Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Compendiumtheologie

bilem rerum veritatem a ſenſibus colligunt: vtDyoniſius dicit: ita .ſ. ꝙ ſpēs intelligibiles in eorum intellectibus actiōe intellectus agētis a fantaſmatibus abſtrahunt̉. Angeli v̓o ꝑ influxū diuinis luminis rerum ſciētiam acquirunt: vt .ſ. ſicuta deo res ineſſe ꝓdeunt: ita etiā in intellectu angelico a deo reꝝ rōnes ſiue ſil̓itudines impͥmant̉In vtriſqꝫ aūt tam hoībus qͣꝫ angelis: ſupra rerūcognitionē que cōpetit eis ẜm naͣm: inuenit̉ quedam ſupernaͣlis cognitio miſterioruꝫ diuinorumde quibus ⁊ angeli illumināt̉ ab angelis: ⁊ hoīesetiā de his ꝓph̓ica reuelatione inſtruunt̉: ⁊ qꝛ nulla perfectio creaturis exhibita: aīe xp̄i que eſt creaturarum excellētiſſima deneganda ē: cōuenienter preter cognitionē quā dei eſſentiā videt ⁊ oīaip̄a: triplex alia cognitio eſt ei attribuenda: vna ꝗdem experimentalis: ſicut alijs hoībus inqͣꝫtumaliqua per ſenſus cognouit vt competit humanenaͣe. Alia v̓o diuinitus infuſa ad cognoſcēda oīailla ad que naͣlis cognitio hoīs ſe extendit: vl̓ extēdere pōt. Conueniēs .n. fuit: vt humana naͣ a deiverbo aſſumpta in nullo a ꝑfectione deficeret vtpote per quā tot a humana naͣ reſtaurāda eēt. Eſtaūt imꝑfectū om̄e quod in potentia exiſtit anteqͣꝫreducat̉ in actū. Intellectus autē humanus eſt inpotentia ad intelligibilia que naͣliter homo intelligere pōt. Omniū igit̉ horum ſcientiā diuinitusanīa xp̄i per ſpēs influxas accepit: per hoc ꝙ totapōt entia intellectus humani fuit reducta ad actum. Sed qꝛ xp̄s ẜm humanā naͣm nō ſolum fuit reparator nature: ſed ⁊ gratie ꝓpagator. affuitei etiā tertia cognitio qua pleniſſime cognouit ꝗcquid ad miſteria gratie pōt pertinere: que naͣleꝫhoīs cognitionē excedūt. Sed cognoſcunt̉ ab hominibus per donuꝫ ſapientie: vl̓ per ſpm̄ ꝓph̓ie.Nam ad hmōi cognoſcēda eſt in potentiā intellectus humanus: licet altiori agente reducat̉ in actum. Nam ad naͣlia cognoſcēda reducit̉ in actuꝫper lumē intellectus agentis. Horū autē cognitōnem cōſequit̉ per lumen diuinū. Patet igiturex predictis ꝙ aīa xp̄i ſummū cognitiōis graduīter ceteras creaturas obtinuit: qͣꝫtum ad dei viſionem qua dei eſſentia videt̉: ⁊ alia in ip̄a. Etiāſimiliter qͣꝫtum ad cognitionē miſteriorū gratie:necnō qͣꝫtum ad cognitionē naͣlium ſcibiliū. Und̓in nullo horū trium cognitionū xp̄s ꝓficere potuit. Sed manifeſtuꝫ eſt: ꝙ res ſenſibiles per tēporis ſucceſſionē magis ac magis ſenſibus corporis experiendo cognouit. Et ideo ſolum qͣꝫtuꝫ adcognitionē experimentalē xp̄s potuit ꝓficere ẜmillud. Luce. 2. Puer ꝓficiebat ſapientia: ⁊ etate:qͣꝫuis poſſet: ⁊ hoc aliter intelligi: vt ꝓfectus ſapientie xp̄i dicat̉: nō quo ip̄e ſit ſapientior: ſꝫ quoſapientia ꝑficiebat in alijs: qꝛ .ſ. ꝑ eius ſapientiaꝫmagis ac magis inſtruebant̉. Quod diſpēſatiue

factum eſt: vt ſe alijs hoībus conformen oſtēderet: ne ſi in puerili etate perfectā ſapīam demonſtraſſet incarnatōis minſteriū fantaſticū videret̉ De maͣ corporis xp̄i.CA.XIII.Ecundū premiſſa igit̉ euidenter apparets qualis debuit eē corporis xp̄i formatio.Poterat ſiquidē deus corpuſ xp̄i ex limoterre formare: vl̓ ex quacunqꝫ mā ſicut formauitcorpus pͥmi parētis. Sed hoc humane reſtaurationi ꝓpter quam filius dei: vt dicimus carnemaſſumpſit: cōgruum nō fuiſſet. Non .n. ſufficiēternaͣ humani generi ex pͥmo parente deriuata queſananda erat: in priſtinū honoreꝫ reſtituta eſſet: fialiunde corpus aſſumeret dyaboli victor: ⁊ mortis triumphator: ſub ꝗbus humanū genus captiuum tenebat̉ ꝓpter pctm̄ pͥmi parētis. Dei autēꝑfecta ſunt opera: ⁊ ad ꝑfectuꝫ ꝑducit quod reꝑare intendit: vt etiā plus adiciat qͣꝫ fuerat ſubtractum: ẜm illud Apoſt. Ro. 5. Gratia dei per xp̄amplius habundauit qͣꝫ delictū Ade. Conuenieſigit̉ fuit: vt dei filius corpus aſſumeret de naͣ propagata ad Adam. Adhuc incarnatiōis miſteruꝫhoībus ꝓficuū ꝑ fidem reddit̉: niſi .n. hoīes crederent dei filiū eſſe qui homo videbat̉: nō ſequerēt̉eum hoīes: vt ſalutis auctorē: quod iudeis accidit: qui ex incarnatōis miſterio ꝓpter incredulitatem dānationē potius qͣꝫ ſalutē ſunt cōſequutiUt gͦ hoc ineffabile miſteriuꝫ facilius crederet̉: filius dei ſic oīa diſpenſauit: vt ſe veꝝ hoīem eſſeoſtenderet: qd̓ nō ita videret̉: ſi aliunde naͣm ſuicorporis acciperet qͣꝫ ex naͣ humana. Conueniēsigit̉ fuit: vt corpus a pͥmo parente ꝓpagatū aſſumeret. Item filiuſ dei hō factus humano generiſalutē adhibuit: nō ſolū cōferendo gr̄e remediuꝫ:ſed etiā prebēdo exemplū: quod repudiari nō p̄t.Alterius .n. hoīs ⁊ doctrina ⁊ vita in dubiū verti pōt ꝓpter defectū humane cognitiōis: ⁊ v̓itatꝭSed ſicut quod filius dei docet indubitāter creditur verū: ita quod operat̉ credit̉ indubitanterbonum. Oportuit aūt vt in eo exēplum acciperemus: ⁊ glorie quā ſperamus: ⁊ virtutis qua ip̄aꝫmeremur. Utrūqꝫ .n. exemplū minus efficax eētſi aliunde naͣm corporis aſſumpſiſſet qͣꝫ vnd̓ alijhoīes aſſumunt. Si cui .n. perſuaderet̉ ꝙ tolleraret paſſiones: ſicut xp̄s ſuſtinuit: ꝙ ſperaret ſe reſurrecturū: ſicut xp̄s reſurrexit: poſſet excuſationēpretēdere ex diuerſa corporis cōditione. At igit̉exemplū xp̄i efficacius eēt: ꝯueniens fuit: vt nonaliunde corꝑis naͣm aſſumeret: qͣꝫ de naͣ q̄ a prioparente ꝓpagatur. De formatione corporis chriſti que nō ē ex ſeCA. XXXIIII.mine.Don tn̄ fuit ꝯueniens: vt eodē modo forſimaretur corpꝰ xp̄i in humana naͣ: ſicut fornātur alioꝝ hoīum corꝑora. Cum .n. ad