Druckschrift 
4 (1484)
Entstehung
Seite
CCLXXIIIIr
Einzelbild herunterladen
 

de moneta

C Clxxiiii

ciū ſuꝑiꝰ poſitarū. Et qm̄ nulla mixtio ſimplex debꝫ fieri niſi ꝓpter reales et naturales cauſas ia dc̄as rariſſime accidūt. ſciendū adhuc rarius imo forte nūqͣꝫ acciditvera occaſio faciendi mutationeꝫmonete cōpoſitā. Etſi forſitantingeret adhuc fortiori rōe qͣꝫ deſimplici talis mutatio ꝯpoſitaqͣꝫ debꝫ pͥncipem fieri ꝓpter pericula et incōueniētia pͥus tacta. ſedip̄am cōitatē ſi ex mutatiōibꝰ ſimplicibus indebite factis totabuſiones ſequant̉ ſicut predictueſt. multo maiores et peiores ſeq̄rent̉ ex mutatiōe cōpoſita. Moneta nāqꝫ debꝫ vera iuſta in ſb̓ſtantia et pōdere qd̓ nobis ſigna ē in ſacra ſcriptura vbi abraam dicit̉ ip̄e emit agrū quodedit. ccc. ficlos argenti probatemonete publice. Si ip̄a igit̉ foretbona et non mutaret̉ indebiteip̄a ſit longo tēpore durabilisoportet multū de ea fabricare necplures monetarios ad expenſascōitatis habe̓. et hoc eſſet vtilitascōis ſicut tactū fuit capitulo. vijUniuerſalit̓ aūt ex p̄miſſis cōcludendum eſt nulla monete mutatio ſiue ſimplex ſiue cōpoſita eſt ſola pͥncipis auctoritate facienda.maxime vbi hoc vellet facere ꝓpi̓emolimentū vel lucrū ex tali mutatione ſumendūCapitulū decimūq̄ntū lucrum qd̓ prouenit pͥncipi exmutatiōe monete ē iniuſtumy Idet̉ mihi principalis et

finalis cauſa propt̓ quā princepsſibi vult aſſumere poteſtatem mutandi monetas eſt emolimentumvel lucrū quod inde poteſt. habe̓Aliter eniꝫ fruſtra faceret tot mutationēs et tātas. Uolo ergo adhuc pleniꝰ oſtendere talis adqͥſitio eſt iniuſta. Omnis enim mutatio monēte preterqͣꝫ in rariſſimiscaſibus prius dictis falſitatem etdeceptionem includit et poteſtprincipi pertinere. ſicut probatumeſt ante. Ex quo ergo pͥnceps hācrem de ſe iniuſtam vſurpat iniuſteimpoſſibile eſt ibi capiat emolimentum iuſte. Preterea quantumprinceps capit de lucro tantū neceſſe eſt ipſam cōmunitatem habere de damno. Quitquid autē princeps facit in damnum cōmunitatis iniuſtitia eſt et factum tyranni regale vt ait ariſtoteles. Etſi ip̄e diceret ſicut ſolent mentiri tyranni ip̄e tale lucrū conuertit inpublica vtilitatē. non eſt credēdūſibi. qꝛ pari rōne poſſet mihi tunicam amouere et dicere ip̄e indiget ea pro cōmuni cōmodo. Etiāẜm apoſtolum non ſunt faciendamala vt eueniant bona. Nihil igit̉debet turpiter extorq̄ri vt poſteain pios vſus fingat̉ expendi. Rurſūſi princeps poteſt de iure facere vnam ſimpliceꝫ mutationē monete et ibi capere aliquod lucrum.pari ratione poſſet facere maiorēmutationem capere maius lucꝝet mutare pluries et adhuc habere plus de lucro et facere mutationem vel mutationes compoſitas

M 2