Druckschrift 
Opus aureum Sancti Thome// de aquino super quatuor// euangelia
Seite
25r
Einzelbild herunterladen
 

Capi.

2

vīdicet: qua pr̄ in filiū paruulū quē odiſſe nō pōt. Sancti ātviri nōnulla pctā morte punierūt: quo ⁊ viuetibꝰ vtilis metus īcuteret̉: ⁊ illis ꝗ morte puniebāt̉: nō ip̄a mors nocerꝫſꝫ pctm̄ qd̓ augeri poſſet ſi viuerēt. Inde ē ꝙ helias ml̓tosmorte affecit: d̓ quo cū exēplū dediſſent diſcipuli: rep̄hēditī eis dn̄s nō exēplū ꝓphētie: ſꝫ ignorātiā vindicādi: aīaduertēs eos nō amore correctōis: ſꝫ odio d̓ſiderare vīdictā. Sꝫpoſtqͣꝫ eos docuit diligere ꝓximū: īfuſo ēt ſpūſcō: nō defurūt tales vīdicte. Nā ⁊ v̓bis petri ananias ⁊ vxor eiꝰ exanimes ceciderunt. Et paulus apoſtolus tradidit quēdam ſathane in interitum carnis. ⁊ iō ꝗdam aduerſus corꝑales vīdictas: q̄ ſūt ī veteri teſtō: neſcio qͣ cecitate ſeuiāt: quo aīofacta fint neſciētes. AVGV. ad boni. comitē. Quis aūmēte ſobrius regibꝰ dicat: nō ad vos ꝑtineat: ꝗs velit eē ſiue religioſus ſiue ſacrilegꝰ: ꝗbus dici nō pōt: Nō āt ad noꝑtinet ī reguo vr̄o: ꝗs velit pudicꝰ eē aūt īpudicꝰ. Meliꝰ ēꝗdē ad deū colēdū doctrīa hoīes duci qͣꝫ pena ꝯpelli. Mutis autē ꝓfuit: qd̓ exꝑimēto probamus: prius dolore vel timore cogi: vt poſtea poſſint doceri: aut qd̓ iam v̓bis didicerant: oꝑe ſectari. Sicut .n. meliores ſunt quos dirigit amorita plures ſūt quos corrigit timor. Agnoſcāt ī apoſtolū paulū prius cogentē xp̄m: ⁊ poſtea docētē. AVGV. in ẜmodo. ī mōte. Tenebitur gͦ ī hoc iniuriaꝝ gn̄e quod ꝑ vīdictāluit̉ iſte modꝰ a xp̄ianis vt accepta iniuria nō ſurgat odiū:ſꝫ paratus ſit aīus plura ꝑpeti: nec correctōeꝫ negligat: quevl̓ ꝯſilio vl̓ aucͣtoritate vti pōt. HIERO. Scd̓m autemmyſticos intellectꝰ ꝑcuſſa dextera noſtra: nō d̓bemus ſiniſtram p̄bere: ſꝫ alteram: hoc ē alteram dexterā. iuſtus .n. ſiniſtram nō habet. Si nos hereticus ī diſputatōe ꝑcuſſerit⁊ dextrū dogma voluerit vulnerare: opponat̉ ei aliud d̓ ſcrpturis teſtimonium. AVGV. in ẜmo. do. ī mōte. Alid̓ ātiniuriaꝝ genꝰ ē qd̓ integꝝ reſtitui pōt: cuiꝰ due ſūt ſpēs. vnaad pecuniam: altera ad oꝑa ꝑtinet. vn̄ d̓ primo horum duorum ſubdit: Et ei qui vult tecū ī iudicio cōtendere: ⁊ tunicatuam tollere: dimitte ei ⁊ pallium. Sicut gͦ quod poſitum ēd̓ ꝑcuſſa maxilla oīa ſignificat: que ſic ingerūt̉ ab improbisvt reſtitui nō poſſint niſi vīdicta: ita qd̓ poſitū ē d̓ veſtimento omnia ſignificat que poſſunt reſtitui ſine vindicta: ⁊ hocetiā ad p̄parationē cordis: nō ad on̄ſionē oꝑis p̄ceptū recteintelligit. Et qd̓ d̓ tunica ⁊ veſtimēto dictū ē: in omnibus ficiēdum ē: q̄ aliquo iure tꝑal̓r nr̄a eſſe dicimꝰ. Si .n. d̓ neceſarijs hoc imꝑatū ē quātomagis ſuꝑflua cōtēnere ꝯuenitEt hoc ipſe ſignat cum dicit. Qui vult tecum in iudicio cōtēdere. Oīa ergo ītelligunt̉ d̓ quibus in iudicio nobiſcū cōtendi pōt. Sed vtrū ⁊ de ẜuis accipienduꝫ ſit magna q̄ſtioeſt. nō .n. chriſtianum oꝫ ſic poſſidere ẜuuꝫ quō equum:uis fieri poſſit vt maiori precio valeat equus qͣꝫ ẜuus. Secſi ẜuus rectius a te regit qͣꝫ ab illo qui eū cupit auferre: neſcio vtrū quiſqͣꝫ audeat dicere eū vt veſtimētum debere cōtēni. CHRV. ſuꝑ matth̓. Indigna aūt res ē: vt homo fdelis ſtet ī iudicio an̄ ꝯſpectū iudicis īfidelis. Uel ſi fidelicerte ſecularis ⁊ ꝗ te venerari debuerat: ꝑꝑ dignitatē fideiiudicat te ꝓpter neceſſitatē cauſe: ⁊ ꝑdes dignitatē xp̄i propter negociū mūdi. deinde omne iudiciū irritatio cordise⁊ cogitationū malaꝝ. nā ſi videris ꝙ cā tua fraudibus autpecunijs expugnet̉: ⁊ ſil̓r tu cauſe tue adeſſe feſtinas: ⁊ ſi abinitio hoc conſilium nō habuiſti. AVGV. in enchiridiōEt iō ꝓhibuit hic dominus ſuos de ſecularibus rebus cuꝫalijs habere iudicium: tn̄ cum apoſtolus ſinit in eccleſia talia iudicia finiri inter fratres fratribꝰ iudicantibꝰ: extra eccleſiam v̓o terribiliter vetat: manifeſtum ē quid ẜm veniacōcedatur infirmis. GREGO. in moralibus. Sed tamꝗdaꝫ dū tꝑalia nob̓ rapiūt ſolūmodo ſunt tolerādi. Quidv̓o ſunt ſeruata charitate ꝓhibendi: non ſola cura ne noſtriſubtrahantur: ſed ne rapientes non ſua ſemetip̄os perdātPlus .n. ipſis raptoribus debemus metuere qͣꝫ rebus irra-

tiōabilibꝰ īhiare. Cū autē ꝓ terrena re pax a corde cū proxmo ſcindit̉: apparet ꝙ plꝰ res qͣꝫ ꝓximus amat̉. AVGVin ſer. do. Tertiū vero iniuriaꝝ genus: qd̓ ad oꝑam ꝑtinetex vtroqꝫ confectū ē: ⁊ ſine vindicta pōt reſtitui. nā ꝗ angariat hoīem: ⁊ cogit ſe improbe adiuuari ab inuito: ⁊ penamimprobitatis pōt luere ⁊ operam reddere. In hoc ergo gn̄einiuriaꝝ dn̄s docet aīum xp̄ianum eſſe patientiſſimū: ⁊ adplura ꝑferenda paratum. vn̄ ſubdit. Et ꝗcunqꝫ te angariouerit mille paſſus: vade cum illo alia duo. ⁊ hoc vtiqꝫ monet non tam vt pedibus agas qͣꝫ vt aīo ſis ꝑatꝰ. CHRVin ho. Angariare enim ē iniuſte trahere ⁊ ſine rōne vexare.AVGV. de ſermo. do. in monte. Sic gͦ dictuꝫ putamus/Uade cū il. alia duo .ſ. milia: vt tria compleri voluerit: quonumero ſignificat̉ perfectio vt meminerit ꝗſquis hoc facit: perfectam ſe implere. iuſtitiam: ꝓpter quod ⁊ tribꝰ exēplis hoc preceptum inſinuauit. ⁊ in hoc tertio exemplo ſimplo duplū addit̉: vt triplum cōpleat̉. Uel per hoc accipiturꝙ in p̄cipiendo tanqͣꝫ tolerabilius incipiēs paulatiꝫ creuerit. nam pͥmo p̄beri voluit alteram maxillam cuꝫ fuerit dextra percuſſa: vt minus ꝑferre paratus ſis: qͣꝫ ꝑtuliſti. Deīde illi ꝗ tunicā vult tollere iubet ⁊ pallium dimitti: vel veſtimentū ẜm aliam lr̄am: qd̓ aut tantundē ē: aut nō multoamplius. Tertio d̓ mille paſſibus quibꝰ addenda dicit duomilia vſqꝫ ad duplū ꝑducit. Sꝫ qm̄ paꝝ ē non nocere: niſi ⁊beneficiū p̄ſtes: ꝯn̄ter adiūgit ⁊ dicit. Qui aūt petit a te daei. CHRY. ſuꝑ matth̓. Quia diuitie noſtre nō ſūt: ſꝫ dei.Deus .n. diſpēſatores diuitiaꝝ ſuaꝝ voluit eē nos non dominos. HIERO. Sed ſi d̓ elemoſynis tm̄ dictuꝫ intelligamꝰ: ī pluribus pauperibꝰ hoc ſtare nō pōt: ſꝫ vt diuites ſiſemꝑ dederint ſemꝑ dare nō poterūt. AVGV. in ſer. do.Dicit ergo: Omni petēti da: nō oīa petēti: vt id des: qd̓ darehoneſte potes ⁊ iuſte. Quid .n. ſi pecuniā petat: qꝛ innocentē conet opprimere: ꝗd ſi ſtuprū petat? Danduꝫ ē gͦ quodnec tibi nec alteri noceat: qͣꝫtū ab homine credi pōt: ⁊ cū negaueris qd̓ petit: iudicāda ē iuſtitia vt n̄ eū inanē dimittas:⁊ aliquando meliꝰ aliꝗd dabis cū petētē iniuſte correxeris.AVGV. ad vincen. Utilius .n. eſurienti panis tollit̉: ſi d̓cibo ſecurus iuſtitiam negligat: qͣꝫ eſuriēti panis frāgit̉: vtvi iniuſtitie ſeductus acquieſcat. HIERO. Pōt enī ītelligi d̓ pecunia doctrīe q̄ nūqͣꝫ deficit: ſꝫ qͣꝫto plus dat̉: tantoamplius duplicat̉. AVGV. Qd̓ aūt ait. Et volēti mutuari a te ne auertaris: ad aīum referendum eſt. hilarē .n. datoreꝫ diligit deꝰ. Mutuat̉ autē omnis qui accipit: ēt ſi ip̄e nōſoluturꝰ ſit: qꝛ miẜicordibus deꝰ pl̓a reſtituit. aut ſi nō placet acciꝑe mutuātē niſi eū ꝗ accipit redditurꝰ: ītelligēdū ēdn̄m ip̄a duo gn̄a p̄ſtandi eē ꝯplexuꝫ. nā aut donamus autreddituro cōmēdamus. Recte gͦ ad hoc beneficij genꝰ hortādo dic̄. Ne auertaris .i. ne ꝓpterea voluntatē alienes: qͣſideꝰ n̄ redditurꝰ ſit: cū homo reddiderit. cū .n. ex p̄cepto deifacis: infructuoſum eē nō poteſt. ¶HRY. ſuꝑ matth̓. Ergo iubet nos xp̄s mutuū dare: nō tn̄ ſub vſuris: qꝛ ꝗ ſic datnon ſua dat: ſed aliena tollit. d̓ vno vinculo ſoluit: ⁊ multisalligat: ⁊ nō ꝓpter dei iuſtitiā dat: ſed ꝓpter ꝓprium lucrū.Similis ē ēt pecunia vſuraria aſpidis morſui. nā ſicut venenum aſpidis latenter oīa membra corrumpit: ſic vſura oēsfacultates cōuertit in debitū. AVGV. ad marcel. Obij.ciunt aūt ꝗdam ꝙ hec xp̄i doctrina reipublice moribꝰ nulla ex parte cōueniat. nā ꝗs inꝗunt tolli ſibi ab hoſte aliꝗdpatiat̉: vel romane ꝓuincie dep̄datoribus nō mala velitbelli iure rependere. Sunt aūt iſta p̄cepta patientie ſemꝑin cordis p̄paratione retinenda: ipſaqꝫ beniuolentia ne recdat̉ malū ꝓ malo ſemꝑ in voluntate complenda eſt. Agerda ſunt aūt multa ēt cum inuitis benigna quadaꝫ aſperitate plectētis: ac per hoc ſi terrena reſpublica. precepta xp̄iana cuſtodiat: ⁊ ip̄a bella ſine beniuolentia non gerentur: vtad īpietatis iuſtitieqꝫ pacatam ſocietatem victis facilius