Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Regule

per piam intentionē dantis ⁊ recipientꝭtranſferri a ſuo genere/ in opus pietatꝭ.vt ſi cauſa ſuccurrēdi principal̓r indigētie ꝓximi ex vna parte. et preſeruādi ſeindemuē ex altera. petat aliqͥs vltra ſortem. niſi infra tale tempus ſua ſors eidetur. ſic ꝙ mallet teſte conſcientia/ ſuāſortem apud ſe manere nūc. ſine illo precio. qͣꝫ tunc cū tali precio eandem recipere. ob damnū certum vl̓ probabile quodex ſolutiōis dilatiōe ſortitur. Sicut inredditibꝰ cenſualibꝰ recipiendis ꝑ dn̄oscertis termīs qn̄qꝫ pena pecuniaria imponit̉ nō ſoluentibꝰ die aſſignata; ita poteſt aliqͥs recta intentiōe et ꝓ ſecuritateſolutiōis/ tal̓r ſtatuere in ꝑticulari ꝯtractu vel ꝯceſſione ad terminū. Eſt autempie intētiōis illius ſignū. ſi mallet credtor id qd̓ cōceſſum eſt/ die ſtatuto vl̓ priꝰreciꝑe/ qͣꝫ terminū elabi vt emendaꝫ lucraret̉. Sic de ementibꝰ redditus ſub libertate redimēdi iudicamꝰ Uenditiones ad terminū ⁊ ad tempꝰ/ cariori p̄cioSimil̓r cōmutationes in quibꝰ ꝑ diligentia vendētis/ res ī nullo melioratur/cui tn̄ certū lucꝝ affert̉ abſqꝫ ꝑiculo dāni; ſunt freq̄ntius pct̄a mortalia. qͣꝫuisnō ſemꝑ vſura ꝓprie dicta In guerrisfaciēdis q̄ malis innumeris plene ſūt;nunc ad iſtos innocētes/ nūc ad illos/ ſola vtilitas reipublice eas excuſat a mortali. que vtilitas eſt vnio ciuiū cū principe ⁊ adinuicē. ⁊ ꝯẜuatio patrie. aut euitatio damni publici notabil̓r peiorꝭ qͣꝫſit damnū ꝑticulare ex guerra ꝓueniēs: Guerre iniuſte/ ſcite eſſe tales; aut q̄tales debent iudicari/ nō excuſant a furtis. ab homicidijs et rapinis/ qͥn reſtitutionē/ aut emēdas fieri neceſſe ſit/ qͣntūerit poſſibile. Seruitutes ppl̓oꝝ in eisque nō ſunt ꝯtra legem dei ⁊ nature/ poterunt ex ſuis vel patꝝ demeritis; vt conſpirationibꝰ ⁊ rebellionibꝰ/ rōnabiliterintroduci. vt tallie q̄dam; angariatiōeset ſimilia. ſic̄ iudeis poſtulantibus regeꝫdn̄s impoſuiſſe videt̉ Acceptio ꝑſonarū in gubernatiōe reipublice/ ⁊ general̓rapud omnē iudicē ⁊ principem de ſe illicita eſt; nūc mortal̓r; nūc venialiter. ex circūſtantijs ⁊ abiecto. ⁊ policie cuiuſlibet/maxime turbatiua. Non eſt aūt acceptōꝑſonaꝝ niſi vbi debitū eſt ⁊ paritas vtro

biqꝫ. Quia in gratijs faciendis. vnumcapere. aliud dimittere. non eſt acceptiopeſornarum. aut ſi res non ſunt pares. Retinere tributa ⁊ ſubſidia rōnabil̓rintroducta; peius eſt furto ſimplici ī ſubditis. Et exigere violenter aut fraudulenter ſubſidia indebita a ſubditis perprincipem/ rapina damīata eſt. Quando autem hoc eſt; et quādo non/ generali regula tradi nequit. Outatio monetarū poteſt eſſe par aut maius delictūex ſe; qͣꝫ eſſet in caſu falſam aliquā fabricare. quoniā ẜm damnū reipublice/ opꝰtale quodlibet/ aſſumit moduꝫ culpe. Ꝙſi princeps dicat ſe dn̄m monete eſſe. ſitergo dn̄s bonus diſpenſator. nō tyrannꝰdiſſipator. Omīa ſunt principis. nōquidē ꝓprietario iure. nec pro ſe. ſed ꝓ neceſſitate reipublice. At quid miꝝ. cū neceſſitas facit/ ꝑſone etiā ſingulari/ aliēaeſſe ſua. Omīa bn̄ficia ſunt pape tanqͣꝫ ordinatori ſup̄mo. non tanqͣꝫ dn̄o autpoſſeſſori. īmo nec tanqͣꝫ īmediato diſpēſatori. regl̓ariter ⁊ vniuerſal̓r. niſi p̄latorum inferioꝝ iniqͥtas; aut manifeſta eccleſie vtilitas; caſibus certis iſtud exigeret. Ab vſurarijs ⁊ raptoribꝰ quos cōſtat ex alio iuſto nihil habere; ſtipendiaſeruitioꝝ ſuſciꝑe nō licet. ſub pena reſtitutionis faciende. ⁊ ꝑticipationis in crimine. Ab vſurarijs ⁊ raptoribꝰ quoshabere conſtat aliud ab vſuris ⁊ rapiniſſufficienter pro ſuſtētatione tot ſeruitorum/ vtputa quattuor ⁊ nō plurium/ poteſt ſeruitor ſibi neceſſarius vnꝰ ex illisquattuor/ ſtipendia obſequij ſui reciꝑealiter non. Non dimittit̉ peccatū/ niſireſtituatur ablatum. hoc eſt niſi voluntas efficax reſtituendi aſſit; dum poſſibilitas et opportunitas acceſſerit. ⁊ proutſapiens p̄ſertim confeſſor p̄latus/ determinabit. vt ꝙ veris dominis ſi ſuperſuntaut heredibꝰ ſuis/ aut ſi fieri nequeat. qꝛnon ſunt aut ignorātur/ in pios vſus referantur ablata. Nemini de bonis alterius ipſo inuito licet ducere ſtatum/vltra parcam neceſſitatē ſui et ſuorum.maxime vbi poſẜ laborare. aut etiam incaſu mendicare. propter hoc/ bonorū omnium ceſſionē/ pro finali remedio/ iuraconſtituunt. Fur aut raptor/ nō ſoluꝫtenet̉ reſtituere ablata. ſed damna inde

X