Coram concilio conſtantienſi
12
ad ſalubriter tractandū ⁊ ordinandum eaque debitū regimē eiuſdem eccleſie in fideet moribus reſpiciunt. ¶ Eccleſia vel generale ꝯciliū dū dictat aliqͣ regimē eccleſieꝯcernentia/ papa n̄ ſic ē ſupra iura etiā poſitiua/ ꝙ poſſit ꝓ libito diſſoluere talia dictata ꝑ eccleſiā/ eo modo ⁊ intentione quibus dictata ꝯcluſaqꝫ ſunt. ¶ Eccleſia velgenerale conciliū qͣꝫuis non poſſit tollereplenitudinē poteſtatis papalis a xp̄o ſuꝑnaturaliter ⁊ miſericorditer collate/ pōt tamen vſum eius limitare ſub certis regulisac legibꝰ/ in edificationē eccleſie ꝓpter quaꝫpapalis auctoritas ⁊ alterius hominis collata eſt. Et in hoc eſt totius eccleſiaſtice reformationis ſtabile fundamentū. ¶ Eccleſia vel generale conciliū potuit et pōt congregari ſine expreſſo conſenſu vel mādatopape etiam rite electi ⁊ viuentis in multiscaſibꝰ. Unus inter ceteros eſt/ qꝛ accuſat⁊ euocatus ſit vt andiat eccl̓iam iuxta legēeuangelicā allegatā/ cui legi ſubiectꝰ eſt/ etip̄e renuit cōtumaciter eccl̓iam conuocareAlius caſus vbi materie grandes cōcernētes regimen eccl̓ie veniūt terminande pergenerale conciliū/ ⁊ papa renuit cōtumaciter illud euocare. Alius ſi etiā dictatū ſit ꝑgenerale conciliū ꝙ debeat tali vel tali tꝑecōuocari. Alter caſus eſt vbi ꝓbabilis eſtdubitatio ſuꝑ cōtendentia pluriū de papatu ¶ Eccleſia ſeu generale conciliū ſi viaꝫaliquā concluſerit ſeu dictauerit acceptandam eſſe a papa pro terminatione ſciſmatis ip̄e tenetur illam acceptare/ ⁊ ita ẜm preparationem aī tenetur ad ceſſionem ⁊ duꝫvltro offert eam ⁊ preuenit ip̄e reddit̉ multipliciter cōmendādus. ¶ Eccleſia ſeu generale concilium precipue debet intendere cum proſecutione vnius perfecte ad extirpationem errorū ⁊ emendationem errātium ſine perſonarum acceptione. Similiter ad hoc ꝙ hierarchicus ordo eccleſiaſticus prelatorum ⁊ curatoruꝫ multipliciterturbatus reformetur/ ad ſimilitudinem diuine celeſtis hierarchie/ ⁊ conformiter adregulas primitus inſtitutas. ¶ Eccleſia n̄habet efficacius medium ad generaleꝫ ſuiipſius reformationem/ qͣꝫ ſi ſtatuatur generalium conciliorum cōtinuatio/ celebratōnem prouincialium nō omittendo ¶ Explicit. Et attendat benignus lector/ ꝙ prolator huius ſermonis I. cancellarius pariſienſis preſſus nimia temporis anguſtia-
pſuit ad hasconſiderationes ſed prout in mentē ⁊ linguam ex recordatione preteritorum opuſculorum/ preſertim tempore concilij piſani dum abſeus ab eo legebat pariſius/ inſerens materiam hanc quam in tractatuloquodam ſub. xx. conſiderationuꝫ numeroſcriptam repoſuit/ cuius initium eſt. Uenient autē dies cum auferetur ab eis ſpōſus/ vbi predicte conſiderationes ⁊ in propoſitione vna coram legatis anglie pergtibus ad concilium piſanum tunc pariſiꝰhabita/ prolixiori ſolidioriqꝫ/ manifeſtateſunt argumentatione/ qui tractatus ⁊ propoſitio ꝓdierūt in publicum / vt habeat qͥvoluerit fas eſt.Mplius vero iuxta legationis onusimpoſitum per xp̄ianiſſimum regemfrancorum ac vniuerſitatem p̄clariſſimaꝫpariſien̄. propoſuerat idem cācellarius pꝰverbum de eccleſiaſtica vnitate ſubiungere de errorum extirpatione/ ſed impeditustunc partim amicoruꝫ ſuaſione/ partim tēporis artatione/ ⁊ vt in prolixitate non ineſſet faſtidium/ ſilentio preterijt quoꝝ aliqua ſummatim hic ſubiūcta ſunt. ¶ Glorificationem dei/ patres apoſtolici/ patresglorioſi poſuimus eſſe finem huius concilij ſanctorum/ quatenus pleni ſunt celumet terra. O deus magne ⁊ terribilis/ gloriatua/ quatenus non iam ambulent in errorum circuitu impij ſuper terram ſed agnoſcant. quoniam magna eſt gloria/ dicenteſapiente ſequi te dominum per ſemitas legis tue pacificas/ quoniam pax multa diligentibus legem tuamr. ⁊ nō eſt illis ſcandalum/ et quia ſi credit̉ eidem ſapienti/ nihil dulcius qͣꝫ reſpicere in mandatis dei.Sed ve mūdo a ſcandalis ve tibi mala voluntas ⁊ ideo mala quoniam arrogāti ſuperbia gloriam propriam querens anteponis eam diuine nolens ſubici legi ſueneqꝫ captiuare omnem intellectum in obſequium fidei. hinc hereſes ⁊ errores impijhinc ſcandalorum turbationes horridehinc ordine violato plurima fedaqꝫ confuſio hinc tandeꝫ in hoībꝰ ⁊ ex ꝯn̄ti ꝑ omniaque ꝓpter hoīes fecit deus/ ſuborit̉ frequēt̓nō gloria dei/ nō pax hoībꝰ/ ſed tetra q̄damalteratio/ mortificās ⁊ abiciēs viuificantēgratie ſpm̄ ⁊ cadaueroſam mōſtroſoꝝ defectuū nō tam formā qͣꝫ deformitatē inducens. ¶ Deplorat hāc ꝑuerſiſſimā rerum
v 2
L