Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Machabeorum I.

XVI.

epiſtolas vt venirēt ad ſe. ⁊ dareteis argētum et aurum et dona. Etalios miſit occupare hieruſalem etmontem templi. Et pręcurrēs quidam nunciauit iohanni in gazaraquia perijt pater eius ⁊ frēs eius.

⁊ quia miſit te quoqꝫ interfici. Utaudiuit autē vehementer expauit⁊ comprehēdit viros qui venerātperdere eum. ⁊ occidit eoſ. Cognolit enim quia querebant eum perdere. Et cętera ſermonū iohannis

per dolū iudę proditoris iudęis traditum atqꝫ captiuatum. Symon magus a philippo baptiſatus eſt. ſed nō a neqͥcia mētis purgatus. Iulianusapoſtata a lectore eccleſię excitatus vſqꝫ ad finē vitę hoſtis truculentus incepta malicia ꝑſeuerauit. Quales etiā iſtius tꝑis etas nōnullos habꝫ. quilicet magrōs ſuos nō occidūt gladio. tn̄ īuidia atqꝫ odijs ꝑſequi nō ceſſāt. Et precurrens ⁊cͣ. Ioh̓s quidem pr̄e per dolū necato ſe cautius abhoſte obſeruat. ac viros qui eū venerant ꝑdere occidit. cū quilibet ex fideliū numero gr̄a dei ſaluatus. ꝓuidus ac ſolicitus de ſua ſalute ſeruāda audita deceptōne alioꝝ: hoſtiū inſidias p̨̄cauere ac machīationes eoꝝ ꝑuerſas cōterere ſtudet. Nō eniꝫſola ſimplicitas cuiqꝫſufficit ad ſalutē ẜuandam. ſꝫ cū ſimplicitatepariter debet eſſe prudētia. Vnde ſaluatorin euangelio ait diſcipul̓ ſuis. Eſtote ergoprudentes ſicut ſerpentes: ⁊ ſimplices ſicut colūbę. Et apl̓s ait. Nolite pueri effici ſenſibꝰ. ſꝫ malicia ꝑuuli eſtote. Debetergo ſimplicitas a nobis haberi vt neminē noceamus. debet ⁊ prudentiane deſpiciamur ab alijs. nec multū diſtat inter deciꝑe quēlibet ⁊ ab alio decipi poſſe. Et cetera ſermonū iohannis. Iſte iohannes dux iudeoꝝ ſimul⁊ pontifex virtutū vir fuit. ac multa oꝑa mirifica confecit. Hic qͦqꝫ aduerſū hyrcanos bellū gerens ⁊ deuincēs hyrcani nomen accepit. ac a romanisius amicicię poſtulans. decreto ſenatus īter amicos relatus eſt. Qualiterautē ioſephus de eodem hyrcano narret ad manifeſtāda ea quę in fine libri machabęoꝝ breuiter dicta ſūt. nō incōgruū videt̉ nobis hic ponendūPoſtqͣꝫ enī de ſymonis victoria aliqͣ cōmemorauit. de fine eius taliter refert. Et hic aūt morit̉ in cōuiuio captus inſidijs ptholomęi generi ſui quieius cōiuge duobꝰqꝫ filijs in cuſtodiā ꝯcluſis. certos amicos miſit. vt iohānem tertiū cui ⁊ hyrcanus fuit nomē interficerēt. Cognito aūt impetu quiparabat̉ adoleſcēs ad ciuitatē ꝓperabat. multoqꝫ ppl̓o fretus. ⁊ ꝓpter memoriā pr̄ne virtutis. ⁊ ꝙ īiquitas ptholomęi cūctis eſſet inuiſa. Voluit autem ptholomęus aliā portā ciuitatis ingredi. ſꝫ a ppl̓o reiectus eſt qui maturius hyrcanū ſuſceꝑat. Et is quideꝫ ſtatī receſſit. in aliqd̓ vltͣ ierichontacaſtellū qd̓ dagon vocat̉. Hyrchanus aūt pr̄nū honorē pontificis aſſecutꝰeſt. Poſtqͣꝫ deo ſacrificia reddidit velociter ptholomęū petijt. ⁊ mr̄i ſiml̓⁊ fratribꝰ adiumento futurus. caſtellūqꝫ adgreſſus. alijs quidem rebꝰ ſuperior erat. iuſto aūt dolori cedebat. ptholomęus em̄ quotiēs p̨̄meret̉. mrēmeius. frēſqꝫ in murū ꝑductos palā vt poſſent cōſpici verberabat. eoſdēqꝫp̨̄cipitaturus niſi qͣꝫ pͥmū recederet minabat̉ Un̄ hyrcanū qͥdē plus timorac miẜicordia qͣꝫ iracūdia cōmouebat. Mr̄ ꝟo eius nihil plagis aut intētata nece ꝑterrita manus p̨̄tendēs filiūp̨̄cabat̉. ne vel ſuis fractis īiurijs ꝑceret impio ſiqͥdē ipſa mortē ſibi a ptholomęo ꝓpoſitam īmortalitate duceret meliorē. dūmodo ille penas eoꝝ quę in domū ſuā ꝯͣ fas admiſiſſet expēderet. Iohannes aūt nūc obſtinationem matris cogitans. ac p̄ces eius audiens ad irruendū impellebat̉. mō ꝟberari eā. ſacerariqꝫ cōſpiciens effeminabat̉. totuſqꝫ plenus doloris erat. Ob hoc aūt diu tracta obſidiōe feriatus annus aduēit quē ſeptimo quoqꝫ orbe apud iudeos ceſſare moris eſtexemplo ſeptimoꝝ dierū. Et in hoc ptholomęus obſidionis requiem nactus. fratribꝰ iohannis vnacū matre occiſis. ad genonem ꝯfugit. qͥ cōthilacognominatus eſt. philadelphie tyrānū. Antiochus aūt ad ea q̄ per ſymonem paſſus fuerat iratus ī iudęā ducit exercitū. ibiqꝫ aſſidēs hieroſolimishyrcanū obſidebat. Ille aūt patefacto ſepulcro dauid qui regū ditiſſimusfuerat. ablatiſqꝫ inde pecunię pluſqͣꝫ tribus milibꝰ talentoꝝ. ⁊ antiocho ꝑſuaſit tricentis ei talentis datis ab obſidione diſcedere. primuſqꝫ iudeoꝝpriuatis opibus alere ꝑegrina cepit auxilia. Rurſuſqꝫ tunc qn̄ antiochuscontra mędos bello ſuſcepto tp̄s ei vindictę prebuit. cōfeſtim aduerſus ciuitates ſyrię ꝑrexit. vacuas ꝓpugnatoribus eſſe ratus qḋ erat verū. Medebam quidē ⁊ ſamgam cū ꝓximis. necnō ⁊ ſiccimam ⁊ angariꝫ in ip̄e capit⁊ ſuꝑ his cirthęoꝝ genus adiacentia fano loca īcolentiū exēplo eius quodeſt hieroſolimis ędificato. capit aūt ydumeę quoqꝫ non paucas alias ciuitates. ⁊ pręterea adoreon ⁊ mataſan. In ſamariam ꝟo vſqꝫ ꝓgreſſus vbinūc eſt ſebaſte ciuitas ab hęrode rege cōdita ex om̄i ꝑte eā cōcludit. filioſqꝫſuos ariſtobolū ⁊ antigonū obſidioni p̨̄fecit. Quibꝰ nihil renitentibꝰ ad hͦfamis ncc̄itate qui erant intͣ ciuitatē venerūt vt etiā inſuetam carnē cogerē

tur attingere. Igit̉ antiochū adiutorē ſibi aduocāt ſpondiū cognomīatū.qui cū ꝓmpta eis voluntate paruiſſet. ab ariſtobolo ⁊ antigono ſuꝑatur.⁊ ille quidē ad cythopolim vſqꝫ ꝑ ſequentibꝰ cōmemoratis fratribꝰ effugitHi vero in ſamariā reuerſi. ⁊ multitudinē intra murū iterū ꝯpellūt. ⁊ expugnata ciuitate ipſāqꝫ diruūt. ⁊ habitatores captos abducūt. Proſpe aūtgeſtis ita cedentibus alaeritatē refrigeſcere nō ſinebāt. ſed cū exercitu citopolim vſqꝫ progeſſi ⁊ ipſam ꝑcuſſerūt. ⁊ agros intra carmelū omēs inter ſeꝑtiti ſunt. Scd̓arū rerū ioh̓is ⁊ filioꝝ eius īuidia ſeditionē gentiūconcitauit. multiqꝫ aduerſus eos collecti: nōquieſcebant. donec aꝑto bello deuicti ſūt. Reliquū ꝟo tp̄s iohāniscuꝫ fortūatiſſime viueret. ⁊ optime res ꝑ annos xxx. tres adminiſtraſſet. quīqꝫ relictisliberis morit̉ vir. plane beatiſſimus. ⁊ ꝗ nullam dediſſet occaſiōeꝫcur eiꝰ cām de fortunaquiſpiā quereret̉. Deniqꝫ tria vel pręcipua maxime ſolus habebat. Nā ⁊ gentis princeps ⁊ pōtifex erat. ⁊ p̨̄terea ꝓph̓a cū qͦ deus colloquebat̉. vt futurorū nihil penitusignoraret. qꝛ etiā de duobus maioribꝰ filijs ſuis qui rerū dn̄i permanſurinon eſſent an̄ vidit atqꝫ p̨̄dixit. Tenuit aūt ipſū pontificatū poſt pr̄is obitum ẜm cronicoꝝ fidē annis xxvj. Pr̄ aūt eius ſymon ante eū pontifex fuit annis viij. Ante quē ionathas frater eius annis xviij. Iudas qͦqꝫ fraterionathę ⁊ ſymonis tribꝰ tm̄ annis pontificatū habuit. licet bella plura cūducibus regū ſyrię an̄ geſſerit. Poſt iohannē qͥppe ariſtobolus filius eiuſpontificatū apud iudeos accepit. qui ⁊ rex pariter fieri volēs dyadematiſſumpſit inſigne. poſt qͣdringentos octogintaquatuor annos babylonię captiuitatis. Hic antigonū frēm ſuū dolo interfecit. ⁊ vno anno in regno expleto miſerabili morte fratricida vitā finiuit. Cui ſucceſſit frater eius anneꝰqui et alexander in regnū. qd̓ tenuit xxvij. annis tam crudeliter vt etiā irritata plebe ſibi querenti ab his qͥd nā faciens aīos ſibi plebis recōciliaret.Rn̄ſū eſt ſi moreret̉. Uix em̄ forte cū mortuo tā gͣuia ꝑpeſſi in grām reuerterent̉ vt odia adu̓ſus defunctū deponerēt. Quibꝰ excitatus rebellādiqꝫaſſuetudine multis necatis reliqͦs coegit in vrbē. cui nomē beſe el cui expugnatio acerbiorē ſolito peſtē inuexit. tā ſeuo crudelitatis ꝓceſſu vt ex eo numero octingentos in medio ciuitatis crucifigeret. Quoꝝ in cōſpectu coniuges eoꝝ filioſqꝫ iugulari iuſſit. Hec ſpectabat accubās in medio cōcubinarū ſętus inter vina ⁊ pocula. ſꝫ magis ſanguīe qͣꝫ vino inebriatus. Hoc ſolo facto ampliꝰ ppl̓m qͣꝫ bello terruit ita vt ꝓxima nocte iudeoꝝ. viij. miliavltra iudęā deſcenderent. qͥbꝰ fuge finis mors alexandri foret. Eo mortuoalexandra vxor eius. q̨̄ ⁊ falina cognominata eſt regnauit hieroſolimis annis nouē. De hinc duobꝰ fratribꝰ filijs alexandri hyrcano ⁊ ariſtobolo deimꝑio dimicātibꝰ occaſionem habuere romani vt iudeā inuaderēt. Itaqꝫpōpeius hyrcano inuitante hieroſolimā venit capta vrbe ⁊ tēplo reſeratovſqꝫ in ſancta ſcōꝝ acceſſit. ariſtobolū iuniorē frēm ſuū ſecum ducit. pontificatū ꝟo cōfirmat hyrcano. atqꝫ antipatrū herodis aſcalonite prēꝫ procuratorem paleſtine facit. Sicqꝫ hyrcanus animo deſes adiuuāte antipatrop̨̄dicto procuratore tenuit pontificatum annis xxxiiij. Poſt ea antipatroꝑ venenū in cōuiuio necato. hęrodes filius eius ſucceſſit in regnū. qui etiaꝫhyrcanū interfecit. Hinc etiā hęrodes predicti antipatri aſcalonite ⁊ mr̄iscypridis arabicę filius a romanis iudeoꝝ ſuſcepit pͥncipatū. cuius tꝑe chriſti natiuitate vicina regnū ⁊ ſacerdotiū iudęe qd̓ pͥus ꝑ ſucceſſiones minorū tenebat̉ deſtructū eſt. cōpleta ꝓph̓ia q̨̄ ita ꝑ moyſen loquit̉. Nō deficietpͥnceps ex iuda. neqꝫ dux de femoribꝰ eius donec vēiat cui repoſitū ē. ⁊ ip̄eerit expectatio gētiū In hͦ loco etiā chriſtus quē danielis ſcriptura p̨̄fat̉ accipit finem. Nā vſqꝫ ad hęrodē chriſti .i. ſacerdotes erant reges iudęoꝝ qͥimꝑare ceperūt a lxv. olimpiade. ⁊ ab inſtauratōne tēpli ſb̓ dario vſqꝫ adhyrcanū. ⁊ cēteſimā ⁊ octogeſimā ſextā olīpiadē. ānis qͣdringētis octogītatribꝰ in medio trāſactis. qͦs daniel qͦqꝫ ſigͣt dicens. Et ſciēs ⁊ intelliges abinitio ſermonis reſpondēdi ⁊ ędificādi hieruſalem vſqꝫ ad chriſti pͥncipatū ebdomades vij. ⁊ ebdomades lxij. Que lxix: ebdome faciūt annos quadrigentos octoginta tres. in quibꝰ chriſti .i. ſacerdotes ꝑ vnctionē cōſecrati regnauerunt vſqꝫ ad hircanū. quo extremo oīm a ꝑthis capto: herodesantipatri filius nihil ad ſe ꝑtinentē iudęā ab auguſto ⁊ ſenatu accepit. filijqꝫ eius poſt eū regnauerūt vſqꝫ ad nouiſſimā captiuitatem hieroſolimoꝝneqͣqͣꝫ ex ſucceſſiōe ſacerdotal̓ generis pōtificibꝰ ꝯſtitutis. neqꝫ ꝑpetuitate