Sermo factus in die
eis idcirco cōſiderate vos p̄ceptores ⁊ magiſtri venerabiles. ad vos me cōuerto. vosqͥ talibꝰ regēdis p̄eſſe delegiſtis. ⁊ ꝓfectoduram in hͦ ꝓuintiā (vt apud Theren. ponitur) ammīſtrandam ſuſcepiſtis. Coerceateos diſcipline vr̄e clauſura. infra quā etiaꝫmores cōponite et formate ad normā xp̄iane religionis. Nam qͣꝫtū piaculū eſt apudxp̄ianos; ſuos adoleſcētes nō xp̄iana ſapere neſcire p̄cepta dei? Et qͥd agendū ſit. qͥdomittendū. qͥd credendū. qͥd ſperandum ⁊quid timendū/ penitus ignorare Subuerlio eis vel loqui vel legere q̄ nō ꝓſint moribus. aut plus eis obſint qͣꝫ ꝓſint ingenijs.Pudet ꝙ aliter vſqꝫ in hod iernū diē iudeorū pueri inſtituūtur primitꝰ in lege ſua ꝓut iuſſiſſe videt̉ dn̄s. Deute. iiij. ¶ Cōfluunt ecce ip̄i adoleſcētes plus ſolito/ de totofrancie regno ad florentiſſimū ꝑiſien̄. vniuerſitatis ortū. erudiri hn̄t illic in ſuis primitiuis ⁊ grāmaticalibꝰ qͥ nuꝑ nō niſi talibus imbuti/ aduenire cōſueuerāt qd̓ cur fiat et an fauſtū ſit p̄ſagiū; nō ſuſcepi diſcutere. Scimus ꝙ in morituro aīali/ ſpūs adcor cōfluūt. Hoc vnum dicere habeo ꝙ eoamplius danda eſt oꝑa in hac celeberrimavniuerſitate. ne caſſato vl̓ neglecto diſcipline muro circa adoleſcentū cuſtodiā/ erum/pant ex agro eoꝝ nō lilia cādida ⁊ odorifera virtutū. ſed infelix loliū et ſteriles auenevt Uirgiliꝰ loquit̉ ſentes quoqꝫ. ⁊ filices ⁊nociua queqꝫ plātaria vicioꝝ in ꝑniciē nōſolū taliū ſed publicā eccleſie. vt ꝓinde fiatager qͣlē vidit Hiere. plenū abominatiōibus. Hiere. xiij. Et o mores o tꝑa Quātis et qͦt abominabilibꝰ/ plena ſunt ⁊ mēset corꝑa qͦrūdā adoleſcentū. ⁊ ſerpunt intereos nefanda cōtagiōe nemine cōſiderantenemine ꝓhibēte. nemiue euellēte. vtinā nemine impellēte. et nullo mō eos qͥ conaturextirpare admittēte. Et heu maloꝝ cumulus iſtas ſuas abominatiōes nō abominātur cū ꝓph̓a dicēte. Iniqͥtatē odio habui ⁊abominatꝰ ſum. Et qͥd eſt iniqͥtatē abominatꝰ ſum? Illā certe ꝑ os cōfeſſiōis euomere vel eijci ¶ A hoc v̓o agendū eſt vt freq̄utius os clauſum ⁊ mutū ⁊ vix extrahit̉ vnqͣꝫ virus illud teterrimū ⁊ obſenū ⁊ natureaduerſum. niſi iuxta ꝑabolā ſcripture/ pereat coluber tortuoſꝰ obſtetricāte manu ducti cōfeſſoris. Quid igit̉ mirādū ſi ml̓ti ſuffocant̉; introrſus retēto veneno hͦ peſtiferoet irremediabiliter pereūt. ¶ Hoc ſaltiꝫ re-
ſtabit remedij. vt ſi ſenſus hoīs et cogitatōprona ſunt in malū ab adoleſcētia. ſicut etiam ſcripture vox ⁊ exꝑientia nimis confirmat. Hoc inquā reliquū erat. vt a bominationes cōtractas abominarent̉. qꝛ abominantes. hoc eſt cōſiderādo euomētes/ ſanarent̉ et deſinerēt eſſe ager plenus abominatiōibꝰ Preclare ſiqͥdem dictū eſt Humanūpeccare/ diabolicū ꝑſeuerare. ¶ Quocircapatet qͣꝫtadiſcipline neceſſitas incūbit procuſtodia agroꝝ nouelloꝝ qͦs adoleſcentesdicimꝰ. et interea dū tenera ſunt etate. et ꝙiō in teneris aſſueſcere multū eſt inqͥt Uirgilius. Sit ſuꝑ eos maceria diſcipline ⁊ detur optima forma viuēdi. quā iocūdā reddet cōſuetudo. Si qͥ vero ſunt mgr̄oꝝ quinec iſta cōſiderēt nec obſeruent erga ſuosdiſcipulos. ſeu ꝑfido neglectu fiat hoc. ſeucōtemptū ꝑuerſo. ſeu timore cupido. ne ſedeſerant ⁊ alibi migrēt. ſeu ſuo ꝑdito maleviuēdi exēplo. qͥd de illis ꝓnūciandū ſit videtis. Tot enī agroꝝ ſpūaliū nō inſtructores ſed deſtructores dicendi ſunt qͦt ſaluare debuerant ⁊ ꝑdūt. Quintiaꝫ ſepe fit vtvniꝰ adoleſcētis diſſolutio nō coercita velnon ꝓrſus vt oꝑtebat expulſa/ trahat ceteras plantatiōes puras in ſilueſtres ⁊ degeneres moꝝ ſucos ⁊ ſpuria genimīa. ad̓o vtnō abſqꝫ rōis apparentia queſiſſe videat̉.Quintilianꝰ an expediēs ſit adoleſcētes ſimul in ſcholis aut potius ſigillatim in domibꝰ edoceri. ¶ Et qm̄ Quintiliani recordatio incidit qͥ fuit adoleſcentū p̄clarꝰ inſtructor. placet ea pauca de inſtitutiōibꝰ ſuis excerꝑe q̄ officio p̄ceptoris aſcribit. Primo inqͥt ſumat an̄ oīa/ parētꝭ erga diſcipulos ſuos animū. ac ſuccedere ſe in eoꝝ locūa qͥbus ſibi liberi tradūtur exiſtimet. Fasigitur hn̄t p̄ceptores diſcipl̓os ſuos alloqͥijſdē verb̓ religioſa maternaqꝫ pietate pleniſſimis. qͥbꝰ hortabat̉ egregiū adoleſcēteꝫLudouicū ſua mater Plus vellē chariſſime fili/ te mortē incurrere tꝑalē qͣꝫ ꝑ aliqd̓pctm̄ mortale te tuū offendere creatorē. ¶Scd̓o p̄ceptor nec hēat vicia nec ferat. preclarū verbū ab ore pagani. Cām reddit ſatyricus qͥ contēporaneus Quintiliano fuit ⁊ de eo ſcripſit. qꝛ velocius ⁊ citius corrūpūt nos exēpla domeſtica magnis cū animos ſubeāt auctoribꝰ Iō ſubiugit ꝙ maxima debet̉ puero reuerētia. vt .ſ. nil obſcenūnil impudicū nihil exēpli/ ſcādaliſatis īnoxios oculos et mentē corrūpat. Nā et ange
L
U