Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De preceptis decalogi

Il

ſiue mala/ pro facto reputatur. Mala voluntas pro facto reputat̉. In quo peccati genere/ peccare p̄t ꝑſona matrimonialiter alteri copulata/ quēadmodū et ſoluta. vt ſi mulier alterius qͣꝫ viri ſui carnalēſocietatē cōcupiſcat. Om̄is etiā cōſenſus plenarius deliberatꝰ quo qͥs in turpibus carnalibꝰ cogitatōibꝰ delectatur.vbi etiā deeſt voluntas; actū exteriorēpetrandi. ẜm plures doctores eſt mortalepctm̄. Patet igit̉ ex p̄miſſis oēs amplexus oſcula conſil̓es attactus; principalit̓ ex luxurioſis cogitatōibꝰ pͥus enūeratis ꝓcedentes; ſunt grauia delicta. tantoqꝫ grauiora ſi ꝑſone fuerīt affines. autreligioſe. vel eiuſdē ſexus. qd̓ enormiuseſt. ſi in talibꝰ attactibꝰ vel oſculis/ talisſeruet̉ honeſtas. qualis in publico ſeruaret̉. Quāobrē ſi quis in p̄miſſis attactibꝰvellet alteri vim inferre. deberet aliꝰ ex aduerſo quēadmodū vite corꝑalis tuitione viriliter reſiſtere. ſiue verbis ſiue factꝭ.aut validis clamoribꝰ. aut deniqꝫ factumtale/ ꝑſonis ip̄m in hoc iuuare valētibꝰ etad hoc aſtrictis/ reuelando. Alioqͥn talisquiſquis ille eſt/ non ſinceriter ſuam diligit caſtitatem et honorem.Capitulū decimuquartū decimū declarat preceptum.d Ncupiſces rem pximi tui. Hoc ēEcimū preceptū eſt. Non conalterius cuiuſcūqꝫ At intelligit̉ hec cōcupiſcētia prohiberiqueadmodū ſupra vt in ſexto p̄cepto defurto latrocinio explicatū eſt Prohibet̉enī hec cōcupiſcētia volūtas mala. cummala volūtas (vt paulo an̄ dictū eſt) facto reputat̉. Tali nanqꝫ cupiditate caditfrequēter homo in inuidiā. in īpatientiam ſui ſtatus dei blaſphemiā. apd̓ ſerecte cogitans/ bona temꝑalia ſe iuſtiusmeruiſſe. qͣꝫtalis ſuus vicinꝰ. idcirco deus iniuſtus eſt. ſibi niſi fruſtra inaniter ſeruiendū eſt. ſi incōmodū aliqd̓aut damnū alteri cōtigerit/ ſtultus ille letat̉ gaudet aſſerens/ ſuis demeritis etocculta malicia/ hoc eidē accideretra preceptū hoc reductiue peccāt/ operūmiſericordie: tam corꝑaliū qͣꝫ ſpūaliū ſeuelemoſinarū/ retentores veluti/ pauꝑibꝰindigentibꝰ facultas adeſt. occurrēteeuidēte neceſſitate ſubueniētes. ſpe-

cialiter ꝑentes proprios. quos pudēduꝫeſt mendicare. aut deſeruiētes eſurire autegere/ ꝑmittētes Conſimilit̓ peccantſeruitoꝝ ſuoꝝ/ ſalariū vel lucrū iuſtū/ īiuſte retinēt. qui elemoſinaꝝ p̄textu. autdationis eccl̓iarū/ occupāt inique alioꝝbona. dicētes ꝓprietarios nimis diuiteseſſe eiſdē abuti. nec eis ꝓpterea reſtituenda fore. Condēnat eos nāqꝫ approbatapauli regula/ affirmans eſſe faciendamala vt inde bona eueniāt. Nec quoquomodo peccatū offendēdus eſt deus. eiꝰtranſgrediendo preceptū/ qualecunqꝫ bonum inde prouenire contigerit.Capitulū decimūquintū oſtendit qualit̓ in his decē preceptis velut in mundo quodā ſpeculo. facies conſciaꝝ noſtraꝝ/ debemꝰ inſpicere.hprecepta/ ſuꝑius enarrata inEc igit̉ ſunt decē legis diuinebus quaſi ſpeculo quodā poliVto terſo mūdo/ religiōis xp̄iane veritatē ꝑlegere. totius vite noſtre acaīaꝝ cōſcīarumqꝫ noſtraꝝ pulcritudinēatqꝫ feditatē/ poſſumus diſtincte conſpicere. His mediantibus/ cognoſcit homovite ſue decurſum. qualiter diuina precepta ſeruauerit. qͣntūqꝫ deuiauerit. quibꝰmodis ẜm varias peccatoꝝ ſpecies deuꝫoffenderit. qualis deniqꝫ peccatoꝝ cōfeſſio habenda ſit. ſi predictoꝝ aliqua aquoqͣꝫ plene intelligant̉. conſulat ſuꝑhis ſapientes/ potiſſime autē deuotos viros Om̄is nanqꝫ ꝑſona poſtqͣꝫ ad annosdiſcretōis ꝑuenerit/ ſi cōſenſu voluntarioplenario deliberato horum alicui preceptoꝝ / ꝯtemptū inobediens extiterit. dilectiōi dei/ amorē creature preponēdo. extra ſalutis ſtatum efficit̉. in dānatōnispericulo ſtatuit̉. nec gratū aliquid deo dignum beatitudīe oꝑatur. Quanqͣꝫ ſi tentationē grauē aut diuturna ire ſiue luxurie vel alterius peccati quis incidat. ſi ipſa tentatō homini diſpliceat. aut eidē homo reſiſtat. vel plene deliberate conſentiat; mortaliter peccet; immo ſepenullo modo peccat ſed magnū erga deūpremiū meretur tentatōni viriliter reſiſtēdo Hic iam ꝓſpicere clarū eſt/ quibusvijs modis decem hec precepta infringant̉. ſeptem mortalibꝰ capitalibꝰ peccatis. que ſunt ſuꝑbia. inuidia. ira. auaricia

R 2