Druckschrift 
Super quarto Sententiarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

diſtinctioꝯſiſtit iuſticia diſtributiua. in prima ergo ſcꝫcōmutatiua iuſticia requiritur equalitas quātitatis. vt ſcꝫ tm̄ quiſqꝫ accipiat quantū deditẜm valorē. et ideo inter illos in quibꝰ non p̄teſſe quātitatis eqͣlitas. non p̄t ꝓprie eſſe cōmutatiua iuſticiā. ſicut eſt in illis quoꝝ vnus nōp̄t recōpenſare aliqͥd eqͦualens bn̄ficijs acceptis ab alio. ſicut filius non p̄t recōpenſare aliquid equiualēs bn̄ficijs patris. a qūo eē ⁊ nutrimentū accepit et diſciplinā. et ideo quātuncunqꝫ retribuit patri in obſequijs nō ſit ꝑfcāequalitas. vnde nec ꝓprie ſaluat̉ ibi rō cōmutatiue tuſticie. ſꝫ tn̄ aliquis modus iuſticie ſaluari poteſt. inquantū filiꝰ retribuit patri ẜmmodum ſuū ſicut pater dedit ſcd̓m modū ſuūvt loco equalis quātitatis ſumat̉ equalitas ꝓporconis. Sed iuſticiā diſtributiua nō requirit quantitatis equalitatē. ſed ꝓporconis tm̄.non em̄ oportet vt diſtribuens omnibꝰ equaliter diſtribuat. ſꝫ vnicuiqꝫ ꝓportional̓r ſcd̓ꝫmodum ſuum. ſic ergo ratio diſtributiue iuſticie dro ꝓprie conuenire poteſt. inquantum ſcꝫa uiſtica ſpeae diftertis. vj.equalitate ꝓporcōnis ſeruat in cōmunicationeguin deo ſcd̓ibonoꝝ ſuoꝝ dans vnicuiqꝫ ꝓporcōnabiliterixvitu C Iẜm ſuū modū. vn̄ dyo. dicit in. viij. ca. de dino. ꝙ iuſticia laudat̉ in deo inquantū om̄ibꝰẜm dignitatē diſtribuit: ſed iuſticia cōmutatieexmratoſ pruſtua ctua ꝑ quā equalitas cōſtituit̉ inter deū dantēet creaturā recipientē deo cōpetere nō poteſtẜm ꝓptiā acceptōnem. qꝛ bn̄ficia dei ſemꝑ excedunt meritū creature. ſed tn̄ ſeruat̉ etiā proporconis quedā equalitas inter deū danteꝫ etcreaturā recipientē. inquantū ſcꝫ ita ſe habetad ſuā ſuꝑabundantiā. ſicut creaturā ad id qꝛ̓competit ei ẜm ſuā ꝑuitate Et ſic etiā quidammodꝰ cōmutatiue iuſticie inuenitur in deo reſpectu creature. ſicut inuenit̉ inter patrem ⁊filiū. Et ẜm hoc aſſignātur duo modi diuineiuſticie. vnus inquantū reddit ꝓ meritis. hocem̄ ad iuſticiā diſtributiuā pertinet. cuius eſtdiſtribuere om̄ibꝰ ꝓporcōnaliter ẜm ſuam dignitatē. Alius modus ẜm ꝙ facit id qd̓ decꝫſuam bonitatē. ſicut etiā dicit̉ iuſtus in eo ꝙpeccatoribꝰ parcit. qꝛ decet eū. hoc aūt ꝑtinetad modū cōmutatiue iuſticie. non quidē ſcd̓mequalitatē quantitatis ſeruāte ẜm ꝙ requirit̉in cōmtatiua tuſticiā ꝓprie dicta. ſed ſeruateẜm equalitatē ꝓportōnis. quia ſcꝫ ita ſe habetdeus ad id quod ſuꝑabundanter facit. ſic̄ creatura ad id in quo deficit. Et ẜm hͦ ſuꝑabundare in bn̄ficijs dicitur ei tuſtū inquantū eſt eiꝓporcionatū et decens. glo. ſuꝑ illud coꝝ. iijg. fanꝙͣ a domini ſpū. vt on̄deret talem gl̓iaꝫ.xlvi.dari que ſublimitati congruat dantis Ad. jͣ.ergo dicendū. ꝙ ph̓s a deo excludit virtutesmorales ꝓut determinatur circa materiā riuilem. ſicut iuſticiā eſt circa emptōnes et vēditiones et depoſitōnes et huiōi. nō tn̄ remouētuiꝑ hoc quin iuſticia poſſit eſſe in deo ẜm ꝙ eſtdiſtributor naturaliū bonoꝝ om̄ībꝰ creaturis Ad. ij. dicendū. ꝙ tꝑantia cōſiſtit circa paſſiones innatas. iuſticiā aūt circa cōmulatōesoperationū. ex quo patet ꝙ materiā tꝑantienullo modo poteſt deo conuenire ſicut matei̓aiuſticie. Et p̄terea tꝑantia dirigit reſpcū hoꝝque ſunt in tēperato: ſed iuſticia reſpicit illudquod eſt ex. et ideo non eſt ſil̓e Ad. iij. dd̓.ꝙ iuſticia nō ſemper reqͥrit equalitateꝫ inberdante et accipientē. nec ſemper equalitatemquātitatis: ſed ſufficit quandoqꝫ equalitas ꝓporcionis. et ideo nō eſt inconuenies ſi iuſticia aliquomodo in deo ponat̉. D. iiij. dd̓ꝙ inter dn̄m et ſeruū non poteſt eſſe iuſticiāꝯmutatiua ꝓprie dicta. non em̄ poteſt aliquaequalitas ẜm quantitatē inter eos ſtatui. cuꝫtotū quod eſt ſerui ſit domini. ſeruat̉ tam̄ aliquis modus iuſticie cōmutatiue ꝓut īter eosinuenitur equalitas ꝓporcōnis. vnde etiamph̓s. in. v. ethi. diſtinguit dominatiuū iuſtūa iuſto politico quod eſt proprie dictū. et perhunc etiaꝫ modū poteſt eſſe iuſticiā dei ad creaturā D. ij. q. dicendū ꝙ iuſticia p̄ſupponit ratōnem bonitatis in deo. bonitas em̄ importat in deo ratōnem finis in quo eſt pleniſſima perfectio. finis autem mouet et efficientem ad agenduꝫ vn̄ ⁊ bonitas dei mouet quodammodo ipſum ad operandū. non quidē vtipſe bonitate adquirat: ſed vt bonitateꝫ alij.cōmunicet. vt em̄ in. ij. li. di. j. dictū eſt. deusnon agit ꝓpter appetitū finis. ſed propter amorem finis volens cōicare bonitate ſuā quātum poſſibile eſt ⁊ decens ẜm eius ꝓuidentiāet ideo ſicut finis in omnibꝰ operabilibus eſtprimū principtū. ita diuina boītas eſt primūprinciptū cōicationis totiꝰ qͣ deus perfectōescreaturis largitur. ſed iuſticia determinat q̄ndam modū in iſtis cōicationibꝰ inquantū ſcꝫin communicando equalitatē ſeruāt. Et ideoꝑabet ꝙ bonitas et iuſticia ſcd̓m ratōnem dupliciter drn̄t. Primo quia boīras pertinet adip̄am perfectionē nature diuine ſcd̓m quā hꝫrationem finis. uiſticia pertinet ad ipſuꝫ communicationis actū. Secundo quia bonitas ⁊ſi reſpiciat cōicationem vt principtum. reſpicittamen communicationē in commum non deberminans aliquē ſpēalem modū: ſed iuſticiaP 3