Compendiū theologie

prout ipſa cōcupiſcentia trāſit ⁊ progreditur in actū venereū; cōpletū ⁊ conſummatū. ⁊ tunc cōſtat eſſe peccatū mortale.Alio modo prout ipſa cōcupiſcētia tranſit ⁊ ꝓgredit̉ in aliquos actꝰ diſponentesad ip̄m actū venereū. vel ip̄m circūſtātesſeu cōcomitantes. Et hoc iteꝝ cōtingerepoteſt triplicit̓. vel enī hoc fit ꝑ viſum. vl̓ꝑ linguā. vel per tactū. Si prīo mō vt qn̄ſcꝫ ipſa cōcupiſcētia ab extra viſu paſcit̉.vt qn̄ qͥs animo ⁊ fine cōcupiſcendi mulierē in ipſam ꝓſpicit ⁊ attendit. ⁊ tūc eſtpeccatū mortale. Nam illd̓ vt dicit Aug.nō eſt titillari. ſed plene libidini ꝯſentireIuxta illd̓ Math̓. v. Qui viderit mulierem ad ꝯcupiſcēdū eā iam mechatꝰ eſt eāin corde ſuo. Et notāter dicit. ad cōcupiſcendū eam. qm̄ ſi aliquis mulierē inſpiceret vt rem pulcrā. ⁊ nō in deterius ꝓcederet. tūc ꝑuum vel nullū eſſet pctm̄. velſolū eſſet pctm̄ curioſitatis. Si vero ſecūdo iſtoꝝ triū vltimoꝝ modoꝝ fieret. vtqn̄ quis mulierē ꝓpter libidinē ꝓcaretur.vel colloqͥa familiaria ſecū habet. vel perverba adulatoria ⁊ deceptiua/ attrahereconat̉. ⁊ tunc eſt peccatū mortale. Si ꝟ̓otertio iſtorū triū modorū vltimoꝝ fieret.quod fit ꝑ oſcula amplexꝰ; hmōiqꝫ mulierum cōtrectatiōes. Et tūc eſt etiā peccatūmortale. ⁊ tanto grauius qͣꝫto magis pertalia libido accendit̉ ꝓpter nimiā approximatōem ad ignē. At vocat̉ ab apl̓o turpꝰtudo. Quod tamē ita accipi debet. ſi premiſſa ex libidine ſeu ꝓpter libidinē fiant.Nam tāgere mulierē imo ⁊ oſculari. nonlibidinis intentōne. ſed ex neceſſitate ſeuquadā honeſtate vt interdū fit. nō eēt peccatū. dummodo nihil ſit in intentiōe coruptū ¶ Premiſſa etiā om̄ia intellige. niſi ꝑ ſacramētū matrimonij cū debita moderatiōe. debitisqꝫ circūſtātijs. ſupra vbide peccato luxurie actum eſt aliqualit̓ declaratis/ excuſarentur.De peccato in ſpiritū ſctm̄ ⁊ diuerſis ip̄iꝰ pctī acceptionibꝰXpedita igit̉ iuxta ordinē in hͦtractatulo exponendoꝝ declaratiōe quarte diuiſiōis peccatimortalis. que (vt ſupra tactuꝫeſt) ꝑ ſeptē vicia capitalia ſumit̉. ipſoꝝqꝫſeptē viciorū capitaliū explicata natura.venit nūc aliqͣliter circa vnā ꝑticulā ter-

tie diuiſionis peccati mortalis ſupra etiam poſite tāngendū. ſcꝫ in ſpiritūſanctū.¶ Circa quod ſciendū eſt/ ꝙ licet omniaeſſentialia. om̄ibus tribꝰ ꝑſonis ſanctiſſime trinitatis equalit̓ cōueniant cōiter tn̄attribuit̉ ſeu appropͥat̉ ꝑſone patris potentia. ꝑſone filij ſapiētia ⁊ ꝑſone ſpūſſancti bonitas Et ex hinc inſurgit. ꝙ illi quipeccant ex infirmitate que ꝓprie cōtrariat̉potētie/ dicūtur peccare in patrē .i. cōtrapatrem. Qui enī peccāt ex ignorātia queproprie cōtrariat̉ ſapiētie. dicūtur peccare in filiū. Qui enī peccant ex ꝓpria malicia que ꝓprie opponit̉ bonitati/ dicūt̉ peccare in ſpm̄ ſctm̄ ⁊ eſt ꝓprie peccare ex propria malicia. quando voluntas ſcit ⁊ pōtalicui malo reſiſtere. ⁊ tn̄ ex ſola malicia illud eligit. Ex quo clare apparet pctm̄ inſpm̄ſanctū grauiꝰ eſſe alijs peccatis. quein patrē ⁊ filiū cōmittunt̉. cū maius ſit ⁊grauiꝰ peccare ex propria malicia. qͣꝫ ex infirmitate vel ignorātia. De qua ip̄iꝰ pctīin ſpiritūſanctū grauitate/ latior fiet īfradeclaratio. Et quia generalit̓ oīa peccatatam in ſuperioribꝰ declarata qͣꝫ alia. vl̓ exinfirmitate. vel ex ignorātia. vel ex propͥamalicia cōmittūtur. nō fuit neceſſe ſpecialem de ipſis qualitatibꝰ peccatoꝝ tractatum facere. niſi ſolū de illo peccato in ſpiritūſanctū/ quod vltra alia peccata qͣndāſpecialitatē quandā qͣꝫ grauitatē importat ¶ Circa quod pctm̄; ꝓ clariori natureeius declaratiōe ⁊ intellectu/ ⁊ eo ꝑmaxime qꝛ multi frequēter de ipſo loquūt̉ quiꝓpriā eius naturā nō intelligūt. eſt aduertendū/ ꝙ triplex de iſto peccato in ſpiritūſanctū reꝑitur poſitio ſeu acceptio ¶ Aliqui enī vt Hilarius Ambroẜ. Hieroni.⁊ Chryſoſt. ponūt ⁊ dicūt peccatū in ſpiritūſanctū eſſe. qn̄ ad lrām aliqua blaſfemia cōtra ſpm̄ſanctū d̓r. ſiue ſpūſſanctꝰaccipiat̉ ẜm ꝙ eſt nomē eſſentiale toti trinitati cōueniēs. quelibet enī ꝑſona ſpūseſt ⁊ ſanctus. ſiue prout eſt nomē ſpecialevniꝰ in trinitate ꝑſone. Et ẜm hāc acceptiōem diſtinguit̉ in euangelio Math̓. xij.Glaſfemia in ſpm̄ſanctū. ꝯtra blaſfemiāin filiū homīs. vbi exemplū de iſta blaſfemia habet̉ de iudeis que illa q̄ xp̄s in virtute ſpūſſctī oꝑabat̉/ attribuebat principi demonioꝝ. ⁊ ideo dicūtur in ſpm̄ſanctū blaſphemaſſe. ¶ Auguſti. ⁊ aliqui eūſequentes dicūt ⁊ ponūt peccatū in ſpm̄

R