vel mutacio eius. non debet fieri niſi ꝓpter meliorationeꝫ. ſed ſacramenta veteris legis nonhabebāt aliū effectū meliorē effcū ſacrōꝝ nōue legis. qꝛ vtraqꝫ ſacrā ſignificabant tantūergo n̄ debuit fieri aliqua mutacō ip̄oꝝ. velſuperadditio ad ea. ¶ Sed ꝯtra ſacra vt magiſter in lrā d̓t ad erudicōꝫ inſtituta ſunt. ſedſcd̓m gre. per incrementū tꝑm̄ creuit ſcīa ſcōrum prm̄. et fides etiam magis explicata eſtvt in iij. li. di. xxv. dc̄m eſt. gͦ oportuit in legemoyſi alia ſacrā addi ſacͣmentis legis nature ¶ Iterius vid̓r ꝙ in lege noua n̄ debuerunt aliqua ſacra remanere. venente em̄ veritate ceſſat figura. ſed grā et veritas iam perxp̄m ih̓m facta eſt. Io. j. gͦ n̄ indigemꝰ ſacramientis grām ipſius et veritatē ſignantibꝰ ¶P apl̓s. gal̓. iij. d̓r ꝙ antiqui prēs erat ſub elementis mūdi ſeruientes. ſicut pueri ſub pedagogo vſqꝫ ad prefinitū tēpus a prē. ſed tēpus plenitudīs eſt tēpus incarnationis vt ibidē d̓r. ergo cū ſacr̄m̄ ſit materiale elemētūvidet̉ ꝙ ex tūc non debuerimus ſub ſacramētis ſalutē querere. ¶ Sed ꝯtra qn̄ eſt tēpꝰmedicandi tunc magis nccārie ſunt medicineſꝫ tēpus aptiſſimū ſpūali medicationi eſt tempus grē. vnde in p̄s. tēpus miſereūdi annusbenignitatis dicit̉. gͦ in ſtatu grē maxime neceſſaria ſunt ſacrā que ſunt medicine q̄dam.Tn̄deo d. ad. j. ꝙ ꝙ ſacra non erant nccāria ncc̄itate abſoluta ſicut neceſſariū eſt deū eſſe. cū ex ſola diuina bonitate inſtituta ſint. ſꝫneceſſitate que eſt ex ſuppōe finis. non ita tn̄ꝙ ſine his deus hoīem ſanare non poſſꝫ. quiaſacram̄tis virtutē ſuā non alligauit. vt in lrad̓r. ſicut cibus neceſſariꝰ eſt ad vitā hūanamſed quia per ſacrā magis cōgrue ſit hoīs reparacō. ſicut equus dicitur neceſſariꝰ ad iterquia in equo facilius hō vadit. Huiōi āt congruitatis cā poteſt accipi ex hoc ꝙ hō ꝑ peccatū precipue circa ſenſibilia corruptus. erateis detentus ne in deū ſurgere poſſet. erat ātpredicta corruptio quantū ad cognicōem. qhūana mens circa ſenſibilia tm̄ occupari nouerat intm̄ vt qͣdam nichil exͣ ſenſibilia crederent etſi qui ad cognicōem intelligibiliū peruenirent. ea ẜm modū reꝝ ſenſibiliū iudicabant Sil̓r quantū ad affectionē. qꝛ eis quafſūmis bonis hō inherebat deo poſtpoſito Smiliter etiam ꝙͣtum ad actōem. qꝛ hō eis inordinate vtebatur. Neceſſariū ergo fuit adcurationē pctōrum. vt hō ex ſenſibilibꝰ in ſpiritualia cognoſcenda proficeret. et vt effectūq̄ꝫ circa ea habebat in deū referret. et vt eisordinate et ẜ d̓inā inſtōꝫ vteret̉ et iō ncc̄ariafuit ſacrōꝝ inſtō ꝑ q̄ hō ex ſenſibꝰ de ſpūalibus eruditur. et hec ē ſecundā cā quā magiponit. ꝑ q̄ ec affc̄m q̄ ſenſibilibus ſubijcit̓. indei reuerentiā referret. et hͨ ē prima cā. ꝑ q̄ etiam circa ea in honorē dei exercitaret̉. et heeſt terciā cā ¶ Ad. j. gͦ di. ꝙ grā et virtutesſanant formaliter ſicut ſanitas. ſed ſacrā qd̓āmodo effectiue. ſicut medicine q̄dam. vn̄ ſic̄non ſeqͥtur ſanitas ſanat gͦ medicine n̄ ſūt neceſſarie. ita nec hic gracia ſanat. gͦ ſacramētanon ſunt ncc̓aria. ſed magis poſſꝫ ꝯtrariū cōcludi ¶ Ad. ij. di. ꝙ per eadē ꝯtracio mō fitvirtus et corrūpitur. vtꝫ in. ij. cth̓. vn̄ ſic̄ corruptio virtutis facta eſt in hoīe per hͦ ꝙ ſe ſt̓ſenſibilibꝰ rebus humiliauit ꝓpter ipſa ſenſibilia. ita reparatio virtutis ꝯuenienter ſit perhoc ꝙ hō ſub eis humiliatur ꝓpter dei reuerētiam. et ſic ꝯtraria contrarijs curant̉. quia cōtraria dn̄t accipi circa idem. ¶ Ad. iij. di. ꝙr̓manentibus in ſenſibilibus predeūs modustradendi ſpūalia eſt occultus et erroris occaſio. a qͥbus etiam congruū eſt ſcā occultare.vt. dy. dicit. j. c. ecc̄. ierar. ſed eis. qui inſtruuntur ex ſenſibilibꝰ in ſpūalem intellc̄m ꝯſurgere eſt valde congruus quia eſt naturali cōformis cognitioni quā ex ſenſibilibꝰ cognitionem intellectus accipit ¶ Ad. iiij. di. ꝙ corporalis exertitacō ſcd̓m ſe accepta ad modicum vtilis eſt in comparatione ad pietate. vtibi apl̓us intendit. ſed ſi ei pietas adiungat̉ſicut fit in ſacramentis que ad religionis pietatem pertinent eſt valde vtilis. D ſecundam queſtionem dicendum. ꝙ vtilitas ſacramentorum eſt et eruditio et curatio. quantum autem ad curationem omnibus pabetꝙ non erant neceſſaria ſacramenta in ſtatuinnocentie. cum tunc morbus non eſſet Sedquidam dicunt ꝙ erant neceſſaria quantumad eruditionem. quia homo etiam in ſtatuillo ſenſibilibus vtebatur. et ita ex ſenſibilibꝰei ſpiritualia ſignari congruebat. Sed hoc n̄videtur cōueniens. quia ſignificatio fit ad adquirendū cognicōem de eo quod ſignificaturquānis auteꝫ in primo ſtatu ſenſibilia cognoſceret et in eis etiam ſpūalium ſimilitudinesinſpiceret. non tamen ex ſenſibilibus ſpiritualium cognitioneꝫ accepiſſet ſed magis ex influentia diuini luminis. et ideo ſacramentisad eruditionem non indigebat. et hoc etiamin littera magiſter videtur ſignificare. quiarefert hoc quod de eruditione dicit ad defcm̄cognicōnis qui eſt in ſtatu peccati et iō dd̓m