Tertius.

principaliter data: ut hō adhereat deo: pertinetigitur ad legem dīnam ordinare hoīem circa corporaliū ⁊ ſenſibilium affectioneꝫ ⁊ uſum. ¶ Adhuc ſicut mens hoīs ordinatur ſub deo: ita corpꝰſub aīa ordinātur: ⁊ inferiores uires ſub rōne: ꝑtinet at ad hiuinam ꝓuidentiam cuius quidem rōhōi a deo ꝓpoſita dīna lex eſt ut ſingula ſuū ordinem teneāt: eſt igitur ſic hō ordinandus lege dīnavt interiores uires rōni ſubdantur ⁊ corpus aīe ⁊exteriores res ad neceſſitatem hōi deſeruiant. ¶Amp̄. quelibet lex recte ꝓpoſita inducit ad uirtutem: virtus at in hoc conſiſtit: ꝙ tā īteriores affectiones ꝙͣ corꝑalium rerum uſus rōne regulētur:eſt igitur hoc lege diuina ſtatuēdum. ¶ Pre. advnūquēqꝫ legiſlatorem pertinet ea lege ſtatuere ſine quibus lex obſeruari non pōt: cum āt lex rōniꝓponatur: hō legem nō ſequeretur niſi alia oīa:que pertinent ad hominē rōni ſubderentur: pertinet igitur ad legem diuinam precipere: ut oīa q̄ſunt hoīs rōni ſubdantur. Hinc ē qd̓ dr̄ Ro. xij.Rōnabile obſequium ueſtrum. Et. i. Theſſa. iiij.Hec eſt uoluntas dei: ſāctificatio ueſtra. Per hocāt excluditur quorūdam error dicentium illa ſolum eſſe peccata quibus proximus aut offēdituraut ſcādalizatur.Qua rōne fornicatio ſimplex ẜm legē dīnaꝫ ſitpccm̄: ⁊ ꝙ mrimonium ſit nale. CXXII.X hoc autē appaIret uanam eē rōnem quorūdam dicentium fornicationem ſimplicē nōeſſe pcc̄m. Dicunt .n. ſic. Aliqua mulier a uiro ſoluta que ſub nullius poteſtate uel patris uel alicuius alterius exiſtat: ſi quis ad eam accedat ea uolente: non facit illi īiuriam: qꝛ ſibi placet: ⁊ ſui corporis hꝫ pt̓atem: ⁊ alteri non facit iniuriam: quiaſub nullius pt̓ate eſſe ponitur: non uidetur igitureſſe pcc̄m. Non āt vr̄ eſſe rn̄ſio ſufficiens: ſi quisdicat ꝙ facit iniuriam deo. Non .n. deus a nobisoffēditur: niſi ex eo ꝙ contra noſtrū bonum agimus: vt dictum ē: hoc āt non apparet contra hominis bonum: vnde ex hoc nō vr̄ deo aliqua īiuria fieri. Sil̓r ēt non vr̄ ſufficiens rn̄ſio ꝙ per hocfiat iniuria proximo qui ſcādalizatur: contingitn. de aliquo qd̓ ſcd̓m ſe non eſt pcc̄m aliquē ſcandalizari: ⁊ ſic fit pcc̄m per accidens: nunc aūt nonagimus: an fornicatio ſimplex ſit pcc̄m per accn̄sſed per ſe: oꝫ igitur ex ſuperioribus ſolutionē inqͥrere. Dictū ē .n. ꝙ deus uniuſcuiuſqꝫ curam hꝫ: ſꝫid qd̓ eſt ei bonum: eſt at bonum uniuſcuiuſqꝫ ꝙfinē ſuum cōſequatur: malum āt eius eſt qd̓ a debito fine diuertat: ſicut āt in toto ita ⁊ in partibꝰꝯſiderari oꝫ: ut .ſ. vna queqꝫ pars hoīs ⁊ quilibetactus eius finem debitu ſortiatur: ſemen aūt et ſi

ſit ſuperfluum ꝙͣtum ad īdiuidui conſeruationē:eſt tn̄ nccͣium ꝙͣtum ad ꝓpagationeꝫ ſp̄ei: alia uero ſuperflua ut egeſtio urina ſudor et ſil̓ia ad nihil nccͣia ſunt: vnde ad bonum hoīs pertinet ſolūꝙ emittātur: non ſolum āt hoc queritur in ſemīeſed ut emittatur ad generationis utilitatē ad quācoitus ordinatur: fruſtra āt eſſet hoīs generatio:niſi ⁊ debita nutritio ſequeretur: qꝛ generatū nōremaneret debita nutritione ſubtracta: ſic igiturordīata dꝫ eſſe ſemnīs emiſſio: vt ſequi poſſit ⁊ generatio conueniens et geniti educatio. Ex quo pꝫꝙ contra hoīs bonum ē oīs emiſſio ſeminis tali modo: qꝛ generatio ſequi non poſſet: ⁊ ſi ex propoſito hoc agatur: oꝫ eſſe pcc̄m. Dico āt modumex quo generatio ſequi non pōt ſcd̓m ſe: ſicut oīsemiſſio ſeminis ſine naͣli coniūctione maris et, femine propter qd̓ hꝰ modi pcc̄a contra naͣm dicuntur. Si āt per accidens generatio ex emiſſione ſeminis ſequi non poſſet: hoc nō ē contra naͣm necpeccatum: ſicut ſi contingat mulierē ſterilē eē. Sꝫmiliter ēt oꝫ cōtra bonum hoīs eſſe: ſi ſemē talit̓emittatur ꝙ generatio ſequi poſſet: ſed educatioconueniens impediatur. Eſt .n. conſiderandū ꝙ īaīalibus in quibus ſola femina ſufficit ad proliseducationem: mas ⁊ femina poſt coitum nullo tēpore cōmanent: ſicut pꝫ in aīalibus: quecunqꝫ uero aīalia ſunt ī quibꝰ femina non ſufficit ad educationem prolis: mas et femīa ſil̓ poſt coitū commanent quouſqꝫ nccͣium ē ad prolis educationeꝫ⁊ inſtructioneꝫ: ſicut pꝫ in quibuſdā auibus: querum pulli non ſtatim poſtꝙͣ nati ſunt: pn̄t cibumſibi querere: cum .n. auis non nutriat lacte pullos qd̓ iu promptu eſt uelut a natura preparatū:ſicut in quadrupedibus accidit: ſed oꝫ ꝙ cibū alienum pullis querat ⁊ p̄ter hoc in cibādo eos ſoueat: non ſufficeret ad hoc ſola femella: vnde ex diuina prouidentia eſt naͣliter inditum mari in talibus aīalibus: vt commaneat femelle ad educationem fetus: manifeſtuꝫ eſt āt ꝙ in ſp̄e hūana femina minime ſufficeret ſola ad prolis educationeꝫ:cum neceſſitas humane uite multa requirat queper vnum ſolum parari non pn̄t: eſt igitur conueniens ẜm naͣm humanam ut homo poſt coitummulieri commaneat: ⁊ non ſtatim abſcedat īdifferenter ad quācunqꝫ accedens: ſicut apud fornicātes accidit. Non āt huic rōni obſtat ꝙ aliqua mulier ſuis diuitijs potens eſt: vt ſola nutriat fetum:qꝛ rectitudo naturalis in humanis actibus non ēẜm ea que per accidens contingunt in uno indiuiduo: ſed ẜm ea que totam ſpem conſequuntur.Rurſus conſiderandum eſt ꝙ in ſpecie humanaproles non indiget ſolū nutritione ꝙͣtum ad corpus ut in alijs aīalibus ſed ēt inſtructione ꝙͣtumad aīam: nam alia aīalia hꝫ naturaliter ſuas prudentias: quibus ſibi prouidere pn̄t: hō autē rōne