iudicis ē. Dicunt̉ ēt cenſoresprimonioꝝ: vt tradit idē Iſidorꝰ a cenſu eris appellati: qd̓ eſt offm̄ ſpālis cure in ciuitate: ſiue ī tutoribꝰ dādis: ſiue actoribꝰ: ſiue curatoribꝰ: vel ꝗbuſcūqꝫ cāis ⁊ negocijs pupilloꝝ ⁊ viduaꝝ vl̓ ētrebus pr̄imonialibꝰ diuidēdis. Sꝫ patricij iōdicūt̉: qꝛ ſicut pr̄es filijs: ſic illi ciues romane reipu. curā gerant: qualis fuit domꝰ fabia. de qͣ dc̄ꝫeſt ſupͣ. Pr̄iciatꝰ igit̉ nō erat offm̄ in re pu. ſꝫ q̄dāpat̓na reuerētia ppl̓i ad aliquā ꝓgeniē ciuitatꝭ ꝓzelo pollicie ro. quē gerebāt. Un̄ ⁊ iura gentiū pr̄iciatū oī eminētie ſiue pͥncipatui p̄ferūt: ſicut pr̄ oīcure tutorie. Prefecti āt dicti ſūt: eo ꝙ p̄toria ptāte p̄ſint. vn̄ ⁊ p̄toreſ idē qd̓ p̄fecti dicunt̉. Importat .n. tale offī oīmodā factōeꝫ qͣſi p̄cipuꝰ ſit oꝑator ⁊ executo iuſticie. Scriptura tn̄ ſacra ad exteriores refert actōes: vt in pͥn. exodi ſcribit̉ ꝙ p̄cepit pharao p̄fectꝭ opeꝝ ⁊ exactoribꝰ ppl̓i dicens.Nequaqͣꝫ vltra dabitꝭ ppl̓o paleas ad ꝯficiēdoslateres. Hij aūt ⁊ p̄tores vocabant̉ ex ꝓſecutōeiuſticie. Pr̄es aūt ꝯſcripti appellabāt̉ ſenatoresrōne officij: vt .n. refert Iſidorꝰ cū romulꝰ ip̄os inſtituit in decē curias ip̄os eoſdē elegit: ⁊ noīa eoꝝpn̄ti ppl̓o in tabulas aureas ꝯtulit atqꝫ inde noīati ſūt pr̄es ꝯſcripti. quos etiā in tres ordīes diſtinxit. pͥmi vocabant̉ illuſtres: ſcd̓i ſpectabiles. tertij aut clariſſimi: quoꝝ v̓ba expone̓ longum eſſet Procōſules aūt dicti ſūt coadiutores ꝯſulumquaſi ꝓiecti ſiue adiecti ꝯſulibꝰ: nec ꝯſulatū fūgebant̉ ſimpl̓r: ſicut nec ꝓcurator curatoris ſiue actoris. vl̓ ꝓcōſul dicebat̉ aſſeſſor ꝗ vice ꝯſulū iudicabat. Ex ꝯſul v̓o dicebat̉ ꝯſul āmotus ab offō ꝑacto vicis ſue anno: vn̄ excōſul quaſi exͣ ꝯſulatumexn̄s: Hēbat tn̄ aliqua faſtigia ſui ꝯſulatꝰ ſiue alicuius emunitatꝭ ſiue alicuiuſcūqꝫ ſigni eminētie:ꝑ qd̓ cognoſcebat̉ fuiſſe ꝯſul. Cenſorini aūt mino

res iudices dicebat̉: ad actꝰ cēſorie curie vl̓ regisdeputati: de qͣ dcm̄ ē ſupͣ quaſi īferiores cēſores.Sꝫ decuriones ad oēꝫ actū curial̓ offitij ſic dcī vtdicit Iſido. qꝛ ſūt de ordine curie: ⁊ qꝛ offm̄ curieadmiſtrāt: ſic vocatꝰ ē ioſeph ab arimathia nobil̓vꝫ decurio ac vir iuſtꝰ ⁊ bonꝰ ꝗꝓ dn̄o nr̄o ih̓u xp̄omercatꝰ ſindonē offōſiſſimā ⁊ reuerētiſſimā ꝯtulit ſepulturā. De magr̄atu āt in fine ſuꝑioris libriſatꝭ eſt declaratū. Nūc āt agēdū ē de altero offō: ⁊infimo cuiuſcūqꝫ regīs: qd̓ eſt tabellio. ſic dictus:vt tradit Iſido. qm̄ potior ſit tabellaꝝ ⁊ ſuſceptōin ꝗbus acta gerunt̉ ſiue rei pu. ſiue ꝑſone pͥuate.Idē etiā ⁊ ſcriba publicꝰ vocat̉: qꝛ ea ſolus ſcribitgeſta que publica vocāt̉: quē ⁊ iura gentiū ſeruuꝫpublicū appellāt. Reſtat aūt de vno ſolo noīe dignitatꝭ diffinire qͣꝫtū ad regimē pollicie: qd̓ ſcipioappellat̉. qd̓ ꝗdem ẜm ꝓprietatē vocabuli baculus dr̄: cui qͣſi ad ſui ducatū initit̉ ⁊ ſuſtētat̉. Quopr̄ cornelij ſcipiōis indiguit. Hūc aūt pr̄eꝫ tradūthiſtorie fuiſſe cecū: vn̄ cū baculo ſiue ſypione veniebat in foꝝ. Ad huiꝰ igit̉ ſil̓itudinē filiꝰ eius publius corneliꝰ: qꝛ ſuſfētauit rē pu. ꝯͣ hanibalē ⁊ cartaginē vocatꝰ ē ſcipio: ⁊ qꝛ totā affricā ſubiugauitromanis dictꝰ eſt ſcipio affricanꝰ: ad dr̄iam alterius ſcipionis nepotꝭ eiꝰ ꝗ hiſpaniā deuicit. ⁊ vocatus ē Luciꝰ corneliꝰ numātinus a numātia quāſubiecit ac ꝓſtrauit. Scribit ēt Augu. i. de ci. deitertiū fuiſſe ſcipionē ꝗ ⁊ naſica ē vocatꝰ frater maioris ſcipionis. ꝗ ne cartago deſtrueret̉ ꝓhibuitaſſerens ip̄aꝫ eē medicinā romanis. Ex his igit̉ꝑꝑ ꝓbitatē tātoꝝ viroꝝ ꝯſiderato pͥncipio vn̄ nomē ſcipionis ortū habuit ſcipionē legiſlatores vocarūt virgā quā pͥnceps portat ī manu cū ſceptroqͣſi ſemꝑ victorioſuſ: vt ille magnꝰ ſcipio fuit. vn̄narrat Iſido. in. 17. ethimo. ꝙ triūphātes purpuram paliatā ⁊ togatā hēbant veſtē: ⁊ ſcipionē cuꝫſeptro gerebant in manu ad imitationē victorieſcipionis. Hec igit̉ de noībus dignitatū reſpecturegiminis intm̄ ſint dicta. Hic declarat de partibus pollicie quantuꝫ adbellatores quos diſtinguit ẜm triplicem conſideCA. XXVII.rationem.Ed ⁊ de ꝑtibus ordinatꝭ ad bellū q̄ ſunt ꝑtes pollicie: ⁊ eidē neceſſarie vt ſuꝑius ēꝓbatū: ꝯgruū vr̄ tradere. Que ꝗdeꝫ bn̄ diAſpoſite pulchritudinē ⁊ decorē cauſant ac delectationē generāt. Ex quo ēt ingēs cordis argumētuꝫaudaceſqꝫ reddūt aīos ad arduoꝝ aggreſſū: vn̄ ſalomō in cātica exercitū diſpoſitū ad bellandū pulchritudini ſpōſe aſſimilat ⁊ decori. Pulchra īꝗtē ⁊ d̓cora filia ierl̓m terribil̓ vt caſtroꝝ acies ordinata. Sic .n. pulchritudo alicit: vt exthaſim faciens nihil aggredi timeat vl̓ formidet. quod in exceſſiuis amantibuſ maxime ē manifeſtū. Ita etiāde acie bn̄ ordinata ꝯtingit: ⁊ iō ip̄am terribilem

terriſE 4