De regim. neprincipum
reginuhabuerunt: in quo Catellus regnauit. Cuiꝰ ligurgus vt tradit idem Iuſtinus in pupillari etate curam ſuſcepit: vt ī cretenſi pollicia patebit. Circaqd̓ ꝗdem regimen regis ſpartiatarū ſeu lacedemonioꝝ ꝓcedit ph̓s in pollitica rep̄hendens ip̄de multꝭ. ¶ Primo de ꝓuiſione regis: qꝛ nō ſuſtinebāt occaſione īuenta ꝙ regimē eſſet ꝑpetuum.Sed nec ēt ad vitā moduꝫ rectoꝝ polliticoꝝ ſeruare volentes: qd̓ in p̄iudiciū nō modicū videbatur eē regiminis. Quia ī hoc eneruabat̉ ip̄oꝝ poteſtas: ⁊ ſubditis dabat̉ occaſio reſiliendi a legibus obſeruādis. Et ſic nō poterant ip̄oꝝ reges facere viros ꝑfectos ⁊ virtuoſos. Propter quamcām lꝫ dictus ph̓s nō faciat mentionē: hiſtorie tn̄tradūt lacedemonios fuiſſe gentē īdomabilem:niſi ꝙ ꝑ dictū ligurgū fuit moꝝ maturitate ac preclaris legibꝰ regulata: de ꝗbus īfra dicet̉. Sequebat̉ ēt iſtud īcōueniēs ꝙ ſi qn̄ ciuitas legatos nūtteret: vt ip̄e ph̓s dicit ad aliquā ciuitatem vel ꝓuinciā ſiue regionē: cū ꝗdam ex eis pugnarēt ꝓ rege: ꝗdam aūt hoſtes forent: cognoſcebat̉ ip̄oꝝ diſſenſio. Un̄ minus erant cari: ⁊ de ſua legatiōe raro reportabant ītentū. ¶ Et aduertendū ꝙ qͣꝫuisꝯſules in vrbe annuales eēnt: vt dcm̄ eſt ſupra ⁊aſſignata cā eſt ſicut ⁊ mgr̄atus Athenis: tn̄ nō ſicerat faciendū de rege: īmo ſi nō ſit ꝑpetuus vald̓ꝑiculoſum eſt ciuibꝰ. Dcm̄ eſt enī ſupra: ꝙ hec eſtdr̄ia int̓ regem ⁊ rectorē polliticū: ꝙ alter vꝫ polliticus ſolis legibꝰ ſue ciuitatis ppl̓m iudicat. Regalis v̓o pͥnceps vltra leges quas inuenit vel ante ſtatuit: oportunis tꝑibus legibꝰ quas in pectore defert vtitur ꝓ meliori exitu ſui regiminis acſue gentis ſalutē. Si ergo tales pͥncipes ad tēpora regnent: ꝯtingit ip̄os ad iudicandū eſſe p̄cipites: ſiue ꝯͣciues ꝗ de ip̄o ammouendo fuerūt ſoliciti: ſiue alicuiꝰ rei adipiſcende cupidine: vel vtamicis p̄ſtent gr̄am: quā ſi regnaſſent nō fuiſſentfacturi. ¶ Quātum aūt ad pͥmū habemus exemplū illiꝰ ꝗ dixit in luca: exponēdo vt lr̄a ſonat. Uerum tn̄ inimicos illos ꝗ noluerūt me regnare ſuper ſe adducite huc ⁊ interficite ante me. Hoc eodem modo vt hiſtorie tradunt: herodes occiditmultos ex nobilibꝰ iudeoꝝ ꝗ conabant̉ ſibi regnūauferre. Quātum aūt ad ſcd̓m exempluꝫ aſſumipoſſet de vilico iniꝗtatis in eodem euangelio.Quod extendi pōt ad oēꝫ gradū regiminis: qꝛ gerunt vicem dn̄oꝝ in terra: qd̓ ⁊ pͥncipes orbis faciunt in reſpectu dei. Cum enī timent ammoueri ab officio: de errario publico dn̄ij ſui iugiter ſibi amicos copulant. Ex ꝗbus oībus manifeſtumeſt: ꝙ maximū eſt periculū alicui tꝑali rectori cōferre regendi arbitriū in faciendo iuſtitiaꝫ. Sedſi dn̄ium eſt ꝑpetuū rector curabit de ſubditis: ſicut de re ꝓpria ad quā quotidie ⁊ ꝯtinuo ſollicitatur: quaſi ad ſuas diuitias naͣles ⁊ ad indeficien
tem theſaurū. Propter quod ſic ip̄os gubernat̉ acut paſtor gregem. ⁊ ſicut ortulanus plātam: quorū qualiſcūqꝫ leſio eis efficit̉ ſcandaloſa.¶ Ex eadem cauſa ponit quedā in dicta pollicialacedemonie rep̄hēſibilia: que erāt materia diſſenſionis in populo.CA. XVI.Nerat etiā q̄dam ꝯſuetudo talibꝰ dominis in pollicia lacedemonioꝝ ex eadeꝫ cātrahens forte originem: qꝛ tales pͥncipesde re pu. non curabant: vt in eoꝝ ſolēnitatibuſ ⁊on̄tationibus pͥncipum fierent exactiones in populum. Unde grauati pauperes ſeditionem cōcitabāt: ⁊ ſic eneruabat̉ pollicia. Propter quodvt de publico fieret errario ph̓s in ſecundo libropolliticoꝝ magis cōmendat. Quam ꝗdem conſuetudinem dicit in creta fuiſſe: ſiue legem cōſtitutam. Exactiones eniꝫ ſiue vectigalia multiplicata in ppl̓o niſi ꝓ vrgenti cauſa vt puta ꝓ cōſeruatione ciuitatis vel regionis: ip̄am conturbant⁊ ſunt in ea cauſa diſſenſionis ⁊ litis. ¶ Ex hac ēteadem rōne ſequebat̉ aliud incōueniens: ꝙ naualis pͥnceps diſtinguebat̉ ab ip̄a. Ex qua ſequebat̉ diuiſio aīoꝝ: ⁊ ꝑ ꝯn̄s diſſenſio pollicie: ꝙ nonaccidiſſet ſi fuiſſet pͥnceps ꝑpetuus: qꝛ quicunqꝫfuiſſet dux ciuitatis fuiſſet ei ſubiectus. facit autmentionē d̓ nauali bello: qꝛ lacedemonij multūdominabant̉ mari. Concludit̉ etiam ex eodemforte malam eē polliciā p̄dictoꝝ: qꝛ viri militares nō aſſumebant̉ ꝗ eſſent fortes virtute vꝫ fortitudinis: que eſt vna de pͥncipalibꝰ inter qͣttuor:qua ciues exponunt ſe morti ꝓ re pu. ſicut regulus apud penos. Sed habebant dicti milites ſiue pͥncipes partem virtutis quam ph̓s increpatin ſua pollitica. Diſtinguit eniꝫ Ariſtoteles in. 3.eth̓. duplicem fortitudinē: quarū alteram hic tāgit que militaris dr̄: que ſolis viribus īnitit̉ corporis: ⁊ hanc ph̓s vocat partem virtutis ſiue fortitudinis: qꝛ requirit̉ interdū in vera fortitudīe.Alia eſt que gr̄a rei pu. ſe exponit ⁊ nō cedit neqꝫfugit periculis excreſcentibꝰ: de qua Seneca dicit in libro de dei ꝓuidentia. Iortiſſimos inquitſibi pares fortuna querit. Ignem experit̉ ī Mutio. pauꝑtatem in fabritio: exiliū in Rutilio: tormenta in Regulo: venenum in Socrate: mortēin Cathone. Et de qua etiam dr̄ in pͥmo macha.ꝑ Mathatiam de filio. Iudas inꝗt fortis viribꝰa iuuētute ſua ſit vobis pͥnceps: ⁊ ipſe aget bellapopuli. Pro qua hoſtibꝰ gratia rei pu. nō cedēs:ſed ꝓ ea diſſolutus corde in cede oppreſſus occubuit. Prima aūt fortitudo eſt imꝑfecta: ſecundaaūt ꝑfectiſſima virtꝰ. Aſſumere igit̉ ad bellādūſiue pͥncipem ſiue quēcūqꝫ militem ꝗ nō ſit fortiſecūda fortitudine: nō eſt bone pollicie: qꝛ ſepiustales ꝯuertunt̉ in tyrānos vel ꝑiculis cedunt: vtdcm̄ ē ſupra. ¶ Item ex eadem cā: qꝛ vꝫ puceps