Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

ſtimulat carnē ad primos motus. ani ad cōſenſum Habet quoqꝫ nomīaẜm quod cōꝑatur ad actus delectabiles.Et ẜm hoc vocatur cōcupiſcētia que ſonat vitiū in actu prout eſt in adultis Itēcōcupiſcibilitas que ſonat viciū in potētia prout eſt in ꝑuulis. Habet etiā nomen ẜm quod comꝑatur ad primū hoīeꝫa quo cōtrahitur. ſic vocatur originale.quod eſt carentia debite iuſticie.De peccato actuali mortali circa ip̄m in generali occurrēIrca peccatū āt actua (tibusle mortale aliqua ſunt videndaPrimo qͥd ſit. Scd̓o de diuerſis eius noībus ſeu appellatōibus Tertō de huiꝰ peccati effectibꝰ Quarto de diuerſis eius generibꝰ ſeu diuiſiōibus. Quinto de quolibꝫ ſeptem peccatorum capitaliū ac eorum filiabus ſeu ſpeciebus aliquid in ſpeciali declarabitur.Quid ſit peccatūactuale mortale in ſpēali et qūo diffinit̉.Accatuꝫ igit̉ actuale mortaleſic diffinitur ẜm Auguſt. Peccatū eſt dictū vel factu vel cōcupitū/ ꝯtra legē dei. At poniturin dicta diffinitōe. dictū ꝓpter pctm̄ oris.factū. ꝓpter pctm̄ oꝑis. ꝯcupitū. ꝓpter peccatū cordis. Diffinit̉ aliter ẜm eūdēAuguſt. Peccatū eſt volūtas retinēdi faciendi vel cōſentiēdi quod iuſticia vetat.Inſuꝑ ſciendū pctm̄ proprie eſtſubſtātia vel res aliqͣ ſed defectus corruptela Circa qd̓ tamen aduertendū ē.alid̓ eſt peccati actꝰ. aliud eſt peccati habitus. aliud peccati reatus. Peccati actꝰ aliqͥd eſt. ſed qn̄ ampliꝰ fit. deſinit; etiāſine grā. Sꝫ peccati habitus ex malisactibꝰ relinqͥtur/ etiaꝫ aliqͥd eſt remanetinterdū ceſſantibꝰ etiā ipſis actibꝰ. ac etiāpoſt infuſam grām peccatiqꝫ remiſſionē.Peccati vero reatus ſiue macula/ ẜm remnihil eſt. deformat tamē aīaꝫ; modupoſitōis ſed modū. priuatiōis ſicut trucatio mēbri modū pͥuatōis corpꝰ deformat maculat. Dicit etiā Augu. ſicutabſtinētia nulla ſubſtātia vel res eſt. tn̄ex ea corpꝰ langueſcit. ita pctm̄ eſt aliqͥſubſtātia vel res. ex eo tn̄ natura minuit̉ꝰcorrūpit̉. delet̓ tn̄ ſemꝑ grām Notan-

dum p̄terea pctm̄. qn̄qꝫ trāſit actu remanet reatū. ſicut pctm̄ actuale actu conpleto an̄ penitētiā. Qn̄qꝫ ecōtra pctm̄ trāſit reatu remanet actū. ſicut in pctō originali pꝰ baptiſmū Qn̄ꝫ trāſit pctm̄ actuſiml̓ reatū. ſicut pctm̄ actuale actu ꝯpleto pꝰ penitentiā. Qn̄qꝫ pctm̄ remanꝫ actu reatu ſic̄ pctm̄ origiale an̄ baptiſmū.De diuerſis nominibus peccati actual̓ mortalisIuerſis freq̄nter noībꝰ peccatu ip̄m mortale doctores nominat̉ ẜm diuerſas eius ꝓprietates oꝑatōes effectꝰ. Uocat̉ enī qn̄qꝫmacl̓a. hoc qꝛ imaginē dei deformat maculat. Uocat̉ qn̄qꝫ reatꝰ. qm̄ ad eter penā obligat. Vocat̉ qn̄qꝫ pollutiohoc qͣntū ad ꝯtagionē ꝯtractā. ex terrenadelectatōe. Uocat̉ qn̄qꝫ delictū hoc ẜm eſt receſſus a dignitate grē habite. Vocat̉ qn̄qꝫ culpa. hoc prout reſpicit penāquā meret̉ incurrit. Vocat̉ qn̄qꝫ offenſa hoc eſt qꝛ contra deū eſt ꝯtra deū facit.Uocat̉ qn̄qꝫ p̄uaricatio hoc inqͣꝫtūdatū dei reſpicit qd̓ trāſgrediēdo p̄uaricatur Uocat̉ qn̄qꝫ pctm̄ ꝓut cōuerſio fit adbonū ꝯmutabile auerſione a bono incōmutabili. Uocat̉ qn̄qꝫ ſcelꝰ propt̓ magnā iniuriā peccando deo fit. Uocaturetiā quandoqꝫ nefas ꝓut eſt illicitū perſone perpetrāti. Vocatur etiā quandoqꝫ crimen prout eſt dignū accuſatōne pena. De diuerſis effectibꝰ peccati actualis mortalisUiuſmodi autē peccati/ multiplex ẜm doctores reꝑit̉ effectꝰ.¶I ſed qͣntū pn̄tē ꝯcernit tractatūſatis erit aliqͣs enūerare Unꝰ effectꝰ Etprīo naturalia vulnerat. qd̓ ſignat̉ in illo iuxta euāgeliū deſcēdēs ab hirl̓m ī hierico incidit in latrones Aliꝰ Intellectū obſcurat in cognitōe veri. affectu tepeſcere facit ī oꝑe boni. Aliꝰ Gratuitis ſpoliat. ne tn̄ bonū aliqd̓ pereat. bonaoꝑa qͥs peccādo mortificat/ alijs iuxtadiſpenſatiōem dei elargient̉ ſaluādis.Aliꝰ Aīam maculat. ad penā eternamobligat. ꝯſcīam amaricat. cor induratAlius Hoīem quaſi inſenſibilē redditExēplo canis ſubmergēdi lapidē ī collo ſuo ſentit. donec ab eo in fundū aq̄

M