Cōpendiū Theologie
ſcientie depoſitio. ſed contēptus grauis/⁊ ſuꝑba p̄ſumptio. Beatꝰ enī homo qͥ ſꝑeſt pauidus in eis ſcꝫ q̄ ad ſalutē ꝑtinent¶ Ex iſtis tribꝰ modis cū nōnullis ſuꝑius tractatoꝝ/ poſſunt notari octo ex qͥbcauſari ⁊ ꝓuenire ſolet ip̄ius conſciētie error. ¶ Primū eſt ignorātia. qn̄ ſcꝫ qͥs neſcit qͥd ſibi eligendū vel declinandū ſitSecūdū eſt negligētia. cū quis ſcꝫ neglgit ꝯſciētiā ſuā diſcutere. vel ſi pꝰ diſcuſſionem ſe expedire neſciat; negligit tūc abalijs q̄rere ¶ Tertiū ē ſuꝑbia. qn̄ ſcꝫ qͥs nōhumiliat intellectū ſuū vt melioribꝰ ⁊ ſapientioribꝰ ſe credere velit ¶ Quartū eſtſingularitas. qn̄ ſcꝫ hō ſuū ꝓpriū ſenſumſeq̄ns/ nō vult ſe alijs ꝯformare. nec ſeqͥ vias cōes bonoꝝ. ꝯͣ qd̓ li. nūeroꝝ ſcribitur.Extrema caſtroꝝ ꝯſumpſit ignis ¶ Quītū eſt affectio inordinata. q̄ ſepe inclinatꝯſcīaꝫ ad id qd̓ hō tūc appetit. ⁊ ſic fac̄ eāa ſua rectitudine deuiare Iuxta dictū Senece Perit om̄e iudiciū cū res trāſierit inaffectū. ¶ Sextū eſt puſillanimitas. propter quā .ſ. qͥs freq̄nter timꝫ ea q̄ ẜm rectūiudiciū rōis timēda nō ſunt ¶ Septimūeſt ꝑplexitas. qn̄ .ſ. hō ſe inter duo peccatapoſitū eſſe credit ⁊ vtrūqꝫ declinare qͥn .ſ.in vnū incidat iudicat īpoſſibile. Sꝫ adveꝝ (vt ex ſupra tactis ſatis patet) ꝑplexitas proprie loquēdo nihil eſt ſimpl̓r. ſedẜm qͥd. tamē pōt eſſe aliqͥs ꝑplexus. ẜm .ſ.conſcīaꝫ erroneā. ſed ſtatī vt etiā ſupra tactū eſt/ eā deponēdo p̄t liberari. ¶ Octauū eſt hūilitas. cordisqꝫ puritas Un̄ Grego. Bonaꝝ mentiū eſt ibi culpas agnoſcere vbi culpa nō eſt. ¶ Septem primaſunt mala ⁊ rep̄henſibilia. ⁊ error ex eis ꝓueniēs valde ꝑiculoſus. Octauū ꝟo laudabile eſt. errorqꝫ ex eo ꝓueniēs/ piꝰ ⁊ meritoriꝰ. īmo nec error proprie dici dꝫ. ſedquedā humilis ſuoꝝ defectuū ſueqꝫ fragilitatis recognitio. dū tamē nō ſit nimius¶ Reſpectu ſecunde duarum queſtionūprincipaliū qua ſcilꝫ queritur.Atrum conſcietiaerrans ſeu erronea excuſet. qd̓ iuxta eūdēbeatū Thomā vt de prīa q̄ſtione prīcipali in ſimili dictū eſt. eſt idē in effectu ꝙ q̄rere. vtꝝ volūtas rōi errāti ſeu erronee cōcordās/ ſit bona; veniūt iuxta intentōemip̄ius beati Thome ꝯſiderāda q̄ ſequunt̉¶ Primo (vt freq̄nter in ſuꝑioribꝰ dictū
eſt) bonū ⁊ malū in moralibꝰ ⁊ magis clare ad propoſitū ceptū loq̄ndo/ qͦ ad meritū ⁊ demeritū/ ꝯſiſtit in actu inqͣntum eſtvolūtarius. ita ꝙ bonitas vel malicia alicuiꝰ actꝰ ab ip̄a volūtate ſeu volūtatis imperio depēdet. qꝛ ſi actus eēt inuolūtariꝰnec meritoriꝰ nec demeritoriꝰ eſſet Et hīceſt illud ſepe allegatū beati Aug. ꝙ omnepctm̄ volūtariū eſt adeo. ꝙ ſi voluntariūnō eſſet pctm̄ nō eēt ¶ Aduertendū eſt inſuꝑ ꝙ quoad ꝓpoſitū/ pn̄s ignorātia ſubduplici qͣlitate inuenit̉. Una eſt q̄ cauſatinuolūtariū .i. q̄ dū cōtingit ſeu occurrit.reddit ſeu efficit actū inuolūtariū. ⁊ hocproprie indirecte. qꝛ ſcꝫ priuat hoīeꝫ a cognitiōe q̄ p̄exigit̉ ad hoc ꝙ aliqͥd volūtarium exiſtat Alia eſt ignorātia q̄ nō cauſatinuoluntariū .i. que dū ꝯtingit ſeu occurit/ nō propterea actū inuolūtariū redditſeu efficit. qͥ inferius magis declarabunt̉.Ex qͥbꝰ duobꝰ clare ſeqͥtur ꝙ illa ignorantia que dū ꝯtingit ſeu occurrit reddit ſeuefficit actū inuoluntariū. tollit a tali actuoēm rōem boni ⁊ mali moralis/ meritiqꝫ⁊ demeriti. Illa vero q̄ dū occurrit nō reddit ſeu efficit actū inuolūtariū. dictā rōeꝫboni ⁊ mali meritiqꝫ ⁊ demeriti nō tollit.Pꝫ ex p̄dictis ꝙ vt iā ſtatī dictū eſt/ tal̓ rōboni ⁊ mali meritiqꝫ ⁊ demeriti/ a volūtate depēdet ¶ Eſt p̄terea ꝓ p̄dictoꝝ ⁊ aliqͦrū ſubſeq̄ntiū ītellectu notādū ꝙ ignoratia triplici mō ſeu ſub triplici reſpectu ſep̄t ad actū volūtatis hr̄e Uno mō antecedenter Alio mō ꝯcomitant̉ ¶ Et alio mōcōſequēter Antecedēter āt ſe hꝫ ignorātiaad actū volūtatis/ qn̄ nō eſt volita/ ſeu vtita dicat̉ volūtaria. ⁊ tamē eſt cauſa volendi aliqͥd qd̓ alias homo nō vellet ſcꝫ ſi talis ignorātia nō eſſet vtputa qn̄ hō ignorat aliquā circūſtantiā actꝰ quā ſcire nontenebat̉ ⁊ ex hoc aliquid agit quod nō faceret ſi illam circūſtantiam ſciret. Vt ponit ipſe beatus Thomas exemplū de illoqui diligētia de hincinde circumſpiciendo adhibita ignorās aliquem trāſire perviam/ proijcit ſagittam/ qua trāſeuntē interfecit In iſto enim caſu/ iſta ignorātiaiſtius circūſtantie/ ſcꝫ trāſitus iſtius hominis non eſt volita nec volūtaria/ qꝛ iſteproijciēs ſagittā bene voluiſſet trāſitumilliꝰ hominis ſcire/ ⁊ tamē eſt cauſa volendi quia alias iſte homo nō voluiſſet ſcilꝫproijciendi illā ſagittā/ quā alias nō ꝓie
A
B