Compendiū Theologie
dens. qꝛ non impedit cū impedire poſſitEt iſto modo dicit̉ volūtas cauſa primorū motuū. Et in talibus ſi deordinatō cōtingat. rōem pctī habet. nō qͥdem peccatiꝑfecti ⁊ cōpleti. vt eſt pctm̄ mortale. ſꝫ tātum incōpleti ⁊ imꝑfecti qͣle eſt pctm̄ veniale ¶ Alij ſunt actꝰ in quibꝰ voluntascōpletuꝫ ⁊ plenū habet dominiū. vt ſuntactus qͥ ex eiꝰ imꝑio ꝓcedūt. ⁊ qͥ non ſolūapprehēſionē. ſed etiā deliberatōem rōisſequūt̉. Et in iſtis cōſiſtūt actus virtutisvel peccati mortalis. niſi ex electōe procedat. Electio āt nō niſi ex imꝑio volūtatꝭꝓgredit̉. Et ideo nō p̄t eſſe virtꝰ vel pctm̄mortale; niſi in illis actibꝰ qͥ ex imꝑio volūtatis ꝓcedūt. Et hmōi actuū dicit̉ volūtas eē cauſa de ꝑ ſe ⁊ ſimpl̓r. qꝛ vt tactū eſtipſos imꝑat. Et de iſtis actibꝰ latior in ſequētibꝰ venit faciēdus ſermo. Et ẜm hācdiſtinctiōeꝫ intelligi ⁊ accipi debꝫ/ dū ſcriptū reꝑitur ꝙ om̄e pctm̄ eſt in voluntate.nō enī eſt intelligendū ꝙ ſit in voluntatetanqͣꝫ in ſubiecto. ſed tanqͣꝫ in cauſa vt tāctū eſt de ꝑ ſe ⁊ ſimpl̓r vel de ꝑ accn̄s ¶ Exprecedētibꝰ clare liq̄re p̄t/ qn̄ pͥmi motusſeu motus ſenſualitatis pctā ſunt. ⁊ que.¶ Motus enī ſeu appetitꝰ naturalis/ qͥdicit̉ prīo primus/ nullo mō eſt pctm̄. qꝛvt ſatis ſupra declaratū eſt. volūtas nullū ſuꝑ eū dominiū habet. neqꝫ cōpletumneqꝫ incōpletū. nec eſt ī ptāte nr̄a ¶ Mtus ſeu appetitus ſenſitiuꝰ qͥ ſcd̓o pͥmꝰ d̓⁊ ꝓprie ſenſualitati attribuit̉. cū talis motus vt tactū eſt/ ipſa ſenſualitas ſit prīcipiū ⁊ ſubiectū. pctm̄ eſt ſꝫ veniale. Pctm̄quidē tū ꝓpter qͥndā inordinatōeꝫ quandāqꝫ delectatōeꝫ annexā q̄ in eo eſt. tū q̄quodāmō volūtariꝰ eſt. nō quidē ẜm ſe. ſꝫqꝛ a volūtate q̄ ſuꝑ eo dominiū licet incōpletū habꝫ. ⁊ q̄ ſꝑ ẜm iudiciū rōis moueri debꝫ. ip̄m dū pn̄tit nō ſtatī repͥmit Ulſcꝫ inqͣntū p̄t impediēdo. vel nō cōſentire deliberādo. vel cogitationē in aliud diuertendo. Ueniale qͥdē. qꝛ illd̓ dominiūqd̓ ſic ſuꝑ hmōi primū ſenſualitatis motū ipſa volūtas hꝫ; nō eſt dominiū cōpletū nec eſt in eiꝰ plenaria ptāte. illd̓ ad qd̓ſic ille motus ſeu appetitus ſenſualitatisinclinat/ a ſe ſtatī abijcere. et ideo ī eo nulla poteſt eſſe rō pctī mortalis. ſed ſolū venialis. ¶ Aliā rōem quare in ſenſualitate mō quo ſupra cōſiderata/ p̄t eſſe pctm̄.ſed nō mortale aſſignāt alij. q̄ licet in effe
ctu in idē cū ſupra tacta redire videat̉ admaiorē tamē declaratōem/ ⁊ qꝛ frequēterdiuerſi intellectus diuerſis rōnibꝰ mouētur viſa eſt non debere omitti. At eſt iſta.qꝛ aliter viciat ⁊ deordinat mortale peccatū. ⁊ aliter veniale. Mortale enī viciat etdeordinat deordinatōe ꝑfecta ⁊ ꝯſummata/ reſpectu finis vltimi. que deordinatōconſiſtit in auerſione ab ipſo vltimo finequi eſt deꝰ. ac eius cōtēptū cū deliberatoconſenſu. que oīa ſoliꝰ ſunt rōis. cū (vt ſepe in ſuꝑioribꝰ dictū eſt) eiꝰ ſit actꝰ humanos regulare/ ⁊ in finem vltimū dirigereDeordinatio vero peccati venialis/ noneſt deordinatio ꝑfecta ⁊ cōſummata ſꝫ ſolū inchoata. nō enī hꝫ pctī deordinatō inpotentia inferiori cōſummari ſed ſolū inchoari ⁊ in potētia ſuꝑiori fit cōſummatio. Et hinc eſt ꝙ in rōne que eſt potētiaſuperior/ ꝯſiſtit peccatū mortale. In ſenſualitate vero q̄ eſt potētia inferior nō cōſiſtit niſi veniale. ¶ Et intelligant̉ predicta etiā de pͥmis motibꝰ/ actuū ꝓhibitoꝝquoꝝ ſcꝫ delectatio ⁊ cōſenſus ⁊ a fortiori actꝰ exterior/ de ſuo genere ſunt aūt eſſepoſſunt pctā mortalia. Nam de alijs/ qͦꝝdelectatio cōſenſus ⁊ actus/ de ſuo generenō ſunt nec eſſe pn̄t niſi pctā venialia; ridiculū eſſet q̄rere/ ⁊ nō bene ſanū dicere ⁊ponere/ eorū primos motꝰ que in ſenſualitate ſunt; peccata mortalia eſſe ¶ Ex qͥbus om̄ibus liquet ꝙ licet ip̄e primꝰ motus ſenſualitatis/ non hēat rationē mortalis peccati/ p̄t tn̄ ad pctm̄ mortale ꝯcurrere/ immo vix ſine eo pōt pctm̄ mortaleꝯmitti Licꝫ aliqͥ alit̓ dicere auſi ſint diſtīguētes circa hoc duo genera pctōꝝ .ſ. ſpiritualia qͦrū aliqͣ ꝯtigere dicūt circa obiectū app̄hēſuꝫ a ſenſualitate/ ⁊ a talibꝰ rōꝫinferiorē ſine ſenſualitate n̄ peccare/ vt exemplificāt ī odio felicitatꝭ aliene ī ſe Aliqͣꝟo ꝯtīgere dicūt/ n̄ circa obiectū a ſenſualitate app̄hēſum/ ⁊ ī talibꝰ rōeꝫ īferiorē ſine ſenſualitate peccare poſſe/ vt indebitacurioſitate ſcīe Carnalia āt ſꝑ dicūt circaobiectū ſenſualitatꝭ cōtīgere/ ⁊ iō in his/rationē īferiorē nūqͣꝫ ſine ſenſualitate peccare Sꝫ qͥ bn̄ radicē ⁊ originē cuiuſlibetpctī inueſtigare voluerit; reꝑiet nullū eēpctm̄/ ī qͦ ip̄iꝰ ſenſualitatꝭ motꝰ n̄ cōcurratīmo qͥn ī eo ꝓpinq̄ vel remote īchoet̉ Scto āt cōiter aſſigͣnt̉ rōes ſeu cauſe/ qͣre hoꝓnior eſt ⁊ ꝓcliuior ad malū qͣꝫ ad bonū
T