Proemium
¶ Diui Thome aquinatis continuum in librum euangeliẜm Mattheum.Anctiſſimo ac reue rendiſſimo patri dn̄o vrbano diuīaꝓuidentia pape quarto: frater Thomas de aquino ordinis fratrum p̄dicatorū: cumdeuota reuerētia pedū oſcuIlla beatoꝝ. Fons ſapiētie vnigenitum dei verbum preſidens ī excelſis. per qd̓ paterſapienter fecerat: ⁊ ſuauiterdiſpoſuerat vniuerſa: in finetemporum carnem ſumerevoluit: vt ſub tegumento nature corporee ſplendoreꝫ ethumanus ītuitꝰ poſſet īſpicere: quē ī celſitudīe maieſtatisdiuine attingere nō valebat. Diffuderat ſiquidem radiosſuos: ſapīe vꝫ ſue indicia ſuꝑ oīa opera que creauit: quodāvero ampliori pͥuilegio imaginem ꝓpriā hominū aīabꝰ impreſſerat: qͣꝫtum diligentius expreſſerat ī cordibus ip̄ꝫ amātium ẜm ſui muneris largitatem. Sed ꝗd eſt hoīs aīa ī taꝫīmenſa creatura: vt diuine ſapīe veſtigia poſſit comprehendere ad ꝑfectōem; qīmmo ⁊ ſapiētie lux īfuſa hoībus ꝑpeccati tenebras ⁊ occupationū temporaliū caligines fuerat obumbrata: ⁊ ītantū eſt quorundaꝫ cor inſipiens obſcuratū: vt dei gl̓iam ī idola vana cōuerterēt: ⁊ que nō conueniunt faceret. in ſenſum reprobuꝫ īcidentes. Diuina veroſapīa que ad ſui fruitionē hoīem fecerat: eū ſui inexpertemeſſe nō ſinens: totū ſe in humanam naturā cōtulit: eam mōſibi aſſumendo mirabili: vt errātē hoīem ad ſe totaliter reuocaret. Puius igit̉ ſapīe claritatē nube mortalitatis velatā primꝰ apl̓oꝝ pͥnceps fide conſpicere meruit: ⁊ eam ꝯſtēter abſqꝫ errore ⁊ plenarie cōfiteri dicens. Tu es xp̄s filidei viui. O btā cōfeſſio: quam nō caro ⁊ ſanguis ſed paterceleſtis reuelat. hec ī terris fundat ecl̓iam: aditū p̄bet in celum: peccata meret̉ ſoluere. ⁊ cōtra eam porte nō preualētinferoꝝ. Huius igr̄ fidei ac cōfeſſionis heres legitime ſanctiſſime pater ꝓ ſtudio mens nr̄a inuigilat. vt tante ſapientie lux fidelium corda ꝑfūdat. ⁊ hereticoꝝ cōfutet īſaniasque porte īferoꝝ merito deſignātur. Sane ſi ẜm platōnisſnīam beata cenſetur reſpublica. cuiꝰ rectores operā ſapiētie dare cōtigerit. illi ſiquidem ſapiētie quā imbecillitas ītellectus humani erroribꝰ plerunqꝫ ꝯmaculat. qͣꝫto magisſub noſtro regimine beatus cenſeri poteſt ppl̓us xp̄ianus:vbi tāta diligentia excellentiſſime illi fapientie curā īpenditis: quam dei ſapīa carnalibꝰ membris induta ⁊ v̓bis docuit: ⁊ operibus demonſtrauit; Et huiꝰ ſiꝗdem diligētie ſtidio veſtre ſanctitati cōplacuit mihi ꝯmittere matthei euāgeliū exponendum: qd̓ iuxta ꝓpriam facultatē executꝰ ſolicite ex diuerſis doctoꝝ libris p̄dicti euangelij expōneꝫ cōtinuam cōpilaui: pauca quidē certoꝝ auctoꝝ verbis vt plurimū ex gloſis adijciēs: que vt ab eoꝝ dictis poſſent diſcerni: ſub gloſe titulo prenotaui. Sed ⁊ ī ſanctoꝝ doctoꝝ dictishoc adhibui ſtudium. vt ſingulorum auctoꝝ noīa: necnonī ꝗbus habeant̉ libris aſſumpta teſtimonia deſcribāt̉. hocexcepto ꝙ libros expōnū ſupra loca q̄ exponebant̉ nō oportebat ſpāl̓r d̓ſignari. puta ſicubi nomē īueniat̉ hieronymi.de libro mētione non facta datur intelligi ꝙ hoc dicat ſuꝑmattheū. ⁊ in alijs ratio ſimilis obſeruet. niſi his que de cōmentario chryſoſtomiſuper mattheum ſumūtur oportuitinſcribi in titulo ſuper mattheū. vt per hoc ab alijs q̄ ſumitur de ipſius homeliario diſtinguant̉. In aſſumendis autēſāctoꝝ teſtimonijs plerūqꝫ oportuit aliqua reſcindi de medio ad ꝓlixitatē vitandā: necnō ad manifeſtiorē ſenſum: vl̓ẜm cōgruentiā expōnis lr̄e ordineꝫ cōmutari. Interduꝫ ē t
ſenſuꝫ poſui: verba dimiſi: p̄cipue ī homelia chryſoſtomi: ꝓpter hoc ꝙ eſt trāſlatio vitioſa. Fuit aūt mea ītentio ī hocopere nō ſolū ſenſuꝫ ꝓſeꝗ lr̄alem: ſed etiā myſticū ponere:īterdum ēt errores deſtruere: necnō cōfirmare catholicaꝫveritatē. Qd̓ ꝗdem neceſſariū fuiſſe videt̉: qꝛ in euangeliop̄cipue forma fidei catholice tradit̉ ⁊ totiꝰ vite regula xp̄iane. Prolixū igit̉ pn̄s opus nō videat̉ alicui: fieri enī nō potuit vt hec omnia ſine dimīutōe ꝓſequerer: ⁊ tot ſanctoruꝫſnīas explicarē oīmoda breuitate ſeruata. Suſcipiat itaqꝫvr̄a ſanctitas preſens opus veſtro diſcutiendū corrigendūqꝫ iudicio: veſtre ſollicitudinis ⁊ obedientie mee fructuꝫ:vt dum a vobis emanauit preceptum: ⁊ vobis reſeruat̉ finale iudicium: ad locū vnde exeunt flumina reuertant̉.Uangelij ꝓnūciator aꝑtus eſayas ꝓphetaeuāgelice doctrīe ſublimitatē nomē ⁊ maͣꝫbreuiter cōprehēdens: euāgelicū doctoremex ꝑſona dn̄i: alloꝗt̉ dicēs. Suꝑ mōtē excelſuꝫ aſcēde tu ꝗ euāgelizas ſyon: exalta ī fortitudine voce tuā: ꝗ euāgelizas hierl̓ꝫ. exalAta: noli timere dic ciuitatibꝰ iude: ecce deusvr̄. ecce dn̄s d̓s ī fortitudīe veniet ⁊ brachiū eiꝰ dn̄abit̉: ecce merces eiꝰ cū eo. Ut aūt ab ipſo euangelij noīe ſumamꝰexordiū. AVG. cōtra fauſtū. Euāgelij nomē latine īterp̄tat̉ bonꝰ nūciꝰ: vel bona ānūciatio. qd̓ ꝗdeꝫ cū aliqd̓ bonūānunciat̉: ſemꝑ dici p̄t. ꝓprie tn̄ hoc vocabulū obtinuit annunciatio ſaluatoris. Narratores ꝗppe originis factoꝝ dictoꝝ paſſionū dn̄i ieſu xp̄i ꝓpͥe dicti ſūt euāgeliſte. CHR.in ho. Quid .n. his bonis nunciatis fiat eqͣle? deus in terra:homo ī celo: amicitia dei ad noſtrā facta naͣm: ꝓlixum ſolutū preliū: diabolus cōfuſus: mors ſoluta: paradiſus aꝑtꝰ.⁊ hec oīa ſupra dignitatē nr̄am ⁊ cum facilitate nobis dataſunt: nō qꝛ laborauimus: ſed qꝛ dilecti ſumꝰ a deo. AVG.in de v̓a reli. Cū .n. oībus modis medeat̉ animis deꝰ: ꝓ tempoꝝ opportunitatibꝰ q̄ mira ſapīa eiꝰ ordinant̉: nullo modo beneficētius ꝯſuluit generi humano: qͣꝫ cū vnicus filiusꝯſubſtantialis pr̄i ⁊ coeternꝰ totū hoīeꝫ ſuſcipere dignatuseſt: ⁊ v̓bū caro factū ē: ⁊ habitauit in nobis. ita .n. demōſtrauit qͣꝫ excelſū locū īter creaturas hēat humana naͣ ī hoc ꝙhoībus in v̓o hoīe apparuit. AVG. in ſer. de nati. Demumfactꝰ ē d̓s homo: vt homo fieret deus. Hoc igit̉ bonū euangelizādū p̄nūciat ꝓpheta dicens. Ecce d̓s veſter. BEDAin ep̄i. ad flauianū. Exinanitio aūt illa qͣ ſe īuiſibilis viſibilēp̄buit: ⁊ cauſator ac dn̄s oīuꝫ reꝝ vnꝰ voluit eē mortalium:īclinatio fuit miẜatōis: nō deſertio poteſtatis. GLOSA.Ne ergo ſic deus adeſſe credat̉ vt fieret aliqͣ diminutio poteſtatis: ſubiūgit ꝓph̓a. Ecce dominꝰ in fortitudine veniet.AVG. de doc. xp̄iana. Nō ꝑ locoꝝ ſpatia veniēdo: ſꝫ ī carne mortali mortalibus apparēdo. BED A in ſer. de domini paſſi. De ineffabili aūt dei potētia factū ē: vt dū deꝰ verꝰeſt ī carne paſſibili: cōferat̉ hoī gl̓ia ꝑ ꝯtumeliā: incorruptioꝑ ſuppliciū: vita per mortē. AVG. d̓ baptiſmo paruulorū.Fuſo .n. ſanguine ſine culpa oīum culpaꝝ chirographa deleta ſunt: ꝗbꝰ hoīes a diabolo antea tenebant̉. GLOSA.Quia gͦ ꝑ virtutē xp̄i patiētis hoīes a peccato liberati: ſerui facti dei. Seꝗtur. Et brachiuꝫ eiꝰ dn̄abit̉. LEO papa inſer. de paſſi. Affuit aūt nobis ī xp̄o ſingulare p̄ſidiū: vt ī naͣpaſſibili mortis cōditio nō maneret: quā īpaſſibilis eēntiarecepiſſet. ⁊ per id qd̓ nō poteratmori: poſſit id qd̓ mortuuꝫfuerat ſuſcitari. GLO. Et ſic per xp̄m nobis īmortalis gl̓ieaditus aꝑitur. vn̄ ſeꝗtur. Ecce merces eius cū eo. de qua .ſ.ipſe dicit. Merces veſtra copioſa ē in celis. AVG. contrafauſtum. Eterne enim vite ꝓmiſſio regnūqꝫ celoruꝫ ad nouum pertinet teſtamentum: tꝑaliū vero ꝓmiſſiones teſtamēto veteri continent̉. GLO. Sic ergo quatuor nobis dexp̄o euangelica doctrina tradit: diuinitatē aſſumentem: humanitatem aſſumptā: mortē per quam a ẜuitute eripimur
a 2