qn̄ dicimꝰ ꝓuerū puniri ꝓ delicto: intelligit̉ dedelictis q̄ conſiſtunt in faciendo ⁊ ꝯmittendo.vt in periurio homicidio furto ⁊ hmōi. Sꝫ ꝓdelictis que conſiſtunt in omittendo ſeu negligendo. vt ſi omitrat ꝯfiteri ſemel in anno: velaliud ad qd̓ tenet̉ puer: quātūcūqꝫ doli capa⁊ ꝓximꝰ pubertati nō punit̉. tex. ē in. l. j. §. īpubes. ff. ad ſilienianū. Et ita confirmat dn̄sBartho. in. d. §. īpubes. facit ad hͦ tex. ī. l. 2.T. ſi aduerſus delictū. Et rō huiꝰ eſt. qꝛ maiē delictū in faciēdoqꝫ obmittēdo. vt. l. ſolet.de liberali cā. iūcta. l. 2. cū glo. ſua. C. de liberis ⁊ eoꝝ liberis. Ꝙ aut pueri debeant puniri ſi doli capaces ſūt ꝓ ꝗͣlibet delicio in faciēdoi. qn̄ faciūt aliqd̓ delictū: ē apud decretaliſtastex. in. c. j. de delictis pueroꝝ. vbi dicit ſic texPueris grādinſcul̓ pctm̄ nolūt attribuere ꝗdam: niſi ab ānis. 14. cum pubeſcere ceperūt.qd̓ merito crederemꝰ ſi nulla eēt pctā niſi quemēbris genitalibꝰ admittūtur .i. cōmittuntur.Quis ꝟo audeat affirmare furta mendacia ⁊ꝑiuria nō eē pctā. Athis plena eſt ꝓueril̓ ctāsqͣꝫuis in eis nō ita vt ī maioribꝰ puniēda videant̉. h̓ ibi Alexander. 3. Ecce ex hͦ tex. iunctaglo. vlti. ꝯcludit̉ ꝙ impuberes cū ſint doli capaces delinq̄re p̄nt in oī pctō p̄terqͣꝫ ī vitio carnis: ⁊ ita ſi delinquūt puniunt̉: ſꝫ leuiꝰ qͣꝫ adulti. Et ſi dicēs hͦ vr̄ ꝯtra capl̓ꝫ īmediate huicſupradicto ſequentē. vbi dicit̉ ꝙ in pueris relinꝗ ſolet multuꝫ qd̓ in alijs ꝓuectioris etatishūanc leges dicūt ſeueriꝰ corrigendū: ita ditex. ille ad lr̄am. Dico ꝙ glo. ibi ſuꝑ ꝟbo inultū. dicit ꝙ hͦ intelligēdū ē de eō ꝗ nō eſt dolicapax. vn̄ exponc inultū .i. nō ꝑfecte vltū: vt īdicto. c. pueris. nūc allegato. ⁊ allegat glo. ibimultas ꝯcordātias. Multa h̓ ſcribēda occutrūt. ſꝫ iſta ſufficiāt ꝓ tertio pucto. ¶ Ꝙtuꝫ adquartum pūctum de amentibus furioſis ⁊ doebrijs doctores diſtinguere ſolēt? ꝙ aut talesex ſua culpa inciderūt in amētiā furiū ⁊ ebrietatē ⁊ tūc mala q̄ fāciūt imputant̉ eis aut non:⁊ tūc nō imputant̉. Alia ē opinio quā coit inſequūtur oēs vꝫ ꝙ in ſil̓ibus ꝑſonis culpa ſequens nō impulat̉: lꝫ culpa p̄cedens magꝭ aggreuet̉ ex mal̓ que inde ſequūtur. vn̄ ſi cbriadulteriū ꝯmittat ignorans ꝗd faciat nō imputat̉ ci ī pctm̄ adulteriū: ſꝫ ebrictas illa aggrauat̉. Similit ſi amēs vel furioſus hoīcꝫ int̓ficiat nō imputat̉ homicidiū: ſꝫ ꝑꝑ qd̓ ī amentiāvel furiū venit aggrauat̉ ꝓpt̓ homicidiū ſe-quēs. h̓ opinio ponit̉. 15. q. j. c. merito q̄rit̉.ſꝫ vbijcit̉. circa finē. vbi dr̄ ſic. Mēs ꝟo alienata ſurore cū ſui compos nō ſit eoꝝ qͦ admittit reatū nō ꝯͣhit. qꝛ facultatē deliberādi nō habuit. vn̄ ⁊ pupillo ⁊ ſurioſo hōi in maleficijsſubuenit̉ vt eis nō īpuiēt̉ ad penā. qͦ ex mētisdeliberatiōe non ꝓceſſerunt. hec ibi. Pōt tn̄ad cautclā talibꝰ imponi aliqͣ pena. nō ꝙ d̓ facto opporteat. vt. 15. q. i. c. ſi ꝗs inſaniēs ſi ꝗsinꝗt inſaniens aliquē occiderit. ſi ad ſanā metem ꝑuenerit. leuio pnīa imponēda ē .ſ. qͣꝫtuꝫad cautelam. ⁊ iudicandus ē in eodē ſtaiū in qͣfuit ante furiā vel amentiā. ex de bap. c. maiores ad finē. vnde ſi quis an̄ amentiam voluit⁊ petijt baptizari. ⁊ poſtea in amētia ꝯtradicatIltuanōsſi de pͥma bona intētiōe. cōſtiterit. dꝫ oīo baptintunōzari: ⁊ characterē ſuſcipit ſacri ꝓpter pͥmā boIiti iet. j1nā intentionē. qͣre ⁊c̄. Et ſic pꝫ rn̄ſio ad p̄dcāilii biccliEt ꝑ ꝯn̄s ad ẜam ꝑtē pͥncipalē. vꝫ. ꝗd dicēdūſrſꝫro ex ioro.de actibꝰ hūanis qn̄ volūtas ē igna ⁊ neſcit ꝗdfaciat. ¶ Tertio loco videamꝰ de 3º reſpectumaibi. ib.hūanoꝝ actuū .ſ. qn̄ volūtas ē negligēs circaipſos. Et tūc dico ꝙ volūtas negligēs ⁊ cōſopita circa actū hūanū pōt dupl̓r ꝯſiderari. autenī ē negligēs ex certa ſcīa: aut ex certa igͦrantia. Si ex īgrātia tūc ēt diſtīguo. qꝛ aūt ē ignoigiratod nōrātia iuris aut fcī. Si iuris iteꝝ diſtīguo. quiaaut ꝑtinet ad ꝑſonā ſcire illd̓ ius: aut nō. ſi nōilla īgrātīa excuſat. ſi ſic: nō excuſat .i. q. 4. §.vl. vbi dat̉ hec diſtīctio de igͦrātia. ide Pau.i. ad Thi. i. ait. Mīam ꝯſecutꝰ ſū. qꝛ igͦrās feci ⁊ Aug. ait. Illis oīo ignoſci nō poterit: ꝗ aluſuliꝰē incq̄ diſceret copiā hn̄tes oꝑā nō dederūt .ſ. qn̄ iaiſnēd eritinli ꝑſone incubit legē ſcire. Exēplū. Si ꝗs officiū dīnū dimitteret dū ē in ſacris ignorās ſe adillud dicēdū obligatū: nō excuſat̉. qꝛ oꝫ ⁊ ꝑtietad ipſū hͦ ſcire ⁊ dice̓ exͣ de cel̓. miſ. c. volētes ⁊di. 37. §. vl. Ad qͦꝝ declaratōꝫ ē ſciēdū ꝙ al̓robligat ius naͣle al̓r ius ciuile: al̓r ius diuinuꝫal̓r ius canonicū: ⁊ al̓r ius morale. Ius dinuoēs doli capaces adultos gnal̓r obligat. cū fitlex ſcripta in cordibꝰ nr̄is .i. q. 4. §. vl. ⁊ rectedr̄ doli capaces. qꝛ ⁊ ſi furioſi ⁊ amētes adultiſint nō tn̄ doli capaces. Ius dīnū ſic̄ ſūt prophetie euāgelia apl̓ice doctrine. ⁊ hꝰ i. O es p̄lati ⁊ maxīe curā aīaꝝ hn̄tes tenēt̉ ſcire: ⁊ igrātia eiꝰ magͦs p̄latos accuſat ⁊ ꝗ curā aīaꝝ habent ſic̄ d̓ magno pctō mortali ẜꝫ Bonauē. ⁊Alex. de ales in 2º ſnīaꝝ. Simplices ꝟo ſacerdotes ⁊ ꝗ aīaꝝ n̄ hui. ꝗ cū potuiſſent adiſcē