Druckschrift 
4 (1484)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatꝰ magrī Ioh̓ Garſon

ſcriptis aut verbis ſed efficatiꝰ ꝑaucͣtoritateꝫ ſummi pontificis vtvel tollat vel moderet̉ vel interp̄tetur dubias tot perplexitates expoſitiuis conſtitutiōibꝰ ortas. autſaltē det facultatē abſoluēdi trāſgreſſores ſuꝑioribꝰ monaſterioꝝet ecc̄iarū vt qn̄ dederit dn̄s ſpūmcōpūctiōis inueniant ꝓmptum remediū et non in deſꝑatiōis p̄cipiciū ruant ꝓ difficultate papaꝫ velſuā curiā adeūdi Decima qͣrtaꝓpō Argumentū ſūptū ex illa regula ꝙ vbi ē eadē rō debet eē eade iuris deciſio nō cōcludit in cōſtitutionibꝰ poſitiuis niſi facta ſitvtrobiqꝫ ſimilis cōſtitutio. Pro cuius intellectu eſt rememorāduꝫ. ꝙin agibilibꝰ aliqͣ ſūt quoꝝ rō depēdet immediate et clare ex primispͥncipijs moralibꝰ. Alia ſūt ſic elōgata ꝙ non apparet rō agibilitatis plꝰ in vno qͣꝫ in altero niſi ſuperueniat auctoritas conſtituentis etdet̓minantis iſtā partē plꝰ qͣꝫ alterā. vbi tūc locū habꝫ illd̓ ſatyriciSic volo ſic iubeo ſit ꝓ rōe voluntas. Quēadmodū rn̄dēt grāmatici int̓rogati. Cur iſtud vocabulūſic aūt ſic ſignificat. qꝛ ſic placuitimpoſitori. Et ꝓfecto taleꝫ in oꝑibꝰ dei ſepe nos oportꝫ dare rn̄ſionē. Hūc ad ꝓpoſitū ſtat ꝙ duo cōtractꝰ videant̉ ſimiles ⁊ ad ſimileseffectꝰ bonos vel malos inducentes et tn̄ vnꝰ erit lege ꝓhibitus etalter conceſſꝰ vel ꝑmiſſꝰ. Exemplūin cōtractibꝰ. cōſtat ꝙ in vēditiōibꝰ ꝑpetuorū reddituū pn̄t ꝓuenire plura dāna et depauꝑatiōes ꝑ

abuſū vēdentiū vel emētiū qͣꝫ ſepeveniāt ꝑ mutuū cū exactiōe leui ſupra ſortē. et tn̄ pͥmꝰ cōceſſꝰ ē legibalter ꝓhibitꝰ. Et ita de plurimisſine nuero iuribꝰ poſitiuis qͣmuispoſſet aſſūpta regl̓a cōcedi in forma qꝛ iā erit eādē rō ꝓ deciſiōe iuris. ſi vnū ſit lege cōſtitutū alterūnō. facit em̄ diſꝑitatē aucͣtoritasDecima qͥnta ꝓpō Argumētuꝫfūdatū in illa regl̓a dū aliqͥd vnavia ꝓhibet̉ et altera nō cōcluditniſi dū ꝓbet̉ ip̄m factū et nō ſolavia. Exēplū ponat̉ taꝫ in materiaſymonie. qͣꝫ vſure. Martinus ſacerdos vult lucrari decē francos. etpetrꝰ etiā. Martinꝰ recipit illā ſummā ꝓ ſuſtētatiōe vite ſue. Petrusrecipit tanqͣꝫ p̄ciū ſue miſſe ſicut ſꝫmō voluit eme ptātē dandi ſpūmſc̄m vt inde lucraret̉. Martinꝰ iuſtehabet decē fracos. Petrꝰ iniuſte.vbi manifeſtū eſt qͣntū oꝑet̉ intentio ⁊ directō cordis vt aliqͥs euitare poſſit facilit̓ ſymoniā cuꝫ pariſeu maiori lucro tꝑali qͣꝫ ꝑ damnatā ſymoniā. Exēplū in cōtractibꝰPetrꝰ habꝫ cētū libras piperis vl̓alteriꝰ mercis. vēdit conſueto precio pro centum francis. hec eſt pura venditio non vſuraria. Iohannes emptor volens habere pronitam pecuniaꝫ petitaᵉ dilatione ſolutionis a petro. vendit alteri mercatori ſtatim ſuum piper emptumpro minori precio ſtatim habēdovt pro octoginta francis ſicut ſibi licitū ē Cōſtat ꝙ ꝑ iſtos duosꝯtractꝰ Ioh̓es venit ad ſimilē effectū ſic̄ feciſſꝫ ꝑ īmediatū ꝯtractuꝫ