De vita ſpirituali anime
ab oꝑatione tunc debita. Uidemꝰ enim/ꝙ natura abhorrēs ocium/ pati neqͥt animā diu eſſe in materia abſqꝫ proprijs ⁊ debitis actiōibus Non minꝰ poteſt eſſe diuſpūſſanctus in anima q̄ vel criminalit̓. vl̓nihil oꝑatur ¶ Demū nulla eſt mors corrumpēs quartā vitam cōfirmatiōis ſtabilite. ⁊ hoc in eadē anima. Sꝫ obſtinatioin peccato q̄ peccatū dicit̉ ad mortem Ethe vite conditōes habet oppoſitas in diuerſis. ¶ Addamꝰ rurſus dicētes ꝙ īpoſſibile eſt animā ſola vita naturali viuentēoꝑari ſalutē ſuam Cuiꝰ oppoſitū pelagianus error aſſerebat. Itaqꝫ ſi nō poteſt corpus mortuū/ vitales oꝑationes exercerequomodo dicet aliqͥs animā vita ſua carentē que eſt ſpūſſanctus in opera vite ſpiritualis exire poſſe? Non enī eſt anima ratōnalis par alijs viuētibꝰ/ quibꝰ ſicut nōcōpetit niſi finis vnus naturalis / ſic vnavita eſt ſufficiēs. Anime vero ratōnali p̄paratus eſt finis qͥdem ſuꝑnaturalis. qͥsergo negare poterit ſuꝑnaturalē ei vitamet oꝑatōem eſſe neceſſarias/ vt ꝑtingat adeum qͥ ſuper ip̄am eſt beatitudīs finē ⁊ terminū. ¶ Nolo tamē negare quin animapoſſit ex ſua vita naturali bn̄ moral̓r agere/ et faciendo quod in ſe eſt ſe ad vitā gratie diſponere ¶ Et prīo ſi anīa nulla morte ſit infecta habēs naturaliū integritatēin nullo eſtimo fieri ambiguū. quin habeat in ſuo arbitrio cauſare opꝰ bonū de genere moris veſtiendo ip̄m omnibꝰ circūſtātijs/ quas ipſa bonitas moralis exigittam in fine ꝓpinquo/ qͣꝫ in obiecto ⁊ intentione. alioqͥn homo ſine culpa exiſtēs miſerabilior eſſet om̄ibus animātibꝰ. Curita? quippe cetera aīalia poſſunt in operatiōes ſue nature debitas ſuppoſito dei generali auxilio. nō ſic homo poſſet ¶ Sedquid dicemus de anima q̄ mortē circūfertſecum vel peccati originalis/ vel criminisactualis? ¶ Fuerūt qui dicerēt animā tali morte preſſaꝫ nō poſſe ad actus bonosmorales aſſurgere quemad modū eſt celebris de ipſis demonibꝰ ⁊ dānatis opinioꝙ bn̄ moral̓r neqꝫ velle poſſunt/ neqꝫ agere. ¶ Rationē afferunt ſic ponētes etiamin viatoribꝰ mortificatis ꝑ peccatū abſqꝫvita gratie Tanta eſt inquiūt incuruatioet deprauatio ſeu corruptio ⁊ mordificatio vite naturalis in animabꝰ taliū vt potius trahant̉ in malum qͣꝫ in bonū. Nam
violētior eſt in eis tractus mortis qͣꝫ vite.propterea dicūt ꝙ om̄ia ad turpitudineꝫſuam/ q̄ eſt mors ſua/ referunt/ ⁊ ex cōſeq̄nti om̄ia opera mortua ſunt/ vtpote a morte procedētia ¶ Addunt pro cōfirmatiōeꝙ in om̄i actu peccatoris deeſt circūſtantia gratie. bonū vero qꝛ ſubſtat ex om̄ibꝰſuis conditōibus ſicut exvnica ſi deſit. reſultat malū ſecundū dicta dioniſij. Nihilſimplicit̓ bonū eſt quod ab arbore mala ⁊a radice viciata gignit̉. ¶ Hec vero ſentētia ⁊ ſi talibus alijsqꝫ plurimis apparentijs fulcita videat̉/ prideꝫ tamē repulſa eſttanqͣꝫ dura/ et plus ad deſperatōem qͣꝫ adedificatōem ꝓficiens. Quis enī nō obſtupeſceret audiēs ꝙ abſqꝫ gratia/ honorareparentes/ elemoſinas dare/ eccl̓iaſtica precepta de ieiunijs facere. īmo per attritōeꝫſe ad gratiā diſponere eſt mortaliter delinquere? Non enī requiritur ꝙ in om̄i actunoſtro agamꝰ ex gratia/ aut qd̓ gratia illuꝫinformemꝰ niſi pro quāto ⁊ dū mereri tenemur/ ꝑ aliquē hmōi actum. Reliqui vero actus fi fiant circa materiaꝫ bonā de genere/ et cum intentōne debita finis immediati/ ponendo alias circūſtātias bonasmoraliter. ⁊ ſi nō ſint meritorij vite eterneſunt tamē boni moraliter/ et bonorū temporaliū meritorij ⁊ ad gratiā de congruopreꝑatorij quia per eos homo facit quodin ſe eſt. Nam facere quod in ſe eſt intelligo hoc facere/ quod homo poteſt ẜm vires quas actualit̓ habet. ¶ Hoc loco diſtinxerūt aliqui de grā. Nam ſi grām appellamꝰ om̄e illud qd̓ a deo liberaliter dat̉ſine meritis/ totum eſſe noſtrū. et viuereinter gratuita numerat̉/ et in nobis et inbrutis/ qͣꝫqͣꝫ plus in nobis/ quia beatitudinis capaces ſumꝰ/ et pro ip̄ius adeptōedatur nobis quicqͥd dat̉. Nunqͥd deo cura eſt de bobus; inqͥt apl̓s Non de brutisſed de homībꝰ ait ꝙ omnia cooꝑantur inbonū ⁊c̄. Hoc modo om̄is tribulatio oīsinfirmitas/ immo ⁊ ipſe temptatōnes inter gratuita numerātur. Tuius ratio eſt/quia dei bonitas qͣꝫtū eſt de ſe nobis immittit aut euenire ꝑmittit ad bonū noſtꝝſi non ꝑuerſe renitimur abutimurqꝫ. Etiuxta hunc acceptōnis modū de gratia. ꝑſpicuū eſt nihil nos boni poſſe abſqꝫ gratia. ¶ Si vero gratiā noīemus donū aliquod infuſum diſtinctū ab anima ſupravel vltra vires ſuas naturales et induſtri-