¶ Ad. v. dicēdū ꝙ non eſt inconueniens qde eodē dentur diuerſe aſſignationes ẜm diu̓ſa que in ipſo inueniuntur et ſic eſt in ꝓpoſito.vt ex dictis patet. ¶ Ad vj. dicendū. ꝙ intelligitur debitū quod debemus deo racōe culpe cōmiſſe. quia debitum pn̄ia reſpicit vt priꝰdictum eſt.¶ Queſtio. ij.D ij. ſic proceditur. videtur ꝙ nō poſſitdeo ſatiſfacere. Satiſfactio em̄ debet eqͣri offenſe vt ex dictis patet. ſꝫ offenſa in deumcōmiſſa eſt infinita. quia quātitateꝫ recipit abeo in quē ꝯmittitur. cū plus offendat qui principem ꝑcutit qͣꝫ aliū quēcunqꝫ. cū gͦ actio hoīsnon poſſit eē infinita. videtur ꝙ homo deo ſatiſfacere non poſſit. ¶ P. qꝛ ſeruus totumquod habet dn̄i eſt n̄ poteſt aliquid dn̄o recōpenſare. ſed nos ſerui dei ſumus qͥcqnid nosboni habemus ab ipſo habentes. cum gͦ ſatiſfactio ſit recōpenſatio offenſe preterite videt̉ꝙͣ deo ſatiſfacere non poſſumus. ¶ P. illecuius totū quod habet nō ſufficit ad vnuꝫ debitū exluendum. nec poteſt pro alio debito ſatiſfacere. ſed quicqͥd homo eſt et poteſt et habet nō ſufficit ad ſoluendum debitū ꝓ benefitio condicōnis. vnde yſa. xv. d̓r. ꝙ ligna libaninon ſufficerent ad olocauſtum. ergo nullomodo poteſt ſatiſfacere ꝓ debito offenſe conmiſſe. ¶ Pͣ. homo totū tempus ſuū in dei fuiciū debet expendere. ſed tēpus amiſſum nōpoteſt recuperari. ꝓpter quod eſt grauis iacturā tēporis. vt ſeneca dicit. ergo non pōt homo recomꝑenſacōem deo facere. et ſic idē qd̓prius. ¶ Pº. pctm̄ actuale mortale eſt grauius ꝙͣ originale. ſed ꝓ originali nullus ſatiſfacere potuit niſi eſſet deus et homo ergo neqꝫ ꝓ actuali. ¶ Sed contra ſicut Iero. dicitqͥ ducit deū aliquid impoſſibile homī precepiſſeanathema ſit. ſed ſatiſfactio eſt in preceptoLu. iij. Facite dignos fructus penitencie. ergo poſſibile eſt deo ſatiſfacerr. ¶ P. deus ēmagis miſericors qͣꝫ aliquis homo. ſed homīpoſſibile eſt ſatiſfacere. ergo et deo. ¶ Pͣ debita ſatiſfactio eſt cum pena culpe equatur qꝛiuſticia eſt idem ꝙ contra paſſum vt pitagorici dixerunt. ſed contingit equalem penā ſumere delectationi que fuit in peccando. ergo contingit deo ſatiſfacere. Qn̄deo dd̓m. ꝙ ſicutſupra dc̄m eſt dupl̓r homo deo debitor efficitur. Pno modo racōne beneficij accepti. Aliomodo ratione peccati cōmiſſi. et ſicut grārumactio vel latria vel ſi quid eſt huiōi reſpicit debituꝫ accepti beneficij. ita ſatiſfactio reſpicit debitum cōmiſſi. In hijs autē honoribꝰ qui ſūtad parentes et deos etiam ẜm ph̓m impoſſibile eſt equiualens reddere ẜm quantitatē. ſedſufficit vt homo reddat quod poteſt. qꝛ amicicia non exigit equiualens niſi ẜm ꝙ poſſibile eſt. et hoc etiaꝫ equale ē aliqualiter. ſcꝫ ẜꝫmꝓporcionalitatem. q̄a ſicut ſe habet quod deoeſt debitum ad ip̄m deum. ita hoc quod iſtepoteſt reddere ad eum et ſic aliquo modo fqꝫma iuſticie conſeruatur. Et ſimiliter eſt ex pte ſatiſfactionis. vnde non poteſt homo ſatiſfacere ſi li ſatis equalitatem quātitatis imꝑortet contingit autē ſi importet equalitatē proporcionis vt dctm̄ eſt. et hoc ſicut ſufficit adrationem iuſticie ita ſufficit ad rōem ſatiſfactionis. ¶ Ad j̄. gͦ dd̓m ꝙ ſicut offenſa habuitquandam infinitatem ex infinitate diuine maieſtatis ita et ſatiſfactio accipit quandam infinitatem ex infinitate diuinne miſericordie. ꝓut eſt grā informata. per quā acceptum redditur qd̓ homo reddere poteſt. Quidā tamendicunt̉ ꝙ habet infinitatē ex parte auerſioniset ſic gratis dimittitur. ſed ex parte cōuerſioīsfinita eſt. et ſic ꝓ ea ſatiſfieri poteſt. Sed hocnichil eſt qꝛ ſatiſfactio non rn̄det pctō niſi ẜmꝙ eſt offenſa dei. quod non habet ex parte ꝯverſionis ſed ſolum ex parbe auerſionis. Alijvero dicunt ꝙ ec̄ quantū ad auerſionem ꝓ peccabo ſatiſfieri poteſt virtute meriti criſti quodqd̓āmodo infinitū fuit. vt in iij: di. xviij. dctm̄eſt. et hoc in ideꝫ redit: quod prius dct̄m̄ eſt.quia per fidē mediatoris grā data eſt credentbus ſi tamen alio modo grām daret ſufficeretſatiſfactio per modum predctm̄. ¶ Ad. ij. dicendū ꝙ homo qui ad ymaginē dei factus e.aliquid libertatis participar inquantū eſt dn̄sſuorum actuū ꝑ li. ar. et ideo ex hoc ꝙ ꝑ li. atagit deo ſatiſfacere poteſt. qꝛ qͣꝫuis dei ſit: ꝓut a deo eſt ſibi conceſſum. libere tamen traditum eſt vt eius dn̄s ſit. quod ſeruo non competit. ¶ Ad iij. dicē. ꝙ rō illa concludit ꝙ deoequiualens ſatiſfactio fieri non poſſit. non atꝙ non poſſit ſibi ſufficiens fieri. qͣꝫuis em̄ homo totū ſuū poſſe deo debeat. non tn̄ ab eo exigitur de nccītate vt totū quod poſſit faciatqꝛ hoc eſt ei impoſſibile. ẜm ſtatū pn̄tis vitevt totū poſſe ſuū ad aliquid vnū expendat. cūoporbeat eum circa multa ſolicitum eē. ſed equedam menſura homī adhibita que ab eo tquiritur ſcꝫ impletio mandatoꝝ dei. et ſuꝑetea p̄t aliquid erogare vt ſatiſfaciat ¶ Ad iijdicē. ꝙ qͣꝫuis homo non poſſit tēpus p̄teritū