Compendiū theologie

conuenit ei precepti diffinitio ReſpondeAliquid vouere eſt tātū cōſilij/ nec quēqͣꝫobligat nullus enī contra ſuā voluntateobligat̉ ad vouendū ſed qui vouerit/ obligat̉ neceſſario ad reddēdum. Et hoc iōeſt quia reddere votū eſt precepti/ ſed vouere eſt conſilij.De varia diſtinctione variaqꝫ aſſignatiōe preceptorum intabulis legisIſtinctio autē ponit̉ varia p̄ceptoꝝ Ioſephꝰ enī dicit qͥnqꝫmandata eſſe ſcripta in vna taVbula ⁊ qͥnqꝫ in alia Orig. autēponit quatuor in vna ⁊ ſex in alia Augu.aūt ponit tria in vna ⁊ ſeptē in alia/ vtpote tria que ꝑtinēt ad deū in pͥma tabula/ ⁊ſeptē que pertinent ad ꝓximū in ſecundaAt hūc modum auguſtini / ſeqͥtur cōmunis opinio. Qd̓ enī augu. ponit tria eſſein vna tabula ⁊ ſeptē in alia; hoc magꝭ dicere videt̉ pro dignitate qͣꝫ ꝓ ſcriptura. eoꝙ tria ꝑtinēt ad dilectōeꝫ dei ⁊ ſeptem addilectōem proximi. Unde ſi cōſiderēturipſe tabule ⁊ eaꝝ ſcriptura in ſe ſicut cōſiderant hebrei ⁊ ioſephus; ſic vtraqꝫ tabula cōtinebat quinqꝫ mandata ſeu p̄cepta.Si autē conſiderent̉ ẜm reſpectū ⁊ relationē eoꝝ ad que dicta mādata ordinabātcum tria ordinētur ad deū ⁊ ſeptē ad ꝓximum/ poterit tali fine ꝯſiderato/ dici triaeſſe in vna ⁊ ſeptē in alia.¶ Expoſitio preceptorum legis Et primo primi.Unc aūt accedēdū eſt ad expoſitōꝫ ſinguloꝝ p̄ceptoꝝ Et cūIlex p̄ceptoꝝ poſita ſit ꝓpter trāgreſſiōes cohibēdas (vt pꝫ adGal̓. iij. ( tripl̓r tranſgreſſio fiat .ſ. cordeore ⁊ oꝑe. ⁊ hoc qͥdem tā quo ad deum. qͣꝫetiā quo ad ꝓximū; vt ꝑfecta ſit cohibitiotrāſgreſſionis. ꝑfecta ponit̉ lex ꝓhibitionis ⁊ ſic mandatorū ſeu preceptoꝝ ſubſeqͥtur iniūctio. Et primo qͣꝫtum ad deū ꝓhibꝫ primū preceptū cor ab idolatria. vtdeus ſcꝫ diligatur toto corde. Eſt eniꝫ decolendo deo. Et colere deū (vt dicit gloſa)eſt ſeſe toto mētis affectu illi mancipare.Et eſt iſtud. Non habebis deos alienoscorā me. Quaſi dicat De hēbis deū. nōalienū. Exponēsqꝫ qd̓ dixit deos ſubdit

Non facies tibi ſculptile .i. imaginē ſculptā. quod vocat augꝰ idolū. neqꝫ ſil̓itudinē oīm q̄ in celo ſunt deſuꝑ/ et que in terra deorſum. ⁊c̄. que expoſitō eſt verbi precedētis Uel ẜm Origi. ſculptile ſiue idolū eſt qd̓ nō habet ſimilitudinē in natura ſicut cymera. Similitudo autē eſt eoꝝq̄ aliquaꝫ hn̄t in natura ſimilitudinē. vtimago homīs vel bouis ad veꝝ hominēvel ad veꝝ bouem qd̓ videtur per hoc qd̓ſeqͥtur que in celo deſuꝑ ⁊ que in terra deorſum ¶ Sꝫ ex hoc videtur ꝙ ꝓhibeāturimagines que ad literā ſculptilia ſunt/ qꝛſculpūtur. Sed rn̄detur ꝙ an̄ incarnatōnem quādo data fuit hec lex/ nulla in ligno vel ī lapide ſculpi potuit incorꝑalisdei imago. qꝛ imago ſpūs/ fingi non poteſt. Et ꝓpterea ante incarnatiōem reprobande erant imagines. Sed qꝛ hoc fieripotuit poſt incarnatiōem filij dei. ꝓpter hͦex tūc fieri concedūtur ⁊ ab ipſo quidē qͥlegem tulit ⁊ diſpēſare potuit ſcilicꝫ xp̄o.Un̄ refert damaſ. ꝙ xp̄s abagaro regi miſit in pāno imaginē ſuam. eo ꝙ pictor abeodē rege miſſus; ad depingendū imaginē xp̄i/ nō poterat vultū eius pre claritate intueri. vt eius ſingula lineamenta etmembra ꝓprie deſcriberet. Sed qꝛ hec rn̄ſio/ nihil omnino apd̓ vnū populū iudeum valeret quoniā noſtras imagines reprehendūt. ideo aliter dici poteſt. ꝙ nonſimplicit̓ prohibētur oīno fieri imagīes.Unde beda. Imagines fieri nulla litteradiuina vetuit. haꝝ etenī aſpectus multūcōpunctōnis ſolet p̄ſtare cōtuētibꝰ. ⁊ eisqui lr̄as ignorāt quaſi viuā de xp̄i paſſione exhibēt recordatōem Salomon eniminſtinctu d̓ino eas fecit in tēplo dei. Sedoīno prohibētur fieri ad hūc videlicet finem vt adorētur ⁊ colātur. Unde ſeqͥturNeqꝫ adores neqꝫ colas ea. Ad adorādūigitur ⁊ colendū ꝓhibētur imagines fieriNos aūt nō adoramus imagines. ſed refertur honor ⁊ adoratō ad imaginatū. ſcꝫad deū vel ad ſanctū eius cuiꝰ eſt imago.vt dicit augu. lib̓. iij. de doctrina xp̄iana.¶ Seqͥtur Nō adorabis neqꝫ coles Int̓que ſic diſtingue. Non adorabis ſcꝫ veneratōne corꝑis. vt inclinādo eis vel genuflectendo. Neqꝫ coles ſcꝫ affectōne mētisUnde gloſa Alid̓ eſt colere alid̓ eſt adorare. Poteſt quis inuitus vel adulādo regibus idolatris vel tormētis victus/ ado