Compendiū theologie

Aut habet pro ſuo proprio ⁊ principaliobiecto/ aliquā aliā oꝑatiōeꝫ quaſi rem q̄cogitat̉. Aut habꝫ pro ſuo proprio ⁊ principali obiecto ip̄ammet cogitatiōeꝫ circaquā actualiter verſat̉. ¶ Si primo modoꝙ ſcꝫ delectatō illa ſic cogitatōem aliquāconſequēs pro ſuo proprio et principaliobiecto habeat rem aliquā ab extra q̄ cōgitatur ſic ſcꝫ / ꝙ licet talis delectatio circa illam cogitationē verſet̉. non tamen exprincipali ip̄ius cogitatiōis intuitu. necin ſola reflexione ad eam. ſed prīcipali intu itu/ principaliqꝫ reflexione in ip̄am rēque ſic cogitat̉. Et tunc quādo talis delectatio ⁊ etiā conſenſus in actum peccatūſit ⁊ quale/ ſatis ex eis que modicū ſupracirca naturā ip̄ius delectatōnis tractataſunt/ perpēdi poteſt cōſiderando ſcilꝫ (vtibi tactum eſt) an talis delectatio ſit naturalis. an volūtaria. ⁊ an ſit circa rem licitāaut illicitam. ⁊ an ſit moderata aut īmoderata. ⁊ an talis cōſenſus ſit verus ⁊ expreſſus. aut interp̄tatiuus ⁊ equiualēs etan ſit ip̄ius rationis ſuꝑioris vel ſolū inferioris. ⁊ hmōi que ibi diffuſe explicataſunt. ¶ Si vero ſecūdo modo. ꝙ ſcꝫ illadelectatio ꝓ ſuo proprio ⁊ principali obiecto habeat aliquā aliam oꝑatiōem quecogitat̉. ſic ſcilꝫ ꝙ qͣꝫuis vt iam ſtatim tactum eſt/ talis delectatio circa talem cogitationē verſetur. nō tamen ex principaliip̄ius cogitatōis intuitu. nec in ſola reflexione ad eam / ſed prīcipali intuitu prīcipaliqꝫ reflexione in ip̄am aliam oꝑatōemque ſic cogitat̉. Et tunc ſi talis oꝑatio ſiccogitata que eſt ꝓpriū et principale obiectum illius delectatiōis/ ſit de ſe pctm̄ veniale. tunc cōſenſus etiā verus ⁊ deliberatus in talem delectatōem que ſic circa talem delectatiōem verſatur nō erit niſi veniale peccatū. Si autē illa oꝑatio ſic cogitata que eſt ꝓprium ⁊ prīcipale obiectūillius delectatōis / ſit peccatū mortale. tūcetiā conſenſus verus ⁊ deliberatus in delectatōem que ſic circa talem cogitatōemverſatur/ etiā ſi tunc iuxta quod modicūſupra declaratū eſt nō aſſit voluntas deliberata perficiendi actū ſi facultas adeſſeterit peccatū mortale. quia ꝙ homo in cogitatione talis oꝑatōnis principali eiusintuitu/ principaliqꝫ reflexione in eā delectet̉/ non cōtingit niſi ex eo ꝙ eius affectus ſeu appetitus eſt in illā oꝑatōem ſic

cogitatā inclinatus. Et ideo etiā ꝙ in talem delectatōem cōſentiat/ nihil aliud eſtqͣꝫ ꝙ ipſe ex deliberatiōe eligat ſeu in hocconſentiat; ꝙ affectus ſuus ſeu appetitin illam oꝑatōem ſic cogitatā inclinatusꝑmaneat ⁊ perſiſtat. Nullus enī delectat̉niſi in eo ꝙ ſuo affectui ſeu appetitui eſtconforme. Ꝙ autē aliquis ex deliberatōne eligat ſeu conſentiat ꝙ affectus ſuꝰ ſeuappetitus his que peccata mortalia ſuntconformet̉/ eſt peccatū mortale. Et ideotalis cōſenſus in talem delectatiōem quecirca cogitatōem oꝑatiōis peccati mortalis tali reſpectu verſatur eſt peccatū mortale. ¶ Si vero tertio modo. ꝙ ſcilicꝫ illadelectatio pro ſuo proprio ⁊ prīcipali obiecto/ habeat ip̄ammet cogitatiōem circaquā actualiter verſat̉. ſic ſcꝫ ꝙ ipſa delectatio circa talem cogitatōnem feratur in ſeprincipaliqꝫ ipſius cogitatōnis intuituprincipaliqꝫ reflexione in eam. vtputa iuxta ſupra tacta. ꝙ quis in talem cogitatōnem ex eo ſolum ꝙ ſic cogitat delectetur.Et tūc quia talis cogitatō etiā ſi verſeturcirca rem aut oꝑationem que de ſe peccatum mortale exiſtat; nō eſt tamē de ſe peccatū mortale. immo vel veniale tantū Utputa. cum aliquis vt interdū cōtingit vane ⁊ inutiliter cogitat. vel om̄ino ſine peccato. vtputa cum aliquis vtiliter. ſicut ꝓpredicando vel diſputando de tali re veloꝑatione cogitat. ideo conſenſus etiā verus ⁊ deliberatus in talem delectatiōem/nō eſt peccatum mortale. ſed ſolum iuxtaquod iam tactū eſt. vel veniale tantū velnullum Quia ꝙ homo etiā ex deliberatōne ſuum affectu ſeu appetituꝫ in his quede ſe peccata nō ſunt. vel nō niſi venialiaeligat vel conſentiat eſſe inclinatū. nō poteſt eſſe peccatū mortale de ſe. niſi alie circumſtantie concurrerent. quia cogitatioquecunqꝫ ſit in ſeip̄am ſolum reflexa niſialia vt iam tactū eſt cōcurrerēt/ nunqͣꝫ deſe et ẜm ſe eſt peccatū mortale ¶ Et quiaiſtud nōnullis poſſet aliqualit̓ intricatūſeu obſcurum videri. Ad clariorem intelligētiam exemplificāt doctores reſpectuduorum vltimorū mēbrorū iſtius diſtinctionis hic immediate ſupra poſite de cogitatione fornicatōnis. Etenī vt dicunt̉cogitans de operatōne ſeu actu fornicationis. ſic cogitando/ duobus principaliter reſpectibus delectari poteſt Aut enim