Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Compendiumtheologie

Libertas enī arbitrij ꝓprie ad electionē ſe extendit. Electio aūt eſt eoꝝ que ſunt ad finē. Ultimuſaūt finis naͣliter appetitur ab vnoquoqꝫ. Un̄ oēshoīes ex hoc ꝙ ſūt intellectuales appetūt naͣliterfelicitatē tanqͣꝫ vltimū fineꝫ ⁊ adeo īmobiliter ꝙnullus pōt velle fieri miſer. Nec hoc libertatirepugnat arbitrij que non ſe extendit niſi ad ea q̄ſunt ad fineꝫ. Ꝙ autem in hoc particulari hic homo vltimam ſuam felicitatem. ille autem in illoponat non conuenit huic aut illi inqͣꝫtuꝫ eſt homocum in tal̓i eſtimatiōe ⁊ appetitu hoīes differantſed vnicuiqꝫ hoc ꝯpetitẜm ꝙ eſt in ſe aliqualis.Dico aūt aliqualē ẜm aliquā paſſionē vel hītumUn̄ ſi trāſmutet̉ aliud ei optimū videbit̉. Et hocmaxime patet ī hijs qui ex paſſiōe appetūt aliꝗdvt optimū. ceſſante aūt paſſiōe vt ire: vel cōcupiſcentie nō ſimiliter iudicāt illd̓ bonū vt priꝰ. Habitus aūt ꝑmanētiores ſūt. Ande firmiꝰ ꝑſeuerātin hijs que ex habitu ꝓſequūtur tn̄ qͣꝫdiu habitusmutari pōt etiā appetitus ⁊ extimatio hoīs de vltimo fine mūtatur. Hoc aūt cōuenit ⁊ cōtingit tātū hoībus in hac vita in qua ſunt in ſtatu mutabilitatis. Aīa enī poſt hanc vitā intrāſmutabilis eſtẜm alterationē: qꝛ huiuſmodi trāſmutatio nō cōpetit ei niſi ꝑ accn̄s ẜꝫ aliquā trāſmutationē factācirca corpus. Reſūpto vero corꝑe nō ſequet̉ ipſamutatiōes corꝑis: ſed potius ecōuerſo. Nūc eniaīa īfundit̉ corꝑi ſeminato: ⁊ ideo cōueniēter trāſmutatiōes corꝑis ſequit̉. Tunc vero corpꝰ vniet̉aīe p̄exiſtenti. Un̄ totaliter ſequet̉ eiꝰ cōditiones.Aīa igitur quecūqꝫ finē ſibi vltimū p̄ſtituiſſe inuenitur in ſtatu mortis in eo fine ꝑpetuo ꝑmanebitappetēs illud vt optimū ſiue ſit bonū ſiue ſit malū. ẜm illud Eccl̓. xi. Si ceciderit lignū ad auſtrūaut ad aquilonem in quocunqꝫ loco ceciderit ibierit. Sic igit̉ poſt hāc vitā qui boni in morte īueniūt̉ habebūt ꝑpetuo volūtatē firmatā in bono ꝙaūt mali tunc inueniētur: erunt ꝑpetuo obſtinatiin malo. Ꝙ peccata mortalia nō dimittūt̉ pōſt hāc vitā ſꝫ bene vēialia. CA. CLXXV.X hoc aūt cōſiderari pōt ꝙ pctā mortaliapoſt hāc vitā nō dimittūtur. Uenialia veAro dimittūtur. Nā peccata mortalia ſuntꝑ auerſionē a fine vltīo circa quē homo īmobilit̓firmatur poſt mortē vt dictū eſt. pctā vero vēialia nō reſpiciūt vltimū finē: ſed viā ad finē vltimūSed ſi volūtas malorū poſt mortē obſtinate firmatur in malo: ſemꝑ appetēt vt optimū qd̓ priappetierūt. Non ergo dolebūt ſe peccaſſe. Nullenī dolet ſe ꝓſequutū eſſe qd̓ eſtimat eſſe optimū Sed ſciendū eſt ꝙ dānati ad vltimā miſeriaꝫea que appetierāt vt optima habere poſt morteꝫnō poterunt. Nō enī ibi dabit̉ luxurioſis facultasluxuriādi: aut iratis aut inuidis facultaſ offendendi ⁊ impediēdi alios ⁊ idē eſt de ſingulis vicijs.

Cognoſcent aūt eos qui ẜm virtutē vixerūt ſe obtinere qd̓ appetierāt vt optimū. Dolent ergo mali qꝛ peccata cōmiſſerūt: nō ꝓpter hoc qꝛ pctā eisdiſpliceāt: qꝛ etiā tunc mallēt pctā illa cōmittereſi facultas daret̉ qͣꝫ deum habere ſed ꝓpter hͦ ꝙillud qd̓ elegerūt habere nō pn̄t ⁊ illud qd̓ reſpuerūt poſſent habere. Sic igit̉ ⁊ voluntas eoꝝ ꝑpetuo manebit obſtinata ī malo: ⁊ tn̄ grauiſſime dolebūt de culpa cōmiſſa ⁊ de gl̓ia amiſſa. Et h̓ dolor vocat̉ remorſus ꝯſcīe: qꝛ methaphorice ī ſcripturis vermis noīatur ẜꝫ illud Iſa. vlt. Nermiseorum non morietur. Ꝙ corpora dānatoꝝ erunt paſſibilia ⁊ tn̄ integra ⁊ ſine dotibus.CA. CLXXVIIcut autē in ſanctis btītudo aīe quodāmōoad corꝑa deriuat̉ vt ſupra dcm̄ eſt: ita etiam miſeria aīe deriuabit̉ ad corꝑa dānatoꝝ hoc tn̄ obſeruato ꝙ ſicut miſeria bonū naturenō excludit ab aīa: ita nec etiā a corꝑe. Erunt igit̉corꝑa dānatoꝝ integra in ſui natura: nō tn̄ illas cōditiones habebūt q̄ ꝑtinēt ad gl̓iam beatoꝝ. Nōenī erūt ſubtilia ⁊ īpaſſibilia: ſꝫ magis in ſua groſſitie ⁊ paſſibilitate remanebūr ⁊ augebūtur in eisnō erunt agilia: ſed vix ab aīa portabilia non erūtclara ſed obſcura: vt obſcuritas aīe in corꝑibꝰ demonſtretur. ẜm illud Iſa. 13. Iacies cōbuſte vultꝰeoruꝫ. Ꝙ corꝑa dānatoꝝ licet paſſibilia:erūt tn̄ incorruptibilia.CACLXXVII.Ciendū tn̄ eſt ꝙ licet dānatoꝝ corꝑa paſſibilia ſint futura: nō tn̄ corrūpētur qͣꝫuis hͦeſſe videat̉ cōtra rōnē eoꝝ que nūc experimur. Nam paſſio magis facta abijcit a ſubſtātiaErit tn̄ tunc duplex rō: quare paſſio in perpetuuꝫcontinuata paſſibilia corꝑa nō corrūpet. Primaquidē qꝛ ceſſante motu celi vt ſupra dcm̄ eſt: neceſſe eſt oēm mutationē nature ceſſare. Non igit̉tunc aliꝗd alterari poterit alteratiōe nature: ſꝫ ſolum alteratiōe aīe. Dico aūt alterationē nature ficut cum aliꝗd ex calido ſit frigidū vel qͣlitercūqꝫvariat̉ ẜm naͣle eſſe qualitatum. Alterationē aūtaīe dico: ſicut cum aliꝗd recipit qualitatē nō ẜmeſſe naͣle qualitatis: ſꝫ ẜm eſſe ipſiꝰ ſpūale ſicut pupilla nō recipit formā coloris vt ſit colorata ſꝫ vtcolorē ſentiat. Sic igitur ⁊ corꝑa dānatoꝝ patiētab igne vel a quocūqꝫ alio corꝑe non vt altereturad ſpēꝫ vel qualitatē ignis ſꝫ vt ſentiāt excellētiaſqualitatū eiꝰ. Et hoc erit afflictiuū inqͣꝫtuꝫ huiuſmodi excellētie cōtrariātur armonie in qua conſiſtit ⁊ delectātur ſenſus. Nō tamē erit corruptiuūqꝛ ſpūalis receptio formarū naͣm corꝑis nō tranimutat niſi forte per accn̄ſ. Scd̓a rō erit ex ꝑte aſead cuiuꝰ ꝑpetuitatē corpꝰ trahet̉ dīna virtute. vn̄aīa dānati inqͣꝫtū eſt forma ⁊ natura talis corꝑisdabit ei eſſe ꝑpetuū nō tn̄ dabit ei vt pati nō poſſit ꝓpter ſuā imꝑfectionē. Sic igit̉ ſemꝑ patiētur