Quartus
iterū pōt dici ꝙ natura diuina ꝑ quādā exuberātiam effluat a patre in filiū ſicut aqua fontis effluit in riuū ⁊ fons nō euacuatur: qꝛ natura diuinaſicut nō poteſt diuidi ita nec augeri: videtur gͦ reliquū eſſe ꝙ filius naͣm a patre acceperit nō eadēnuero nec ſpecie quam pr̄ hꝫ ſed oīo alteriuſ generis ſicut accidit in generatione equiuoca ut cū aīmalia ex putrefactione nata v̓tute ſolis generant̉ad cuius ſpēm non attingūt: ſequitur ergo ꝙ deifilius neqꝫ uerus filius ſit cū non habeat ſpeciempatris: neqꝫ uerus deus cū non recipiat diuinamnaturā. ¶ Item ſi filius recipit naͣm a deo patreoꝫ ꝙ in eo aliud ſit recipiens ⁊ aliud natura recepta: nihil enim recipit ſeip̄m. filius igitur non eſtſua eſſentia uel natura: non eſt igitur uerus deusPreterea ſi filiꝰ nō eſt aliud ꝙ eēntia diuina:cū eſſentia diuina ſit ſubſiſtens ut ī primo ꝓbatūeſt: cōſtat āt ꝙ etiā pater ē ipſa eſſentia diuina: vr̄relinqͥ ꝙ pater ⁊ filius conueniant in eadeꝫ re ſubſiſtente: res aūt ſubſiſtens ī intellectualibus naturis uocatur perſon: aſequitur ergo ſi filius ē ipſadiuina eēntia ꝙ pater ⁊ filius conueniant in ꝑſona: ſi āt filius nō eſt ipſa diuina eſſentia: non ē verus deus: hoc .n. de deo probatū ē in pͥmo li. uid̓tur igitur ꝙ uel filius non ſit uerus deꝰ ut dicebatArrius uel non ſit alius perſonaliter a patre utSabellius aſſerebat. ¶ Adhuc illud qd̓ eſt pͥncipiū indiuiduationis ī vnoquoqꝫ mō īpoſſibile ēineſſe alteri quod ſuppoſito diſtinguatur ab eo:quod .n. in multis eſt: non ē indiuiduationis prīcipium: ipſa autē non eſt aliud ꝙͣ ipſe deus eēntiadei eſt per quā deus indiuiduat̉: nō enim eſſentiadei eſt forma in materia ut ꝑ materiā indiuiduāipoſſet: nō eſt igitur aliud in deo patre per quodindiuiduetur ꝙ ſua eēntia. eius igitur eēntia ī nl̓lo alio ſuppoſito eē poteſt. aut igitur nō eſt in filio: ⁊ ſic filius non eſt uerus deus ẜm arrium: autfilius non ē alius ſuppoſito a patre: ⁊ ſic eſt eadeꝫꝑſona utriuſqꝫ ẜm Sabelliū. ¶ Amp̄. ſi pater etfiliꝰ ſūt duo ſuppoſita ſiue due ꝑſone: ⁊ tn̄ ſūt ī eſſentia unū: oportet in eis eē aliquid preter eſſētiāꝑ quod diſtinguātur: nā eēntia cōis utriqꝫ ponit̉:qd̓ aūt cōe eſt non pōt eē diſtinctionis principiuꝫoꝫ igitur id quo diſtinguuntur pr̄ ⁊ filius eſſe aliud ab eēntia diuina: eſt ergo perſona filij cōpoſita ex duobus: ⁊ ſil̓r perſona patris .ſ. ex eēntia cōi⁊ ex pͥncipio diſtinguēte: vterqꝫ igitur eſt cōpoſitꝰneut ergo eſt uerꝰ deꝰ. Siquis aūt dicat̉ diſtīguūt̉ſola relatione prout unus eſt pater aliuſ ꝙ eſt filius que aūt relatiue predicāt̉ nō aliud uident̉ predicare in eo de quo dicūt̉ ſed magꝭ ad aliud: ⁊ ſicꝑ hoc ꝯpoſitio nō inducit̉. Uidetur ꝙ hec reſpōſio nō ſit ſufficiēs ad p̄dicta incōueniētia vitāda:nam relatio nō pōt eſſe abſqꝫ aliquo abſoluto: īquolibet eniꝫ relatiuo oꝫ ītelligi ꝙ ad ſe dicit̉ prei
id ꝙ ad aliud dicitur ſic̄ ſeruꝰ ad aliquid ē abſolute p̄ter id ꝙ ad dn̄m dicitur: relatio igit̉ illa ꝑ quāpater ⁊ filius diſtīguūtur oꝫ ꝙ hēat aliquod abſolutum ī qͦ fūdetur: aut igr̄ illud abſolutū ē vnumtm̄ aūt ſūt duo abſoluta: ſi ē vnū tantum: ī eo nōpōt fūdari duplex relatio niſi forte ſit relatio idēptitatis q̄ diſtinctionē oꝑari non pōt: ſicut dr̄ idēeidē idem: ſi ergo ſit talis relatio ꝙ diſtīctioneꝫ requirat oportet p̄intelligat̉ abſolutoꝝ diſtīctio: nōergo videtur poſſibile qd̓ ꝑſone patris ⁊ filij ſolisrelatiōibus diſtinguantur ¶ Preterea oꝫ dice̓ ꝙrelatio illa que filiuꝫ diſtinguit a patre: aut ſit resaliqua: aut ſit ī ſolo intellectu: ſi aūt ſit res aliquanō aūt videtur eē illa res que ē diuina eſſentia: qꝛdīna eſſentia cōis eſt patri ⁊ filio: erit ergo ī filioaliqua res que nō ē eius eēntia ⁊ ſic non eſt verusdeus: on̄ſuꝫ ē .n. in pͥmo libro ꝙ nihil eſt ī deo qd̓nō ſit ſua eſſentia: ſi auteꝫ illa relatio ſit ītellectutm̄: nō ergo pōt ꝑſonaliter diſtingue̓ filium a patre que enim perſonaliter diſtingut̉ realiter opōtet diſtingui ¶ Iteꝫ: oē relatiuum depēdet a ſuocorrelatiuo: quod aūt depēdet ab altero nō eſt verus deus: ſi igit̉ ꝑſona patris ⁊ filij relationibꝰ diſtinguātur: neuter erit verus deꝰ. ¶ Adhuc ſi pater eſt deꝰ ⁊ filius ē deus: oꝫ ꝙ hoc nomen deus d̓patre ⁊ filio ſubſtātialiter p̄dicetur: cū dīnitas accidens eſſe nō poſſit: p̄dicatum autē ſubāle eſt ꝙvere ip̄m de quo p̄dicatur: nam cū dicitur: homoē animal: qd̓ vere homo ē: aīal eſt: ⁊ ſimiliter cumdicitur ſortes ē hō: qd̓ vere ſortes ē homo eſt: ex qͦvidetur ſeqͥ ꝙ impoſſibile ſit ex ꝑte ſubiectīorū inuēiri pl̓alitatē: cū vnitas ſit ex ꝑte ſubālis p̄dicatinō .n. ſortes ⁊ plato ſūt vnus homo lꝫ ſint vnumin hūanitate: neqꝫ homo ⁊ aſinus ſūt vnuꝫ aīal lꝫſint vnū in animali: ſi ergo pr̄ ⁊ filius ſūt due ꝑſone: impoſſibile videt̉ ꝙ ſint vnus deus. ¶ Amp̄.oppoſita p̄dicata pluralitatē on̄dunt in eo de qͦ p̄dicantur: de deo aūt pr̄e ⁊ de deo filio oppoſita p̄dicantur: nam pat̓ eſt deus īgenitus ⁊ generans: filius aūt ē deus genitus: nō igr̄ videt̉ eſſe poſſibileꝙ pat̓ ⁊ filius ſint vnus deꝰ. Hec igit̉ ⁊ ſimilia ſūtex qͥbus aliqui dīnoꝝ miſteria ꝓpria rōne metirivolētes dīnam generationē impugnare nitūt̉. Sꝫquia v̓itas in ſe ipſa fortis eſt ⁊ nulla impugnatione cōuellitur: oꝫ intende̓ ad on̄dendum ꝙ v̓itas fidei ratione ſuꝑari nō poſſit.¶ Quō accipienda ſit generatio in diuinis: ⁊ ē¶ de filio dei in ſcripturis dicuntur..XI.Rincipium auteꝫhuius intentionis hinc ſume̓ oꝫ ꝙ ẜmAdiuerſitatem naturaꝝ dr̄ſus emanationis modus inuenit̉ ī rebus: ⁊ quāto aliqua natura eſt altior: tanto id qd̓ ex ea emanat magis eſtintimū. In rebus .n. oībus inaīata corꝑa īfimum
.ui.