Druckschrift 
Chronica
Seite
CCXCIXr
Einzelbild herunterladen
 

C CIC I

Eclaraturꝰ ſitū vmaginēqꝫ germanie in ſeq̄nti tabella depictā. occurrit dictū ſtrabonis libro ſeptimo.germani gallicā nationē imitantes. corpore procero. coloreqꝫ flauo. In reliquis rebus ⁊ forma ⁊ moribus viuendi ritibus gallis pares ſunt. Ideo romani eis hoc nomē iure indidiſſe vident̉. cū eos gallorūfrēs eloqui voluerūt. legitimi em̄ frēs romano ẜmone germani dicūtur. Eſt aūt germania a vetuſtis reruꝫſcriptoribus multū neglecta. qꝛ tunc interna ⁊ penetralia eius fluminibus impedita. ſiluis ac paludibꝰ inuia. barbarico ⁊ paſtorali ritu. nec niſi ad claroꝝ animū ripas culta erāt. Reiecto aūt ydoloꝝ cultu. religioneqꝫ catholica mitior facta. quantū coaluerit nemo eſt qui ignorat. Latiſſima ē. habēs ab oriēte ſarmatas⁊ pannonios inferiores. a meridie alpes. ab occidēte gallias. ad aquilonē occanū germanicū ⁊ ſinū balticū. quē orientalem dicūt. Amnes in ea totius europe clariſſimi rhenꝰ danubiꝰ albis alijqꝫ innūerabiles ⁊memorandi. Rhenꝰ inqͣꝫ fontes habet in monte ſeptimo altiſſimo alpiū iugo. In cuius vicinio ꝓdeūt rodanus galliā lugdunēſem narbonenſemqꝫ alluens. Sil̓iter padus ytaliaꝫ rigans. Ticinus qui padū ꝓpepapiā influit. Atheſis qͥ per agrū tridentinū veronēſemqꝫ tandē in adriaticū mare exonerat̉. Defluit autērhenus ad aquilonē auido meatu per conualles ⁊ abrupta montiū. Curiēſemqꝫ percurrēs agrū nauigabilis efficitur. Moxqꝫ duos lacus ꝑclaros efficit. venetū ⁊ acromū hodie lacū bodme ⁊ cellenſeꝫ vocatosRelinquēs in medio conſtantiā vrbē concilio martini qͥnti inſignem. Deinde flexuoſo littoꝝ amfractu. varijs montiū rupibus incitatus. terribili fremitu eructuat. crebriſqꝫ receſſibus alueū ſuū excauat. Iteꝝ perauguſtam rauricā hodie Baſileam nobilē vrbē defluens. reſiſtentia ſibi littora rodit. alueoſqꝫ ſibi nouosinagno accolaꝝ damno querit. Argentināqꝫ Spiram wormaciā Maguntiā. Confluentiā. Coloniam nobiliſſimas germanie ciuitates preterfluens. aſſumptis multis nauigabilibus amnibus. vt Meno. Necaro. Limago. Moſella. Maſa alijſqꝫ. In oceanū germanicū multis hoſtijs effunditur. factis inſulis. quarum alique a friſijs. alie a ſycambris .i. gelrenſibus. alie a Batauis hodie holandrinis incolūtur. Occurrit ſecūdo danubius celebratiſſimus Europe fluuius. cuius fontes in iugis montis arnobe vbi caputhercinee ſilue. in villa vulgo Doneſchingen latine danubij locio. fluit auteꝫ ab occiduo in orientē. primolentus ad duas dietas Ulmā vſqꝫ celebre ſueuoꝝ oppidū. Ibiqꝫ auctus biauio hylaro alijſqꝫ fluminibꝰſtatim nauigabilis efficitur. per innumeraſqꝫ lapſus gentes. nobiliſſimaſqꝫ ciuitates alluēs immenſo acrum auctu ſexaginta amnibus receptis. pluribuſqꝫ eorum nauigabilibus tandem in pontum euxinū. vaſtis ſex oſtijs euoluitur. Occurrit tercio albis fluuius cuius fontes in montibus diuidentibus Sleſiaꝫa Bohemia. cum fluuio multauia. bohemiā mediam rigat. tandemqꝫ per ſcopoloſos receſſus ſilue bohemice penetrans Miſſenā inclitam vrbem. Magdeburgudumqꝫ aſt alias marchie et ſaxonie ciuitates alluens. in occanū tandem germanicū ꝓpe hamburgā influit. Sunt item alij amnes clariſſimi. quoꝝ fortes breuitatis gratia omitto. Occurrit quarto loco ſilua hercinia quā hodie circa caput ⁊ fontes danubij inquilini ſiluam nigram nominant. ſcd̓m pomponiū mellam dierū ſexaginta iter occupās maior ⁊ notior alijs. Sortitur aūt alia ⁊ alia nomīa prout germanos accedit ⁊ diuidit. habet ⁊ multos ramos ⁊ cornua. quibus alia indigene dant nomina. a capite em̄ ortus ſui vſqꝫ ad necari fluminis ripas percurrēs. nomen ſilue nigre obſeruat. a ripis v̓o Necari vſqꝫ ad menū flumen vulgo nomen Ottenwald. a Meno v̓ovſqꝫ flumen Lonam prope Confluentiā weſterbald latine ſilua occidentalis vocitatur. Poſtea flectit ſe adorientem. diuidenſqꝫ franconiam ab Haſſia. Item franconiam a Thuringia iterum aperit ſe medium ⁊ inmodum circuli vt in ſinū recipit bohemiā peſtea in montibus Morauie percurrit per mediū pannonioꝝ adextris. ⁊ polonoꝝ a ſiniſtris. vſqꝫ ad dacos ⁊ getas. aliud atqꝫ aliud nomen ſibi vendicans. Eſt autemgermania regio totius europe permaxima. que tu confinio ſocietateqꝫ romanoꝝ. tu ſacra religione ad eaꝫhumanitatē eſt redacta. vt quēadmodū numa pompilius feroce. indomitūqꝫ romanū populuꝫ religione ⁊iuſticia gubernauit. Ita religione germanica barbaraꝝ vicinarūqꝫ ſparſa congregauit imperia. ritus molliuit tot populoꝝ diſcordes ⁊ feras lignas. ſermonis ſui comercio ad colloquia contraxit. humanitatemqꝫeis dedit. Eſt item germanie locus nobilis. precipue vbi fluminibus irrigatur. Magna enim ⁊ beata illamenitas. celo temperies. campis fertilitas. colles aprici. ſaltus innoxij nemora opaca frumentorū omnisgeneris habundantia. vitiferi colles. amniū fontiūqꝫ vbertas. totā eam perfundens. vndiqꝫ negociationibus. comercioqꝫ potens. bona hoſpitibus. mitis ſupplicibus. neqꝫ ingenijs. ritibus. viris. precipue ī rebellica alicui nationi cedens. Metallorum item oīm fertilitate nullis cedit terris. Uniuerſa em̄ ytalia. gallia. hyſpania item alie atqꝫ alie nationes. argentū quaſi omne ex germanie negociatoribus habent. Similiter cuprum ſtannū habundat. Item mineris ſalis. quorum fontes copioſiſſimas habet. Sola item ſineexternis auxilijs. tot equitum. tot peditum armare poteſt. vt extraneis nationibus facile reſiſtere poſſit.Plura ⁊ immenſa dicenda forent de religione. iuſticia. fide. que omnia ne tedij arguar omitto.