Cum earum reſpōſionibus
5 4
linguaqꝫ ſua ſicut gladius acutus acuata/ lacerat ſine miſericordia. ſine aliqͣ compaſſione. nec ponit finē verbis ſuis. quiaſatiari nequit eius vorax inuidia. qͥn licꝫcrudas omēs carnes et totū ſanguinē eiꝰquē deuorat/ quantū in eo eſt/ abſumpſerit. Et qͣꝫuis cōſcientia ſua ſibi clamet ꝙtalia agendo/ neminē edificet īmo ⁊ non/nunqͣꝫ audiētes ſcandaliſet/ nō tamē adhuc ceſſat/ quin qͣntū tempꝰ patit̉ venenūſuū totaliter effundat. ¶ Itē ſignū eſt nōfallax. cum ſic loquēdo malum de abſentibus/ eos corrigere minime curat Hoc autem ſciri ex eo poteſt. quia pn̄tibus nō cōmittit vt abſentibus caritatiue ea que ipſe inuide refert denūcient. immo perſepepoſtqͣꝫ ad cor reuertit̉/ timet ne id faciantetſi factū foret nō equo animo ſuſtineretnō quia doleat de alteriꝰ iniuria ⁊ ſua propria culpa/ ſed magis de ſua vilificatōneet detractiōis nota. nollet enī detractor reputari. qͣꝫqͣꝫ eſſe non vitet. ¶ Item ſignūefficax videtur. vt loquens malū de alijsinterroget cor ſuum corā cordium inſpectore deo cui mētiri nō poteſt. qͣꝫuis poſſet mētiri iniquitas ſibi ipſi. et querat anvellet ꝙ aliꝰ ſic loqueret̉ de ſe coram alijsea intentōne ea forma ⁊ ſic de alijs circūſtātijs qualiter ipſe loqͥtur de alijs. Et nifallor vt frequēter reſpōdebit ſibi cor ſuūſi mendaciter veritatē tamen ſupprimerenoluerit/ ſe hoc nequaqͣꝫ velle. Signumergo mali eſt. Hoc clauo retunditur nonnullorū excuſatio falſa ⁊ friuola/ qui cumlocuti fuerīt ad libitū ſuum de proximorum ſuorū malis/ audent ſi ſuper hoc obiurgent̉ dicere/ etiā quandoqꝫ cōſtanter lcet mendaciter/ ſe hoc feciſſe nō mala intētione. neqꝫ animo cuiqͣꝫ nocendi. ⁊ nullomodo ex inuidia. Etſi rurſum interrogātur. An ergo ex ſingulari id egerint dilectione ⁊ amicicia ⁊ ad magnū ꝓfectū autcōmodum abſentiū ⁊ an ſimilia dilectionis et amicicie ſigna velint erga ſe conſimiliter fieri. laqueis perplexitatis ita capti ⁊ irretiti ſunt; vt vel manifeſtum contra ſuam cōſcientiā proferre mendaciumvel verbum iniquū ⁊ doloſum iniuſte dixiſſe contra proximū fateri cogantur. qͦꝝvtrumqꝫ malum eſt. ¶ Malum igitur etvalde malum multūqꝫ ꝑiculoſum eſt homini eſſe promptū ad loquendū malū deabſentibus. Etiam ceteris malis que in-
de ſequūtur circūſcriptis mens tam loq̄ntis qͣꝫ audientium impedit̉ a melioribuset ſalutaribus poſtmodū ex hoc. etiam inuita Cum enim poſt fuerit orandū et deoſeruiendum/ ad mentē redeunt placeat vl̓diſpliceat. cum quadā quaſi violētia queprius incaute commiſit vel admiſit cummala complacentia O quanto cōſultiuseſt itaqꝫ loqui de bonis aūt de peccatis ⁊malis proprijs/ qͣꝫ ita rodere dente canino alios. Uix deniqꝫ ſeruat̉ menſura qͥnmiſceat̉ mendaciū. ⁊ malum augmentat̉/⁊ ad ꝑtem ſemper trahatur deteriorem. etpene in nullo excuſetur aut alleuietur/ vtſic fiat ſupra modum peccans peccatumquaſi vnū aut ſimplex peccatū non ſufficiat in ꝑniciem ipſius obloquētis.¶ Concluſio tertiaLoqui malum de alio ad finem ſextūſcilꝫ directe ex odio ⁊ inuidia ſemꝑ eſt peccatum. Et quando notabiliter leditur ꝑhoc aliena fama. ⁊ dum loquens hoc aduertit in ſua cōſcientia/ aut aduertere poſſet eſt grauius peccatū ſepiſſime qͣꝫ furtū.aut qͣꝫ foret eſus carniū in die veneris velieiunij eccleſie magni cuiuſcūqꝫ. ¶ Salubre itaqꝫ conſiliū eſt ad vitandū tam grāde ꝑiculuꝫ anime. vt homo diſcat ⁊ aſſueſcat ita honeſte loqui de abſentibꝰ. ſicutloquendū eſſet ſi ipſi preſentes eſſent ⁊ ꝑſonaliter de ſe ſermonem prolatū audirētItemqꝫ vt homo ſemꝑ timorē dei habeat pre oculis cordis/ qui vtiqꝫ vbiqꝫ eſtpreſens. et in cuius cōſpectu loquit̉ quicunqꝫ loqͥtur. Non ſolum autē hoc ſed etcor intuet̉. ⁊ reddet temꝑe ſuo vnicuiqꝫ iuxta opera ſua. Oret ergo neceſſe eſt quilibet vt ponat dominꝰ cuſtodiam ori ſuo.¶ Sed et audientes caueant ſibi ne ſintprurientes auribus. vt delectet eos audire aliena mala. quia iuxta beati Hieroni.ſententiā veriſſimam. Eque reus eſt quidetrahentē libenter audit ſicut is qui detrahit. immo nōnunqͣꝫ ampliori reatu cōſtringitur/ propter preſtita alteri occaſionem. Si enī ipſe non libenter audiſſet.forſitan alter tacuiſſet. ¶ Et vt ampliꝰꝑtimeſcamus tam ꝑiculoſum lingue vicium aduertendū. Ꝙ cōmuniter ẜm doctores comꝑatur nō ſolum furto ſed ⁊ homicidio. immo ⁊ preferūt hac rōne Quia inhomicidio occiditur corpus vnum. In
R 2
G