Tercia etas mundi
e¶¶ Iſarum Ethrurie inſignis ciuitas hisItemporibus (ut Strabo refert) a grecisꝘ expiſa Archadie ciuitate venientibꝰ inicium ſumpſit. Nam ſeruius ſic inquit. Quidaꝫex ea et Elide ciuitatibus venerunt. et piſas inytalia condiderunt. quas ſic ex priſtina ciuitatevocauere. Eam enim vrbem vetuſtam et geſtaꝝrerum gloriā claram ab Alpheis originem habuiſſe Uirgiliꝰ dicit quom ait. Hos parere iubent Alphee ab origine piſe. vrbs etpruſca ſolo. Et plinius. piſas inter auxerim et arnum amnes a pelope et territanis greca gente ortas aſſerit. Iuſtinus vero dicit. piſas in liguribus grecos auctores habere. Et lucanus in primo. hīctyrrhena vado frangentes equora piſe. Hec igitur ciuitas qͣꝫuis infelix nunc ſit habita vtpote que florentino populo grauiſſimis ſubiaceatpreſſuris. olim tamen potentiſſima fuit. florentibus autem romanorum rebus nullum habuiſſe potentatum inuenimus. Poſtqͣꝫ vero maritime vrbes ethruſce. hinc luna inde populania delete fuerunt. quieſcentibus per Raroli magni ⁊filiorum tempora ytalie rebus eam quā poſteahabuit potentiam aſſumere cepit. Quibus tem
poribus et deinceps multos preſtātiſſimos habuit̉ maritimo bello viros: quorum virtute etpreſtantia miruimmoduꝫ aucta fuit. Quo factūeſt vt inter ethruſcas vrbes. et belli gloriā diuitijs atqꝫ potentia principatum obtinere promeruerit. Et multas inſulas atqꝫ ipſam quaſi hieruſalem ſuo dominio ſubegerit. Sed ab annisſeptuaginta poſtqͣꝫ ea ciuitas florentinis ſubiecta fuit infrequens populo opibuſqꝫ exinanita penitus eſt reddita. Piſe tercio eugenio pontifice romano ornate fuerunt. Ea enim nunc ſuperbiſſimis edificijs et pontibus ſuper Arnumfluuium poſitis exornata plurimum eſt. Habetinter cetera hec ciuitas Templum diue virginidicatum. et clauſtrum toto orbe celeberrimū qd̓campus ſanctus nuncupatur. Atqꝫ Turrim caponariam miro ordine confectam. Que omniavideri et mirari incredibile videtur. Genuit hecciuitas inter ceteros Raynerium et Bartholomeum Theologos et Iuriſpontificij doctiſſimos ordinis predicatorum. Atqꝫ Huguitioneꝫgrāmaticum. et alios multos.