Tertia pars
modo valet. vel ad minꝰ eſt dubiū Et hocſufficit ad hoc vt cōtractus ſit licitꝰ vt hic¶ Tertia pars ¶ Idē intelligūt qͥdā. ⁊ ſiredditus vel nomē/ de nouo ꝓpter hoc cōſtituant̉ in rebꝰ vel ꝑſonis alijs a cōtrahēte. puta qꝛ dicit emptor. Tu cōſtitues tales redditꝰ/ in poſſeſſiōe tali vel ſeruo. velfacies ꝙ talis cōfitebit̉ ſe debere tibi mille vſqꝫ ad annū. ⁊ ego de illis mille/ vl̓ magis ꝓ actōe ꝓ illis mille cōpetēte/ dabo tibi qͥnqͣginta. Nā dicūt oēs cōtractꝰ iſtoslicitos. qꝛ nō eſt mutuū ſed emptio Itemml̓ti caſus pn̄t euēire ꝙ iſte emptor amitteret in hoc cōtractu. puta ſi inops fieretnomē ¶ Sꝫ certe bene cōſulendū eſt oībus fidelibꝰ ꝙ ab hmōi cōtractu abſtineant. ſcꝫ ꝙ de nouo ꝓpter hoc cōſtitutū redditū vel actionē emāt ¶ Quarta ꝑs Clud autē videt̉ penitus illicitū. ꝙ ipſe idēqͥ d̓r emptor/ in ſe cōſtituat redditu vel actionē. qͣ ſe obligat ad plꝰ dādū. vel in pecunia vel in ſpe quā accepit Hec Innocen̄Tertiū fundamentu ſumit̉ ex multis exēplis ⁊ allegatōnibꝰin hāc vnā ſententiā cadētibꝰ. Nō dubiūꝙ is cōmittit in legē qͥ legis verba cōplectens/ cōtra legis nitit̉ voluntatē Uel ſic.Cōtra legē facit; qͥ id facit qd̓ lex ꝓhibet.In fraudē vero legꝭ facit/ qͥ ſaluis verbislegis/ ſententiā eiꝰ circūuenit. Sꝫ ſic eſt īcōtractu cenſualiſte; ꝙ in vtroqꝫ cōtractuum/ eſt idē effectꝰ/ excepta noīs mutatōeSicut deducit diffuſe. cōparādo conditōes vniꝰ cōtractꝰ ad alteꝝ/ p̄ſertim vbi datur facultas redimēdi. ⁊ maxime vbi conſtituit̉ de nouo redditꝰ vel annua penſiorAddito ꝙ leges veteris ⁊ noui teſtamētiꝓhibētes mutuū ſub annua pēſiōe/ eēntmaximo ludibrio / ſi hoc foramen vſurarijs ſuꝑeſſet/ ꝙ nomē mutui mutaret̉ ī nomē venditōis ⁊ emptiōis/ ꝑmanētibꝰ eiſdem effectibus Et allegat multa capitulaiuris ⁊ ſctm̄ Tho. ⁊ Ioh̓. in ſumma cōfeſſoꝝ Iungēs illā regulā. Cū qͥd vna via ꝓhibet̉ alicui/ ad id alia admitti nō debet.Addit verūtn̄ ex gloſa regule. ꝙ reſpectusprincipal̓r habeat̉ ad ꝓhibitū nō ad viā ⁊hec eſt rōnabilis modificatio ¶ Queritconſeq̄nter a cenſualiſta. qͣlis reſultat vtilitas ſi ex mutuo mille ſolid̓. nō poſſit pēſio vnius denarij recipi. ⁊ ex contractu cēſuali ſumeret̉ plus qͣꝫ centum.
Quartu fundamētum aſſumit ex ꝑte cōtractꝰ querēdo. qūodum res aliqua vendit̉ minori p̄cio cū facultate redimēdi qͣꝫ ſi perpetuo venderet̉.talis cōtractꝰ nō cenſuat̉ pigneraticius ⁊ꝑ conſeq̄ns in fraudē vſuraꝝ exceptꝰ / ſic̄allegat gloſam ordinariā Hoſtien̄. Ioh̓.Andree. ꝙ talis cōtractus cōditional̓ eſtvſurarius. qd̓ ſane inqͥt videt̉ intelligēdūcū ꝓpter pactū/ res vendit̉ minori p̄cio.Et pꝰ oppoſitōem ſibimet factā/ declaratꝙ minoritas p̄cij ſe referat ad id qd̓ ipſares valeret caſu qͦ ꝑpetuo alienaret̉ ſine facultate luendi vel redimendi. ¶ Deindeallegat opiniōes quorūdā iuriſtaꝝ cū ſuis allegatōibꝰ. ⁊ exponēs doctrinal̓r et bene/ qͥd ſit inter ius canonicū ⁊ ius ciuile.⁊ qͥd ſit de rōe legis. Cōcludit ꝙ magꝭ credēdū eſt peritis in arte iuris canonici. qͣꝫperitis in arte iuris ciuilis. Sꝫ hec omittimus. dicētes illud bucolicū Non noſtꝝinter nos tantas componere lites.¶ Quintum fundamentū aſſumit ex vno caſu legis. ff. de annua le. l. iij. ꝑa. vlti. De quo videt̉ mirādūꝙ leges cōcedētes vſuras/ dixerint cōtractū hic cōmemoratū eſſe vſurariū qͥ vel eiꝰſimilis/ ſepiſſime fit apd̓ eccl̓iaſticos. Eſtautē caſus. ꝙ ſi ꝑ legatuꝫ vel donationē qͥeſt titulꝰ/ imponit̉ de nouo certa ānua peſio ſoluēda ticio qͦ aduſqꝫ ipſe donās vellegans/ dictā penſionē luerit vel redemerit vel ab ea ſe liberauerit ꝑ ſolutiōem veltraditōem certe ſortis prīcipalis. Conſequenter inducit (⁊ ſicut videt̉ colorate) ꝙminꝰ videret̉ hic eſſe vſura/ qͣꝫ in caſn cenſualiſte. p̄ſertim ſi det̉ minꝰ preciū ꝓpter facultatē redimēdi ſiue hoc ſit in vno īſtrumento ſiue in pluribus. Nec hoc impugnare contendimus.Sextu fundamentum arguit. ꝙ ſi dilatio traditōis mercis.facit preciū diminui/ cōtractꝰ eſt vſurariꝰDe vſuris. c. nauigāti. a contrario ſenſu.Sed in ꝓpoſito diminuit̉ p̄ciuꝫ. nec totamerx eſt pn̄s. ſcꝫ penſio cuiuſſibꝫ āni Ueritas eſt/ ꝙ inſtādo cōtra ſe ⁊ rn̄dendo/ fatet̉ ꝙ ius petēdi penſionē annuā/ ſit merxin ip̄o cōtractu. ſicut in venditiōe ꝑpetuiredditꝰ. Sꝫ ſꝑ recidit in illd̓/ ꝙ dat̉ minꝰ
U 2