I
cuſabat: noluit reſpondere: donecaduocatus eius ueniret īducias poſtulādo: qui cum huiuſmodi inducias ſepe petendo uobis illudere videretur: tandem ad preſentiam ueſtram accedens dixit ſe reſpondereparatum. Sed die ſtatuto cum crederetur reſponſurus libello: reſtitutionem vxoris primo fieri poſtulauit: ne ſecus fieret appellando. Uerum quia dicebat mulier ſe uirumhabere ſuſpectum: ⁊ idem procurator nec de mulieris impunitate cauere nec ueſtro ſe curaſſet poſtmodum conſpectui preſentare: uos teſtes mulieris recipere ſtuduiſtis: ⁊infra. Conſultationi ueſtre taliter reſpondemus: ꝙ licet ordo iudiciarius in alijs cōtrouerſiis ſit ſeruādus⁊ in matrimonialibus cauſis non
uſqꝫ quaqꝫ ſeruetur: quia tamen inpreſenti negocio non eſt actum defedere matrimonij: ſed de crimineadulterii per quod ad ſeparationeꝫconiugii: non ad coniunctionem intenditur: quia lite non conteſtata teſtes fuerunt recepti: ⁊ atteſtationesetiam publicate: ſiue deferendum:ſiue non deferendum appellationifuiſſet: non eſt diffinitiuam ſententiam procedendum. Potuit tamenprefatus. r. propter ſuam contumaciam uel etiam procuratoris ſi ſciēsnon purgauerit eandeꝫ: excommunicationis ſententia innodari.¶ Dem hieroſolymitano patriarche ⁊ archiepiſcopo caſſen̄.Ccedens: ⁊ infra. Cum in iuIdicium delegatoruꝫ preſentiaarchiepiſcopus cirenenſis reſtitutō
adulteriuꝫ vxoris vir lucratur dotem: ita mulier ꝓpter adulterium viri lucrarur donationem ꝓpter nuptias. C. de repud. conſenſu. §. ſi vero. qꝛ vir ⁊ mulier non ad imparia iudicantur. xxxii. q. i. ſiquis vxorem. ſi tamen filii extentex eorum matrimonio: tunc dos ſiue donatio ſpectat ad filios. in aut̓. ut libe.matri ⁊ auie. §. ſi de adulterio. coll̓. viii.b ¶ Noluit reſpondere. licꝫagatur hic d̓ crimine: quiatamnen non agitur criminaliter poteſt interuenire ꝓcurator: ⁊ reſpondere ⁊ agere. sͣ.de ꝓcura. tue.c ¶ Aduocatus. ſi aliquisuocatur ad iudicium: ⁊ dicat ſe non habere aduocatūdande ſunt ſibi inducie adquerendum aduocatum. ff.ex quibus cau. ma. l. ab hoſtibus. §. ſed quod ſimpliciter. ⁊. l. ait pretor: §. vlti. ⁊ ar.ad idem. C. de iudi. properandum. §. pe. ff. de poſtull. i. §. ait pretor. ⁊ ex cauſa etiam medio tempore dandeſunt inducie propter abſentiam aduocati: ſi iuſta d̓ cauſa eſſet impeditus: cum nimis eſſet difficile ⁊ graue aliz neum querere aduocatum: ꝗmerita cauſe non nouit: ⁊ ſiceodem modo pro alio inducias obtineret: vt inſtrueretur: ſed ſi malicioſe petantur: non ſunt dande ar. jͣ. de dolo ⁊ contu. prout. poſt ſententiam non habet locum: ſi diceret non habui aduocatum tempore ſententie. C. de poſtula.velamento: ⁊ ideo propter h̓ non retractabitur ſententia. eſt tamen ſpeciale incauſa fiſci: vt non valeat ſententia lata contra fiſcum aduocato eius abſente. ffde iure fiſci. ſi fiſcus. C. d̓ aduo. fiſci. l. vlt.d ¶ Suſpectum. Hic eſt vnus caſus vbi ſpoliato viro vxor non reſtituitur ſcꝫcum timetur d̓ ſeuitia viri. jͣ. d̓ reſti. ſpo. ex tranſmiſſa. ⁊. c. litteras. in fi. ⁊. xxxii.q. i. de benedicto. Item ſi incontinenti probetur impedimentum ſalteꝫ in gradu indiſpenſabili: in quo caſu non debet fieri reſtitutio. jͣ. d̓ reſti. ſpo. litterasItem ſi publice fornicatur. jͣ. d̓ diuor. ſignificaſti. Item ſi virgo fuerit ⁊ timeat̉corrumpi. jͣ. d̓ ſpon. cum locum. ⁊ ar. jͣ. d̓ reſti. ſpo. ex tranſmiſſa. ⁊. c. ex parte.Item ⁊ ſi nō vult habitare cum viro ſine contumelia creatoris: denegatur ei reſtitutio: quāuis iniuſte fuerit ſpoliata. jͣ. de diuor. gaudemus. §. qui auteꝫ. al̓sviro facienda eſt reſtitutio ante principalis cauſe ingreſſum. jͣ. d̓ reſti. ſpoli. exꝯqueſtione: preſtita primo ſufficienti ⁊ idonea cautione d̓ impunitate perſonejͣ. de reſti. ſpo. ex tranſmiſſa. ⁊. c. litteras. ⁊. xxxii. q. i. de benedicto. niſi tanta eſet uiri auſteritas: ꝙ non auderet ſe viro ꝯmittere: tunc nullo modo debet reſtitui. vt in. c. litteras. in fi.e ¶ Seruatur. Nota ꝙ plura ſunt ſpecialia in cauſis matrimonialibus: quiavbi agitur de federe matrimoniali poteſt agi contra ꝯtumacem lite nō ꝯteſtata ad diffinitiuam ſententiam. jͣ. e. quoniam. §. porro. Item quia minor pōt ēſe in cauſa etiam ꝓcuratorem. jͣ. de reſti. ſpō. ex parte. Item ꝯfeſſio ꝯtra matrimonium non preiudicat. jͣ. de eo qui ꝯgno. con. vx. ſue. ſuper eo. Item qꝛ pater ⁊ mater poſſunt teſtificari tam in ꝯiungendo qͣꝫ in diſiungendo matrimonio. jͣ. qui matrimonium accu. poſ. videtur. Item quia ſententia lata ꝯtra matrimonium ad ſeparationem eorum qui iam ꝯiuncti erant: non tranſit in remiudicatam. jͣ. de ſen. ⁊ re iudi. lator. ⁊. c. ꝯſanguinei. Item nec tranſactio ſiue cōpoſitio pōt in matrimonio interuenire. sͣ. de tranſac. c. vlt. Item nec arbitriumsͣ. de reſti. in integ. cauſa. in fi. Item nec pena locum habet. ff. d̓ v̓. obli. titia. ⁊.C. d̓ ſpon. l. vlt. ⁊. jͣ. d̓ ſpon. gemma.f ¶ Coniugii. Uerbum iſtud ꝯiugii inproprie ponitur: qꝛ ꝓpter adulteriuꝫ ipſum ꝯiugium nō diſſoluitur: immo manent ꝯiuges etiā ſeparati. xxxii. q. vii.c. i. ⁊. ii. Et ideo expone ꝯiugii .i. ꝯiugum. qui ꝓpter adulterium ſeparant̉ abinuicem quo ad mutuam ſeruitutem tm̄ vinculo matrimonii: nihilominus ꝑdurante. ⁊ hoc patet: quia licet ſic abſoluatur ille qui non peccauit a ſeruitutealterius: qui adulterium ꝯmiſit: contrahere tamen non poteſt. xxxiii. q. i. dixitdominus: ⁊ ſi contraheret: compelleretur redire ad primam. jͣ. de diuor. exlitteris.g ¶ Ad diffinitiuam ſententiam. Hic patet ꝙ in ciuilibus cauſis nunqͣꝫ eſt ferenda ſententia lite non conteſtata. ar. jͣ. d̓ dolo ⁊ ꝯtu. prout. ⁊. C. quomodo.⁊ quando iud. l. conſentaneum. in fi. ⁊. jͣ. e. ti. per totum. ⁊ in aut̓. d̓ exhi. reis. §ſi vero. colla. v. ſiue in criminali ciuiliter mota: vt hic. Hug. contradixit: ꝙ te
ſtes poſſunt recipi ⁊ ſnīa ferri: ⁊ in criminali dummodo d̓ cauſa lioat: vel liquere poſſit ſiue cauſa ſit criminalis ſiue ciuilis. De hac ſamamateria traditur. iii. q. ix. in ſumma. jͣ. de do. ⁊ contu. veritatis. Et noraꝙ dominus papa per totum ti. iſtum fuit in opi. Io. qui dixit: ꝙ linnon conteſtata non ſunt recipiendi teſtes. Mar. ꝯtra. cum hug. ⁊ dominus papa qn̄oſequitur opi. mar. jͣ.de teſta. rainu⁊. c. rainaldus: vbitractatur d̓ duabusquartꝭ deducēdis.h ¶ Procuratoris.Ex hoc euidenterapparet: quandodominus punienduſ ſit. Eſt ergo deminus puniendusquando ipſe contumax fuit: Item propter contumaciamſui procuratoris eoſciente: ⁊ eam nonpurgante: quia tūcintelligitur ratamhabere ꝯtumaciamſui ꝓcuratoris: vnd̓pōt excōicari: aut alias puniri: qꝛ alienam culpam fecit ꝓpriam ꝑ ꝯſenſum. ⁊ ita punitur dominus ꝓpter factum ꝓcuratoris ſiue eius ꝯtumaciam. ar. jͣ. de ap. ſepe ꝯtingit. ⁊. ii. q. vi. §. biduuꝫ. v̓. ſi acuerſus. nam factū ꝓcuratoris nocet dn̄o. sͣ. d̓ in integ. reſti. cū veniſſēt⁊ ꝯfeſſio ꝓcuratoris nocet dn̄o. jͣ. d̓ re iudi. ſuborta. etiā ignoranti. utibi. ⁊ dolus ꝓcuratoris nocet dn̄o. ff. d̓ tribu. ꝓcuratoris. ⁊. C. d̓ exac.⁊ tranſ. mili. an. l. in exactione. li. xii. ⁊ ꝙ factum ꝓcuratoris domino p̄iudicet: habes. jͣ. d̓ cā poſ. ⁊ ꝓprie. cū olim. ⁊ generalit̓ factum ꝓcuratoris dn̄o preiudicat: niſi excedat fines mādati. sͣ. d̓ offi. dele. cū olim⁊. C. d̓ ꝓcu. ſi ꝓcurator. ⁊ ſibi imputet ꝗ malū ꝓcuratorē eligit ff. d̓ mno. cū mandato. nam cū ꝓſit dn̄o factuꝫ ꝓcuratoris: etiā ſi iniuſte obtinuit. ff. d̓ ꝓcu. ꝗ ꝓprio. §. vt in ceteris: ſic ⁊ ei debet nocere. Sed cotra videt̉: ꝙ ꝯtumacia ꝓcuratoris nō debꝫ noceri dn̄o. ff. ſiꝗs ius dinō ob. l. i. §. ſi ꝓcurator. ⁊ expreſſe traditur: ꝙ tm̄ ꝓcurator ꝯueniendeſt: nō dn̄s. ff. man. ſi mandato nō expreſſiſſet in pͥn. Iteꝫ ignoranti:dn̄i ꝯditio per ꝓcuratorem deterior fieri nō dꝫ. ff. de ꝓcu. ignorantisnec tn̄ ſcīa eius dn̄o ignoranti nocet. ff. d̓ lib. cā. in ſeruo. nec delictieius. in aut̓. de ec. ti. §. ſiqs in ſua domo. coll̓. ix. nec alienus dolus alteri noceri dꝫ. ff. de excep. do. ſi ꝓcurator. Solu. dicas: ꝙ ꝓcuratorꝯtumacia ipſi dn̄o preiudicat in eo caſu in quo loquit̉ hic: puta quiaſcit eius ꝯtumaciam ⁊ ratam hꝫ eam eo ipſo: ꝙ nō purgat ipſam: vin eo caſu pōt dn̄s excōicari. Si vero dn̄s ignorat eius ꝯtumaciamnec eam ratā hꝫ: ipſe ꝓcurator punit̉ de dolo ſuo: ⁊ nō dn̄s: ⁊ ſic loꝙff. ſiquis ius di. l. i. §. ſiꝗs ꝓcurator. ⁊ alia iura ad hoc inducta: qꝛ inquum eſt aliquē alterius odio pregrauari. C. de inoffi. teſta. ſiquis ſeuo. v̓ſus fi. ⁊ peccata ſuos debent teneri auctores. jͣ. de his ꝗ fi. a ma.par. ca. queſiuit. ⁊. C. d̓ pe. ſancimus. al̓s ergo dn̄s nō eſt excōicādus.ignorans culpā ⁊ dolū ſui ꝓcuratoris: vel cū eam ſcit: ſtatim caꝫ pl̓gat. ⁊ eſt hoc noͣbile circa ea que facit in iudicio: ẜm formā mandati b̓n̄ſit p̄iudicium dn̄o per ꝯfeſſionem ꝓcuratoris: ſeu ꝑ factū illius: vt dcūt iura pͥmo inducta: dummō nō egrediatur formam mādati: als nōobeſſet dn̄o: ſi cū pͥmum ſcit ꝯtradicat. sͣ. de offi. dele. cū olim. Sꝫ ꝗdſi ꝓpt̓ ꝯtumaciā ꝓcuratoris tm̄ dn̄s excōicet̉ a iudice dn̄o ignoraꝯtumaciā ꝓcuratoris. nec eā ratam hn̄te: nunꝗd erit excōicatus: hocſepe ꝯtingit: vr̄ ꝙ nō teneat: qꝛ hic dicit: potuit excōicari ꝓpt̓ ſua ꝯtumaciā vel ꝓcuratoris: ⁊ illud dr̄ poſſe fieri qd̓ de iure fit. xxii. q. ii. facat hō. Sed vr̄ ꝙ excōicatio teneat cū ſit lata a ſuo iudice ſiue iuſte: ſiūiniuſte. xi. q. iii. ſnīa paſtoris. ⁊ in culpa qd̓ammō vr̄ qui tale ꝓcurarem ꝯſtituit: ꝗ nō obtemperat iuri: ⁊ aliꝗs ꝓ facto alterius etiā ſinc cūpa punit̉. jͣ. d̓ ſpon. nō eſt. Credo ꝙ tutius ſit dicere: ꝙ ſit e ccōicalūlꝫ nō debuerit excōicari: ⁊ dꝫ abſolui ſine aliqͣ ſatiſfactōne ⁊ abſqͣꝫ gi auamīe. ⁊ credo ꝙ iudex tenet̉ ei ad intereſſe. jͣ. d̓ ſen. ex. ſacro. qꝛ iiluii¶¶ ICcedens appellauit. Hic nullū cāꝫ appellandi ſcū grauamnēexcōicauit iniuſte etiam nō citatum.