Proemium
i1 5
PEOTEuerēdo in xp̄o patri dn̄oHanibaldo: Baſilice .xij.apl̓oꝝ venerabili p̄ſbyteroCardinali frater Thomasde aquino oidīs fratꝝ predicatoꝝ ſe totū. Reꝝ opifex deus ſolo ſue bonitatisintuitu cūcta in eſſe producens: nalem boni amoreꝫoībꝰ indidit cre aturis: vtdū vnaqueqꝫ res bonuꝫ ſibi conueniens naͣl̓r amatappetit: quadā cōuerſionere demr̄etur auctorē. ſed in hoc p̄ferY ip̄m vniuerſalē bonitatis fontē ꝑ ſapcefentiam ītueri poteſt: ⁊ ꝑ charitatis amorē ſuauiter deguſtare. vn̄ fit: vt ſapientie bonū: quo ad ip̄m fontē bonitatis accedimus: oībus humanis bonis ẜm recte rōnis iudicium p̄ferat̉. Hec eſt .n. que faſtidiū neſcit: ita vt ꝗ eaꝫ edit adhuceſuriat: ⁊ ꝗ eā bibit ſitire nō ceſſet. Hec ē que intantū pctōrepugnat: vt qui ẜm ipſam operant̉: nō peccēt. Hec ē q̄ īdeficientē fructu ſuis mīſtris largit̉: vt ꝗ eā elucidāt vitā poſſideāt ſempiternā. Precellit itaqꝫ voluptates dulcedīe: ſecuritate ſedes ⁊ regna: vtilitateqꝫ diuitias vniuerſas. Huiuſmodi igit̉ delectatꝰ muneribꝰ euāgelice fapiētie a ſeculin myſterio abſcondite: quā in lucē ꝓduxit dei ſapīa īcarnata: miniſteriū expoſitōis adhibui: ſacroꝝ doctoꝝ ſnīas cōpilando: ad qd̓ me īduxit pͥmitꝰ felicis recordatōis Urbanipape quarti mādatū. Ueꝝ qꝛ eo ſūmo pōtifice ex hac vitaſubtracto: tria euāgelia: Marci: Luce: ⁊ Ioānis exponēdareſtabāt: ne opꝰ qd̓ obediētia īceperat: negligētia īperfectūrelinqueret: cū multo labore diligens adhibui ſtudiū: vt qͣtuor euāgelioꝝ expōnē cōplerē: eadē ī oībꝰ forma ẜuata inponēdis ſcōꝝ auctoribꝰ ⁊ eoꝝ noībꝰ p̄ſcribēe̓dis: Et vt magis ītegra ⁊ cōtinua p̄dicta ſcōꝝ expoſitio redderet̉: qͣſdaꝫexpōnes doctoꝝ grecoꝝ ī latinū feci trāſferri: ex ꝗbus pl̓oexpōnibꝰ latinoꝝ doctoꝝ īterſerui: auctoꝝ noībꝰ p̄notatisUeꝝ qꝛ cōgruit vt de laboꝝ fructibꝰ oblatōes ſacerdotibꝰofferant̉: expōnes euāgelice opꝰ: laboris mei fructū apl̓oꝫp̄ſbytero cēſui offerendū. ī quo veſtra ſuſcipiat auctoritadebitū: vt ſciētis īduſtria iudicij cēſurā exerceat: ⁊ antiqͣ dioris affectū ī offerētis mūere cōprehēdat. GLCOcationē gētiū ⁊ cām ſalutis eaꝝ iſaias ꝓpheta manifeſto p̄nūciat oraculo dicēs: Demeꝰ factꝰ ē fortitudo mea. ⁊ dixit: Parū eſtvt ſis mihi ſeruꝰ ad ſuſcitādas tribꝰ iacob ⁊Ifeces iſrl̓ ꝯuertēdas. Dedi te ī lucē gētiū vTAſis ſalꝰ mea vſqꝫ ad extremuꝫ terre. HIEvuū īqͣꝫtū ē formatꝰ ex vtero. Nā an̄ v̓ba iſta p̄mittit̉: Hecſuꝑ iſaiā. In ꝗbꝰ v̓bis on̄dit̉ xp̄m appellardicit dus formās me ex vtero ẜuū ſibi. Fuerat ſiꝗdē volūtas pr̄is vt peſſimi vinitores miſſū ſuſciꝑent filiuꝫ. vn̄ deipſis xp̄s ad diſcipl̓os loꝗt̉: In viā gētiū ne abieritis: ſed itomagis ad oues ꝑditas domꝰ iſrl̓. qꝛ igr̄ iſrl̓ nō ē reductꝰ acdeū: ꝑꝑea dei filiꝰ loꝗt̉ iudeis nō credētibꝰ dicēs. Deꝰ mefactꝰ e fortitudo mea ꝗ ⁊ cōſolatꝰ ē me ſuꝑ abiectōe populmei. Et dixit mihi. Parum eſt ſi ſeruias mihi ad ſuſcitandas tribus iacob: que ſuo vitio corruerunt: ⁊ ad feces fiuereliquias iſrael conuertendas. Pro illis enim dedi te in luce gētiū oīuꝫ: vt illumīes vniuerſū mūdū: ⁊ ſalutē meā perqua hoīes ſalui fiūt vſqꝫ ad extrema terre facias ꝑuenire.G LO. Ex p̄miſſis igr̄ v̓bis duo poſſumꝰ colligere: quorūpmū ē dina v̓tus q̄ fuit ī xp̄o: ex qͣ efficax fuit ad gētiū illimnnationē qꝛ dicit̉: deꝰ meꝰ factꝰ ē fortitudo mea. Deꝰ igierat i xp̄o mūdū recōciliās ſibi: vt apl̓s ad corīthios dic̄. vn̄ceuiageliū ꝑ qd̓ credētes ſaluant̉: v̓tus dei ē ī ſalutē oī crereti. vt idē apl̓s ad ro. dicit. Scd̓ꝫ āt ē illumīatio gētiū: ⁊ ſa
lus mūdi ex diſpōne patris ꝑ xp̄ꝫ ꝯplexa: qꝛ dr̄:. Dedi te ī lucē gētiū. vn̄ poſt reſurrectōeꝫ ſuā dn̄s vt diſpōnē pr̄is īpleret ad p̄dicādū diſcipl̓os miſit: dicēs: Docete oēs gētes. qͦꝝꝗdā ad p̄dicādū iudeis: ꝗdā ad p̄dicādū gētibꝰ mīſteriū acceperūt. Qꝛ v̓o euāgeliū oportuit nō ſolū p̄dicari ꝑꝑ pn̄tesſꝫ et ſcribi ꝑꝑ futuros: eadē diſtīctio ē ī ſcriptoribꝰ euāgelijobẜuata. nā mattheꝰ iudeis euāgeliū hebraico ẜmōe ſcripſit. Marcꝰ aūt pͥmꝰ euāgeliū ſcripſit ī gētibꝰ. EVSE. ī eccleſiaſtica hiſto. Cū .n. romane vrbi claꝝ v̓bi d̓i lumē fuiſſꝫexortū: ẜmo v̓itatis ⁊ lucis q̄ ꝑ petrū p̓dicabat̉: vniuerſorūmētes placido illuſtrauit auditu: ita vt quotidie audiētibꝰeū nulla vnqͣꝫ ſacietas fieret. vn̄ neqꝫ eis auditio ſola ſufficiebat: ſꝫ marcū diſcipulū eiꝰ oībꝰ p̄cibꝰ exorāt: vt ea q̄ illev̓bo p̄dicabat ad ꝑpetuā eoꝝ cōmonitōeꝫ hn̄daꝫ ſcripturetraderet: quo domī foribuſqꝫ ī ho meditatōibꝰ v̓bi ꝑmanerēt. nec pͥꝰ ab obſecrādo deſiſtūt qͣꝫ q̄ orauerāt īpetrarēt. ethoc fuit cā ſcribēdi euāgeliū ẜꝫ marcū. Petrꝰ v̓o vt ꝑ ſpm̄ſanctū religioſo ſe cōperit furto ſpoliatū: delectatꝰ ē: fidemeoꝝ ꝑ hͦ deuotionēqꝫ ꝯſiderās: factū ꝯfirmauit: ⁊ ī ꝑpetuālegēdā ſcripturā eccl̓ijs tradidit. HIE. ſuꝑ marcū. Prīcipiū āt qꝛ a ꝑfectōis etatis xp̄i p̄dicatōe īchoat: nec laboratī natiuitate īfantuli ꝗ loꝗt̉ d̓ ꝑfectōe filij dei. CHRY. Cōpendioſā aūt ac breuē narrationē facit: ī quo magr̄m imitatus eſt .ſ. petꝝ breuitatis ſtudētē. AVGV. d̓ cōſen. euāge.Unde mattheꝰ ꝗ regiā xp̄i ꝑſonā narrandā ſuſceꝑat: huitmarcū ſibi tāqͣꝫ comitē ⁊ abreuiatorē adiūctuꝫ: ꝗ ſua veſtigia quodāmō ſeq̄retur. Reguꝫ .n. ē nō eē ſine comitū obſeꝗo. Sacerdos aūt qm̄ ī ſcāſcōꝝ ſolꝰ ītrabat: ꝑꝑea lucas cꝰcirca ſacerdotiū xp̄i erat ītētio: nō hūit tāqͣꝫ ſociū obſequertē ꝗ ſuā narrationē quodāmō breuiaret. BED A. Noͣndūē ēt ꝙ euāgeliſte ſcī diuerſū narratiōis ſue p̄mordiū ſingl̓idiuerſū ſtatuere terminū. Mattheꝰ nāqꝫ a natiuitate dn̄ica exordiū ſumēs: ad tp̄s vſqꝫ dn̄ice reſurrectiōis ſeriē ſuenaͣratōis ꝑduxit. Marcꝰ ab ītio euāgelice p̄dicatōis īcipiēsꝑuenit vſqꝫ ad tp̄s aſcēſiōis dn̄i ⁊ predicatiōis diſcipl̓oruꝫeiꝰ cūctis gētibꝰ ꝑ orbē. Lucas aūt a natiuitate p̄curſoris īcohans euāgeliū termīauit ī aſcēſiōe dn̄ica. Ioānes ab etetnitate v̓bi dei pͥncipiū ſumēs: vſqꝫ ad tp̄s dn̄ice reſurrectionis euāgelizādo ꝑtingit. AMBRO. ſuꝑ lucā. Qꝛ igr̄ marcus a potētie ceꝑit exp̄ſſiōe diuine: recte ſub leonis imagīefigurat̉. REMI. ſuꝑ mat. Per leonē ēt ſignat̉ marcꝰ: qꝛ ſic̄leo terribilē vocē ī deẜto emittit: ſic marcꝰ a voce ī deſertoīcepit dicēs: Uox clamātis ī deẜto. A VGV. d̓ cōſen. euā.Quāuis ⁊ de figura al̓r dici poſſet: Marcꝰ .n. ꝗ neqꝫ ſtirpeꝫregiā vt mattheꝰ ob hoc per leonē ſignatus: neqꝫ ſacerdotalē: vt lucas ſignatꝰ ꝑ vitulū: vel cognatōem vel ꝯſecrationē narrare voluit: ⁊ tn̄ ī eis v̓ſatꝰ on̄dit̉ q̄ homo xp̄s oꝑatꝰ ē:per hoīs figurā ī illis qͣtuor aīalibꝰ ſignatꝰ videt̉. THFO.PHRA §. Uel euāgeliū ẜm marcū aquila īnuit: a ꝓphetia enim ioannis incepit. Prophetia enim acute que a longe ſunt ſpeculatur vt aquila.Capi.Nitium euangelij Ieſu chriſti filijIdei.HIERO. ī ꝓlogo. Marcꝰ euāgeliſta ſaſcerdotiū ī iſrl̓ agēs ẜm carnē leuita ad: dn̄ꝫcōuerſus euāgeliū ī italia ſcripſit. on̄dēs inUeo ꝗd ⁊ generi ſuo d̓beret xp̄s. nā initiū euāgelij in voce ꝓphetice exclamatōis īſtituēs: ordinē leuiticeelectōis on̄dit: p̄dicās ioānē zacharie filiū ī voce āgeli emiſſuꝫ dicens: Initiū euā. Ieſu xp̄i filij dei. HIERO. Euāgeliū grece dr̄: latine bona ānūciatio p̄dicat̉: qd̓ ꝓpͥe ad regnūdei ⁊ remiſſionē ꝑtinet pctōꝝ: etenī euāgeliū ꝑ qd̓ venit redēptio fideliū ⁊ btītudo ſcōꝝ. Quatuor aūt euāgelia vnuꝫſūt: ⁊ vnū qͣtuor. In hebreo ieſus: In greco ſother: ī latīo ſaluator dr̄. Chriſtus aūt grece: Meſſias hebraicę: latīe vnctꝰ:ideſt rex ⁊ ſacerdos dr̄: BED A. Cōferēdū aūt ē hoc euan-
p 3