Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū Theologie

dens. qꝛ non impedit impedire poſſitEt iſto modo dicit̉ volūtas cauſa primo motuū. Et in talibus ſi deordinatōtingat. rōem pctī habet. qͥdem peccatiꝑfecti cōpleti. vt eſt pctm̄ mortale. ſꝫtum incōpleti imꝑfecti qͣle eſt pctm̄ veniale Alij ſunt actꝰ in quibꝰ voluntascōpletuꝫ plenū habet dominiū. vt ſuntactus ex eiꝰ imꝑio ꝓcedūt. non ſolūapprehēſionē. ſed etiā deliberatōem rōisſequūt̉. Et in iſtis cōſiſtūt actus virtutisvel peccati mortalis. niſi ex electōe procedat. Electio āt niſi ex imꝑio volūtatꝭꝓgredit̉. Et ideo p̄t eſſe virtꝰ vel pctm̄mortale; niſi in illis actibꝰ ex imꝑio volūtatis ꝓcedūt. Et hmōi actuū dicit̉ volūtas cauſa de ſe ſimpl̓r. qꝛ vt tactū eſtipſos imꝑat. Et de iſtis actibꝰ latior in ſequētibꝰ venit faciēdus ſermo. Et ẜm hācdiſtinctiōeꝫ intelligi accipi debꝫ/ ſcriptū reꝑitur om̄e pctm̄ eſt in voluntate. enī eſt intelligendū ſit in voluntatetanqͣꝫ in ſubiecto. ſed tanqͣꝫ in cauſa vtctū eſt de ſe ſimpl̓r vel de accn̄s Exprecedētibꝰ clare liq̄re p̄t/ qn̄ pͥmi motusſeu motus ſenſualitatis pctā ſunt. que. Motus enī ſeu appetitꝰ naturalis/dicit̉ prīo primus/ nullo eſt pctm̄. qꝛvt ſatis ſupra declaratū eſt. volūtas nul ſuꝑ dominiū habet. neqꝫ cōpletumneqꝫ incōpletū. nec eſt ī ptāte nr̄a Mtus ſeu appetitus ſenſitiuꝰ ſcd̓o pͥmꝰ ꝓprie ſenſualitati attribuit̉. talis motus vt tactū eſt/ ipſa ſenſualitas ſit prīcipiū ſubiectū. pctm̄ eſt ſꝫ veniale. Pctm̄quidē ꝓpter qͥndā inordinatōeꝫ quandāqꝫ delectatōeꝫ annexā in eo eſt.quodāmō volūtariꝰ eſt. quidē ẜm ſe. ſꝫqꝛ a volūtate ſuꝑ eo dominiū licet incōpletū habꝫ. ſꝑ ẜm iudiciū rōis moueri debꝫ. ip̄m pn̄tit ſtatī repͥmit Ulſcꝫ inqͣntū p̄t impediēdo. vel cōſentire deliberādo. vel cogitationē in aliud diuertendo. Ueniale qͥdē. qꝛ illd̓ dominiūqd̓ ſic ſuꝑ hmōi primū ſenſualitatis mo ipſa volūtas hꝫ; eſt dominiū cōple nec eſt in eiꝰ plenaria ptāte. illd̓ ad qd̓ſic ille motus ſeu appetitus ſenſualitatisinclinat/ a ſe ſtatī abijcere. et ideo ī eo nulla poteſt eſſe pctī mortalis. ſed ſolū venialis. Aliā rōem quare in ſenſualitate quo ſupra cōſiderata/ p̄t eſſe pctm̄.ſed mortale aſſignāt alij. licet in effe

ctu in idē ſupra tacta redire videat̉ admaiorē tamē declaratōem/ qꝛ frequēterdiuerſi intellectus diuerſis rōnibꝰ mouētur viſa eſt non debere omitti. At eſt iſta.qꝛ aliter viciat deordinat mortale pecca. aliter veniale. Mortale enī viciat etdeordinat deordinatōe ꝑfecta ꝯſummata/ reſpectu finis vltimi. que deordinatōconſiſtit in auerſione ab ipſo vltimo finequi eſt deꝰ. ac eius cōtēptū deliberatoconſenſu. que oīa ſoliꝰ ſunt rōis. (vt ſepe in ſuꝑioribꝰ dictū eſt) eiꝰ ſit actꝰ humanos regulare/ in finem vltimū dirigereDeordinatio vero peccati venialis/ noneſt deordinatio ꝑfecta cōſummata ſꝫ ſo inchoata. enī hꝫ pctī deordinatō inpotentia inferiori cōſummari ſed ſolū inchoari in potētia ſuꝑiori fit cōſummatio. Et hinc eſt in rōne que eſt potētiaſuperior/ ꝯſiſtit peccatū mortale. In ſenſualitate vero eſt potētia inferiorſiſtit niſi veniale. Et intelligant̉ predicta etiā de pͥmis motibꝰ/ actuū ꝓhibitoꝝquoꝝ ſcꝫ delectatio cōſenſus a fortiori actꝰ exterior/ de ſuo genere ſunt aūt eſſepoſſunt pctā mortalia. Nam de alijs/ qͦꝝdelectatio cōſenſus actus/ de ſuo genere ſunt nec eſſe pn̄t niſi pctā venialia; ridiculū eſſet q̄rere/ bene ſanū dicereponere/ eorū primos motꝰ que in ſenſualitate ſunt; peccata mortalia eſſe Exbus om̄ibus liquet licet ip̄e primꝰ motus ſenſualitatis/ non hēat rationē mortalis peccati/ p̄t tn̄ ad pctm̄ mortale ꝯcurrere/ immo vix ſine eo pōt pctm̄ mortaleꝯmitti Licꝫ aliqͥ alit̓ dicere auſi ſint diſtīguētes circa hoc duo genera pctōꝝ .ſ. ſpiritualia qͦrū aliqͣ ꝯtigere dicūt circa obiectū app̄hēſuꝫ a ſenſualitate/ a talibꝰ rōꝫinferiorē ſine ſenſualitate peccare/ vt exemplificāt ī odio felicitatꝭ aliene ī ſe Aliqͣꝟo ꝯtīgere dicūt/ circa obiectū a ſenſualitate app̄hēſum/ ī talibꝰ rōeꝫ īferiorē ſine ſenſualitate peccare poſſe/ vt indebitacurioſitate ſcīe Carnalia āt ſꝑ dicūt circaobiectū ſenſualitatꝭ cōtīgere/ in his/rationē īferiorē nūqͣꝫ ſine ſenſualitate peccare Sꝫ bn̄ radicē originē cuiuſlibetpctī inueſtigare voluerit; reꝑiet nullūpctm̄/ ī ip̄iꝰ ſenſualitatꝭ motꝰ cōcurratīmo qͥn ī eo ꝓpinq̄ vel remote īchoet̉ Scto āt cōiter aſſigͣnt̉ rōes ſeu cauſe/ qͣre hoꝓnior eſt ꝓcliuior ad malū qͣꝫ ad bonū

T