Liber

proprium motiuū eſt uis apprehēſiua ſenſualis:ita uoluntatis ꝓprium motiuuꝫ eſt rō ipſa. Rurſus cum rō multa bona ⁊ multos fines apprehendere poſſit cuiuſlibet āt ſit ꝓprius finis ⁊ uolūtatis erit obiectum ⁊ finis ⁊ primum motiuum nōbonū quodlibet ſed bonum quoddam determīatū: cū igitur uolūtas tendit ī actum mota ab app̄henſione rōnis repn̄tantis ſibi ꝓprium bonuꝫ ſequitur debita actio: cū āt uoluntas ī actione prorūpit ad apprehenſionē apprehenſiue ſenſualisuel ipſius rōnis aliquod aliud bonum repn̄tātisa proprio bono diuerſum: ſequitur in actiōe uoluntatis peccatū morale: precedit igitur in uoluntate pcc̄m actionis defectus ordinis ad rōnem etad ꝓprium finem: ad rōnem quidem ſicut cū adſubitam apprehenſionem ſenſus uoluntas in bonū delectabile ẜm ſenſum tendit: ad fineꝫ uero debitū ſicut cū rō in aliquod bonū rōcinando deuenit: qd̓ non ē uel nunc uel hoc modo bonū: ⁊ tam̄uoluntas ī illud tendit quaſi ī ꝓprium bonū: hicāt ordinis defectus uolūtarius ē: nam ī poteſtateipſius uoluntatis eſt uelle ⁊ non uelle: itēqꝫ eſt inpt̓ate ipſius ꝙ rō actu conſideret vel a cōſideration deſiſtat: aut ꝙ hoc uel illud ꝯſideret: nec tam̄iſte defectus ē malum morale: ſi .n. rō nihil conſideret uel cōſideret bonū qd̓cūqꝫ: nondū eſt pcc̄mquouſqꝫ uoluntas ī finem īdebituꝫ tendat: quodiā ē uoluntatis actus. Sic igitur tā ī moralibꝰ ꝙͣī naturalibus pꝫ ꝙ malum a bono non cauſaturniſi per accidēs.¶ Ꝙ malum fundatur in aliquo bono. XI.X premiſſis etiāon̄di pōt ꝙ oē malum eſt in aliquobono fundatum. Malū .n. non pōteſſe per ſe exn̄s: cum non ſit eſſentiam hn̄s: ut ſupra on̄ſum eſt: oꝫ igitur ꝙ malum ſit ī aliquo ſubiectorōe at ſubiectum cum ſit ſubſtantia quedambonū quoddam ē: vt ex premiſſis pꝫ: omne igiturmalū ī bono aliquo eſt. ¶ Adhuc. malum priuatio quedā ē: vt ex premiſſis pꝫ: priuatio aūt et forma priuata in eodē ſubiecto ſūt: ſubiectum autēforme eſt ens in potentia ad formam qd̓ bonumeſt: nam ī eodem genere ſunt potentia ⁊ actus: priuatio igitur quod malum eſt: ē in bono aliquo ſicut in ſubiecto. ¶ Amp̄. ex hoc dicitur aliqͥd malum: qꝛ nocet: nō at niſi qꝛ nocet bono: nocere .n.malo bonum eſt: cum corruptio mali ſit bona: n̄āt noceret formaliter loquēdo bono niſi eſſet inbono: ſic .n. cecitas hominis nocet in quantum īipſo eſt: oꝫ igitur ꝙ malum ſit in bono. ¶ Itemmalum non cauſatur niſi a bono et per accidenstm̄: omne āt quod eſt per accidens reducitur adid quod eſt per ſe: oportet igitur ſemper cum ma

lo cāto qd̓ eſt effectus boni per accidens eē bonūaliquod quod eſt effectus boni per ſe: ita ꝙ ſit fūdamentum eius: nam quod ē ꝑ accidens fūdaturſupra id qd̓ eſt per ſe: ſed cū bonum ⁊ maluꝫ ſintoppoſita: unū at oppoſitorū nō poſſit eſſe alterius ſubiectū: ſed expellat ipſū: videtur alicui pͥmoaſpectu eē inconueniens ſi bonū ſubiectū mali eēdicatur. Non eſt āt inconueniens ſi veritas perqͥratur: nam bonū cōiter dicitur ſicut ⁊ ens: cuꝫ ōeens in quātum hꝰ modi ſit bonum ut probatū ē:non eſt at incōueniens ut non ens ſit in ente ſicutī ſubiecto: priuatio .n. quelibet eſt non ens: ⁊ tam̄ſubiectum eius eſt ſubſtantia: que eſt ens aliquodnon tn̄ non ens eſt in ente ſibi oppoſito ſicut ī ſubiecto: cecitas .n. non eſt nō ens vl̓e ſed nō ens hoc:quo .ſ. tollitur uiſus: nō eſt igitur ī uiſu ſicut ī ſubiecto ſed in aīali: ſimiliter āt malum non ē ſicut īſubiecto ī bono ſibi oppoſito: ſed hoc per maluꝫtollitur ſed in aliquo alio bono: ſicut maluꝫ moris eſt in bono nature: malum āt nature quod eſtpriuatio forme eſt in materia que eſt bonuꝫ ſicutēt ens in potentia.¶ Ꝙ malum totaliter conſumit bonuꝫ. XII.Atet autē ex preſumere. Semper .n. oꝫ ꝙ remaneat mali ſubiectūſi malum remanet: ſubiectum āt mali eſt bonuꝫ:manet igitur ſemper bonum. Sed cuꝫ contingatmalū in infinitum intendi: ſēper at per intenſionēmali minuatur bonum: uidetur in infinitū ꝑ malū diminui bonū: bonū āt quod per maluꝫ diminui poteſt oꝫ eſſe finitum: nam ifinitū bonū noneſt capax mali: ut in primo libro on̄ſum eſt: uidet̉igitur ꝙ qn̄qꝫ totum tollatur bonum per maluꝫ:nā ſi ex finito aliquid īfinities tollatur: oꝫ illd̓ qn̄qꝫ per ablationem cōſumi. Non āt pōt dici: ut dicunt quidā: ꝙ ſequens ablatio ſcd̓m eandem proportionem facta: qua ⁊ prior ī infinitū procedēs:bonū non poſſit cōſumere: ſicut in continui diuiſione contingit: nam ſi ex bicubitali linea dimidium ſubtraxeris: itemqꝫ ex reſiduo dimidium: etſic in infinitum procedas: ſemper aliquid adhucdiuidendū remanebit: ſed tn̄ ī hoc diuiſionis proceſſu ſēper poſterius ſubtractum oportet eſſe minus ẜm quantitatem: dimidium .n. totius quodprius ſubtrahebatur maius eſt ẜm quantitatemabſolutam ꝙͣ dimidium dimidij: licet eadem proportio maneat: hoc āt in diminutione qua bonūper malum diminuitur nequaꝙͣ pōt accidere: nāquanto bonum magis per malum fuerit diminutum: erit infirmius: ⁊ ſic per ſecunduꝫ maluꝫ magis diminui poterit. rurſuſqꝫ malū ſequens ꝯtīgit