De regimineprincipum

Saluſtiꝰ tradit de bello Iugurtino. Proceſſu v̓otp̄oꝝ iſtud nomē abolitū ē a romano regimine: ⁊tranſlatū ē ad ſtatū aliquem dignitatis ſubregibꝰ⁊ imꝑatoribꝰ deputatū. Ande dicunt̉ comites acomitādo: qꝛ ip̄oꝝ offm̄ ē p̄cipue reges ⁊ imꝑatores ſeꝗ in rebꝰ bellicis: vel quacūqꝫ re militari ⁊in alijs ꝗbuſcūqꝫ gerēdis: ꝓ totiꝰ regni vtilitate.Duces aūt a ducatu ppl̓i dicti ſunt: ſed p̄cipue incaſtris. Eſt enim ip̄oꝝ offm̄ exercitū dirigere: etip̄m in pugna p̄ire. Un̄ cum filij iſrl̓ impugnarentur a cananeis queſiuerūt a ſe inuicem: vt ſcribit̉in libro iudicū. Quis aſcēdet ante nos ꝯͣ cananeū⁊ ꝗs erit dux belli? Et hoc nomen tali rectore ꝓprie ꝯuenit ꝓpter difficultatē regendi qn̄ ꝗs eſt inpugna. Un̄ ab excellentia regiminis ꝯgruiſſimedux vocat̉. Qua rōne Ioſue ſiue ieſus naue: qꝛ pugnauit bella dn̄i ſic vocatꝰ ē: ſicut teſtificat̉ de ip̄oille egregiꝰ pͥnceps mathathias in pͥmo machabeoꝝ. Ieſus dū implet verbū factꝰ eſt dux in iſrl̓.Sic ēt dixerunt zelatores legis iudaice Ionathemortuo Iuda machabeo. Eligimꝰ te in pͥncipē ⁊ducem ad bellādum bellū noſtrū. ¶ Aliud autēnomē dignitatꝭ deſeruiens imꝑatoribꝰ ⁊ regibꝰ ēMarchio: ꝗ comitatui eꝗpollet. Sꝫ hoc nomerſortit̉ a ſeueritate iuſticie. Dicit̉ eniꝫ marchio amarcha qd̓ ē ſingulare diuitū pondus: ꝑ quod ſignificat̉ recta ⁊ rigida iuſticia. Hoc aūt ſatꝭ congrue apparet in dictis pͥncipibꝰ: qꝛ vt cōiter reperit̉ in regionibꝰ nobis notis: oēs tales pͥncipes ꝙiſto noīe nūcupant̉ ſunt in ꝓuincijs aſperis. Propter qd̓ ⁊ ꝯfinia regionū q̄ ſunt loca montuoſa ⁊ rigida: apud aliquos appellant̉ marchie: vel in ꝓuincijs laſciuis: quoꝝ vtrūqꝫ genꝰ rigore iuſticieꝯſeruat̉. ¶ Eſt ⁊ aliud nomē qd̓ barro dr̄: a labore dcm̄: ſiue qꝛ in laboribꝰ fortes vt Iſidorus tradit in cōmemorato libro. Barra enī grece: latinegrauis ſiue fortis vocat̉. Hoc aūt ꝓpriū ē pͥncipūvt in ꝯtinuiſ ſint gimnaſijs: ſicut in partibꝰ gallie⁊ germanie ē ſolitū: ſiue in venationibꝰ vel aucupijs: ſiue in torneamētis vt mos fuit ip̄oꝝ antiqus: vt amoniꝰ hiſtoriarū ſcriptor egregiꝰ ſcribit.Cuiꝰ rō ponit̉ a vegetio de re militari. Quia opip̄os eſſe pͥmos ad bellandū ꝓ ſubditꝭ: ⁊ aſſuetudine efficiunt̉ audaces. Un̄ ip̄e ſubdit ibidē ꝙ nullattēptare dubitat qd̓ ſe bn̄ didiciſſe ꝯfidit. Et ꝗaad oēs pͥncipes laboris exercitiuꝫ ꝑtinet: iō iſtudnomē oībꝰ eſt cōe: ſiue ad pͥncipes: ſiue ad comites: ⁊ ſic de alijs ſb̓ regali dn̄io exn̄tibus.¶ De ꝗbuſdam nominibꝰ dignitatum ſingularibus in quibuſdam regionibus. Et quale ſit oīumCA. XXII.iſtoꝝ regimenUnt aūt ⁊ alia noīa ꝯſequētia regale velimꝑiale dn̄ium: in ꝗbuſdā regionibꝰ ſiueꝓuincijſ: q̄ aliꝗd importāt: vt nomē ſatraſatrape ⁊ optimatis apud ꝑſas ⁊ philiſteos. Quo

rum pͥmū ſignificat ꝓmptitudinē ſeruiendi. Unde ſatrape dicunt̉ qͣſi ſatꝭ parati. Qd̓ ē offm̄ pͥncipis ꝓpter fidelitatē quā iurat ſuo ſuꝑiori: vel ſanrapietes: quod vr̄ īportare ip̄m nomen. cū ſit faſtuoſum vt ex ipſa ſacra ſcriptura ē manifeſtum.Optimatū aūt nomen ſignificare vr̄ ſuppremuꝫgradū ſub pͥncipe ab optimo dcm̄. Magiſtratꝰ apreeminētia ꝯſilij ⁊ doctrine dicti ſunt in regimine. Quo modo ⁊ maiores curie regis francie ſicvocant̉ quaſi maiores ſtatu. Sterō grece: latineſtatio dr̄. Iudices v̓o qͣſi ius dantes ppl̓o: ꝗ ꝓprieaſſeſſores dicunt̉: ꝗ ēt p̄tores quaſi pre alijs locūtenētes in curia. Sꝫ p̄ſes nomen eſt ſacre ſcripture: ſic dicti vt tradit Iſidorus: qꝛ alicuiꝰ loci tutelam p̄ſidialiter tꝫ. Sunt ⁊ alia duo noīa ad dignitatem ꝑtinentia in curia regis: de ꝗbus ſit mētiointer officiales curie Salomonis in tertio reguꝫvt a cōmentarijs ⁊ ſcriba ꝗ in officijs diſtinguebant̉: qꝛ vnꝰ preerat legionibꝰ ſcribendis per pͥncipem inſtitutis: qd̓ idem vr̄ ꝙ magiſtratꝰ. Aliuſautē p̄poſitus erat reſponſiuus regū: quem ⁊ noscanzellariū appellamꝰ. Preter hec aūt ſūt ⁊ aliaduo noīa vſitata ꝗdem in partibꝰ gallie: forte exꝓprio idiomate alicuiꝰ gentis: in ꝗbus nos ab ip̄istalē poſſumꝰ ethimologiā ſortiri: vt eſt mariſcallus ⁊ ſeneſcallus: ꝗꝓprie rectores expoſiti ſūt advl̓ia negocia regionis. Quod vtrūqꝫ nomē īportat: vt mariſcallus .i. dn̄s laboꝝ. Maris enim firiace dn̄a vel dn̄s latine: callus aūt laborem īportat. Seneſcallus aūt a ſenes ꝓpter maturitatemregiminis: ⁊ callus calli. In tali enī officio nō debent exponi niſi hoīes magne exꝑientie ⁊ laborisaſſidui. ¶ Apud hiſpanos aūt oēs ſub rege pͥncipes: diuites hoīes appellant̉: ⁊ p̄cipue in caſtellacuiꝰ ē rō: qꝛ rex ꝓuidet in pecunijs ſingulis baronibꝰ ẜm merita ſua: vl̓ ẜm cōplacentiā hos deprimit: hos exaltat. Vt in pluribꝰ enī munitiones etiuriſditiones non hn̄t: niſi ex volūtate regis. Et īde vocant̉ diuites hoīeſ: qꝛ cui in maiori ſummaꝓuidet̉ ꝑ regem: ille maior ē pͥnceps: qꝛ pluribuſpōt militibꝰ ꝓuidere. Quem modū adhuc obſeruant romane militie: eo ꝙ ſub ſtipendijs viuunt.Sūt ibi ⁊ alij ꝗ vocant̉ infantes: alij infanſionesQuoꝝ pͥmi ſunt de genere regio: ꝗ filij vel nepotes ſic dicti ab īnocentia ppl̓i: qꝛ nullū debēt ledere ſed ꝯſeruare ac in iuſticia fouere: ⁊ regi ſicut infantes in oībus obedire. Quod hodie male obſeruat̉ ibidem. Scd̓i v̓o ſic ſunt dicti: qꝛ pͥmos d̓bent ſeꝗ ſicut maiores. Sūt enim nobiles ꝗ pluſvirtutis hn̄t qͣꝫ miles ſimplex: ⁊ aliquoꝝ caſtroꝝ⁊ villarū dn̄i: ꝗ ⁊ alicubi caſtellani dicunt̉. Dictiaūt ſunt infanſiones: qꝛ minꝰ poſſunt inter aliospͥncipes ledere ꝓpter īpotentiā ſuā ſicut pueri abinfantia recedētes. Si enim ledāt ſubditos ſuoſrebellant maioribꝰ pͥncipibꝰ adherētes: ⁊ ſic ꝑdut