Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū Theologie

Et hoc eſt ī effectu qd̓ aliquos dicitur. ad ꝓpriā delectatōnem. tria hn̄t cōcurrere. ſcilicet duo/ quorum eſt coniunctioſeu applicatio delectabilis/ vtputa appetentis/ illiꝰ quod appetitur/ et tertiū eſthmōi cōiunctiōis ſeu applicatōis cognitio. Ex quo inſurgit cōiter dicit̉ delctātionē ꝓprie ſine cognitione fieri. necprie delectatōem eſſe. vt exēplificatumeſt. Nec mirū ſi in hmōi delectatiōibꝰ totius cōpoſiti ſeu totius hoīs/ dicātur ſenſus qͣꝫuis diuerſe ſint eoꝝ oꝑatōnescirca idē delectari certū eſt/ ſicut idēpoteſt ſenſum et rōem apprehēdi. itacōtingere poteſt illud idem ẜm ſenſum etrōem cōſiderari. ex hinc ꝓuenire. ſenſus ratio circa illd̓ idē delectabūt̉. ſꝫfit eodē modo. ſenſus in eo in quo delectat̉/ ſolū delectat̉ inqͣntū illud app̄hendit tanqͣꝫ bonū cōueniēs. ſic delectabile in ſenſu. vero in illo eodē delectat̉ ſedſolū inqͣntū illud apprehēdit in rōne boni vel cōueniētis ad regimē ſuſtentatōnem totius corporis. Et intelligāturdicta de inferiori ꝑte rōis ſeu de inferiorirōne qꝛ ſuꝑiori rōni/ delectatio attribuit̉. ſed ſolū cōſenſus in actū. deliberationē ſeqͥtur. vt latiꝰ infra tanget̉. Secunde vero delectatōnes ſcꝫ ſpūales intellectuales/ ſunt delectatōes ſolius aīe qꝛ ineis nulla eſt neceſſaria app̄hēſio ſeu oꝑatio ſenſus. vt facile eſt conſiderare. De alia diuiſionedelectatōis Alia diuiſio reꝑitur. delectationū aliqͣ ſunt ſpūales. alie carnales.Nec accipit̉ ſpūalitas carnalitas ꝓutſtatī ſupra. inqͣntū ſcꝫ ſolā aīe vel corꝑisdelectatōem īportet. ſed vt capit apoſtoldiſtinctōeꝫ faciēs inter hoīem ſpūalemꝰcarnalē. i. ad Cho. iij. ī pluribꝰ alijs locꝭDe delectatiōe ſpirituali Delectatio ſpūalis ꝓut hīc accpit̉ eſt. eſt in deo creatore. vel ꝓpter deū In creatore qͥdē. qn̄ ſcꝫ homo in eo directe delectat̉ cōſiderando ſcꝫ cōtēplando ſuā immēſitatē. maieſtatē. virtutē. etbonitatē hmōi. Iuxta illud pſal. Memor fui dei delectatꝰ ſum. Et illd̓. Delectare in dn̄o. dabit tibi petitōes cordistui. Propter deū vero. qn̄ ſcꝫ aliqͥs inaliquo bono alio a deo. ſiue ſit ītellectua-

le ſiue corꝑale debite delectat̉; tn̄ illicſiſtendo. ſed delectatōem illā/ pure in deūreflectēdo. vt ſi qͥs (exēpli gratia) in ſcientia ſibi data delectaret̉. inquātū ſe indeū. ad laudēqꝫ ſuā ſui noīs exaltatōemꝓficere poſſe ſperaret. vel ī aliqͣ re magnapulcra vel admirabili. manuducēdo illud intellectū ſuū in ammiratōem dilectionē infinite potētie. ſapiētie bonitatis dei. Iuxta illd̓ pſal. Delectaſti me domine in factura tua in oꝑbꝰ manuū tuarū exultabo. Et de hmōi delectationibꝰ eſt hic lōgior ꝓtrahēdꝰ ſermo. tum qꝛmateriā pn̄tē ꝓprie cōcernunt. niſi inqͣntū ſpēm diuerſam a carnalibꝰ conſtituunt. de qͥbꝰ hic tractādū venit. qꝛ hmōidelectatōes ſpirituales ſolū pctā nonſunt. ſed meritorie. īmo tāte poſſentad magnā ꝑfectōeꝫ hominē ducerent.De carnali Carnalis vero delectatio ꝓut hic ſumit̉ et aſpūali de qua ſtatī tactu eſt diſtinguit̉/ p̄tiuxta ſupra tacta de bono intelligibiliqͣꝫ de bono ſenſibili eſſe. duplex iteꝝ qͣꝫtūad hunc tractatum ſufficit reꝑitur. Unanaturalis alia volūtaria Naturalisut a volūtaria diſtinguit̉ ſtricte capiēdo( large ſumēdo delectatio etiā voluntaria naturalis dici p̄t) eſt vnaq̄qꝫ visaīe/ in ſuo obiecto qd̓ tāqͣꝫ ſibi bonūueniēs apprehēdit delectatur/ vtputain cognitōe veri viſus in coloribꝰ/ maxime medijs Auditꝰ in ſonis mediocribꝰ.ſic de alijs. Et licꝫ talis delectatio vix vnqͣꝫ haberi poſſit qͥn in ea ſit aliqͥs concurſus rōnis volūtatis. īmo vt ſupra tactūeſt ꝓprie alias delectatio dici deberet/tamē (vt ī ſimili ſuꝑius de prīo motu inſenſualitate dictū eſt) in ſecōſiderata nul importat ſeu reſpicit rationis vel volūtatis oꝑationē. immo proprie nihil alid̓eſt qͣꝫ quedā naturalis virtutis appetitiue quies in aliquo bono ſibi cōuenientiamato ſeu deſiderato vt poſſet poni exemplum de delectatione que habetur in calefactiōe poſt magnū frigus vel potu poſtvehemētem ſitim. Et huiuſmodi delectatio ſic cōſiderata/ de ſe nec laudabilis necvituperabilis eſt. Quia vt freq̄nter ſupratactu eſt. actus dicūtur virtuoſi vel defectiui hoc hn̄t a rōe volūtate. inquantum ſcꝫ ab eis imperātur vel cōſentiūtur