De intentiōe ac fine actionis

mortalia exiſtūt. ¶ Et hec quo ad talemmateriam nature primorū motuum delectatiōis ⁊ conſenſus in actū. ordinis qꝫ ⁊ꝓgreſſus tentatōnis. inquantū de eis adpropoſitū huiꝰ octaui tractatus iſtius lihelli tractandū occurrebat/ dicta ſufficiant. Qui latiora videre voluerit habꝫ vtin ſuꝑioribꝰ in ſimili tactū eſt/ doctoresplurimos. tam magiſtrū in. ij. ſentētiarūqͣꝫ alios ſuꝑ dicto paſſu tractātes. qͣꝫ etiābtūꝫ Tho. pͥma ⁊ ſcd̓a ſcd̓e ꝑtꝭ ſue ſummeDe tribus ad grauitatem peccati conferētibus.Uia vero iam recēter/ ⁊ etiā tn̄ſuꝑioribꝰ maxime in declaratōane nature ⁊ qualitatis peccatimortalis/ dictū ⁊ mōſtratū eſt. qūo nōnūqͣꝫ actꝰ aliqͥs qͥ de ſui forſan natura ex ſuoqꝫ genere peccatū nō eſſet/ vel forſan veniale ſolū/ ex intētionis corruptiōe/ vel rōeremorſus conſciētie ſeu aliquā alia circūſtātia/ poteſt pctm̄ mortale effici. Capropter ⁊ etiā ad clariorē ſemꝑ cognitionē diſtinctōnis ſeu nature peccati venialis apctō mortali/ circa cuius declaratiōem p̄ſens principalit̓ materia verſat̉. viſum eſtexpediens de his tribꝰ hic ſummatim aliqua ꝑſtringere. De intentōe ac fine actionis ſeu oꝑatōis. De eſſe ſui natura ⁊ qualitate conſciētie. De natura qͣlitate ac numero circūſtantiarum.De intentiōe ac fine actionis ſeu operatōnis.Irca primū eſt aduertendū ꝙintentio in generali ꝓut hic etin materia morali .ſ. virtutis ⁊peccati ſumitur ſic deſcribit̉. Intētio eſtactus voluntatis in aliquē finē tendētis.ꝑ aliquid vel aliqͣ ad illū finem ordinataDicit̉ enī intentio qͣſi in illud tentio Nāintentio ſemꝑ reſpicit aliqͥd vt finē ẜm .ſ.ꝙ illd̓ eſt terminꝰ volūtatis. Ex quo clareapparet ꝙ intētio de ſe importat ⁊ denotat quandā diſtantiā illiꝰ quod ſic intendit̉. Et ideo quādo volūtas fert̉ ⁊ intēdiſīmediate in aliqͥd etiā ſi illd̓ ſit finis vltimus quē tūc ſibi cōſtituit. terminꝰqꝫ ipſius volūtatis q̄ ꝓ tūc habet̉. non dicit̉ tamē ꝓprie eſſe intētio. ſed qn̄ affectꝰ ſeu voluntas in aliqͥd tāqͣꝫ finē vltimū quē ſibitūc conſtituit. vel tāqͣꝫ ad illū finē ordīa-

tū fert̉ ⁊ tendit. nō immediate ſed mediātibus alijs ꝑ q̄ in illud in qd̓ ſic fert̉ ⁊ tendit nitit̉ ꝑuenire tūc proprie eſt intentio.Ut gratiā alicuiꝰ exēpli fert̉ ⁊ tendit principaliter affectus alicuiꝰ ſeu volūtas ī ſuam finalē ſalutē. ⁊ propter ip̄am faciliusaſſequēdam intēdit corpus ſuū domare⁊ ſpūi ſubijcere ⁊ vt hoc cōgruentiꝰ ⁊ cumſaniori cōſilio ⁊ auxilio facere poſſit intēdit religionē aliquā intrare. ⁊ ꝓ hoc faciēdo ad aliquē locū talis religiōis ire. Iſtetalis reſpectu ſalutis ſue qͥ eſt vltimus finis/ quē tūc ſibi cōſtituit. reſpectu etiamdomatiōis ſui corꝑis ac ingreſſus religionis. qͥ ſunt fines medij ad illū ſcꝫ finē vltimū ordinati dicit̉ ꝓprie habere intētōꝫ.Reſpectu vero additōis talis loci illiꝰ religionis. licꝫ ſit quedā volūtatis diſpoſitio. nō tamē proprie dicit̉ eē intētō ¶ Exprecedēti intētiōis in generali deſcriptione clare ⁊ facilit̓ elici p̄t/ deſcriptio intentionis recte. ꝑ additionē ſcilꝫ iſtoꝝ verborum debitū ⁊ debito modo. At etiā intentionis ꝑuerſe ſeu corrupte. per additionēoppoſitoꝝ ſeu ꝯtrarioꝝ v̓boꝝ ſcꝫ indebitum ⁊ indebito modo? ic tn̄ ꝙ in deſcriptione intētionis recte/ illa duo ꝟba ſcilꝫdebitū ⁊ debito modo cōiūctim accipiantur. cū ipſa duo ad hoc ꝙ intētio ſit rectaneceſſario hēant cōcurrere. In deſcriptōne vero intentōnis ꝑuerſe ſeu corrupteilla duo verba oppoſita ſcilicꝫ indebitū ⁊indebito modo/ accipiātur diuiſim cumalterum eorum ad hoc ꝙ intentio ꝑuerſavel corrupta exiſtat ꝑ ſe ſufficiat Etenim(vt ſepe dictū eſt) plura neceſſe eſt ad virtutem cōcurrere qͣꝫ ad viciū immo ꝑ defectum vnius eorū que neceſſario ad virtutem reqͥruntur/ tranſitur in vitiū ¶ Super qͥbus quantū ad intelligētiam nature ⁊ effectus intentiōis reſpectu eorum q̄iam in hoc octauo tractatulo huiꝰ libelli circa materiā peccati mortalis ⁊ peccati venialis tractata ſunt ⁊ tractabunt̉ ſpectare ⁊ ſufficere videtur. ſubijciuntur hicaliqua regule notabiles. ¶ Prima regula eſt. Ex fine principaliter intento id eſtreſpectu finis vltimi/ qui prīcipaliter inaliquo actu intenditur. actus ille attendiconſiderari. et iudicari habet. ad hoc ſcilicꝫ ꝙ dicatur ⁊ iudicetur bonus vel malus; meritorius vel demeritorius. Iuxtaquod intelligi ⁊ applicari p̄t dictū chriſti

M