Eccleſiaſtes

¶ In natura ſhō naſciturusIpſum qd̓ futuꝝ eſt Quid eſt qd̓factum eſt; Ip̄m qd̓ faciendum eſtſ quod non ante fuerit.Nihil ſub ſole nouū. nec valet qͥſqͣꝫ dicere. ecce hoc recens eſt. Iaꝫem̄ p̨̄ceſſit in ſęculis q̨̄ fuerūt anteapud nosnos. Non eſt prioꝝ memoria. ſednec eoꝝ quidē q̨̄ poſtea futura ſūterit recordatō apud eoſ qui futuriſunt in nouiſſimo Ego eccleſiaſtesſ ſpōte.fui rex iſrael in hieruſalē. ⁊ propoſ varia curioſitateſui in animo meo q̨̄rere ⁊ inueſticauſas omniūgare ſapiēter de omnibus quę ſūtſub ſole. Hanc occupationē peſſiſꝑmiſitcarnalium.mam dedit deus filijs hominum.ſne ꝓficerent ſquanto plus inquiritur tantoplus dubitat̉vt occuparētur in ea. Uidi q̨̄ fiunt

cuncta ſub ſole. ⁊ ecce vniuerſa vadum diuerſis cogitatōibus rapiturI a recto deprauatnitas ⁊ afflictō ſpūs Peruerſi difſ peccator cū ī ꝓfundū venerit vici. cō.non ſunt digni numeroficile corrigunt̉. ⁊ ſtultoꝝ infinitꝰvt ſancti de quibus dicitur. Dinumerabo eos.eſt numerus Locutus ſum ī cordemeo dicēs Ecce magnꝰ effectꝰ ſumſ quā petij a dn̄o p̄ ceteris. non⁊ p̨̄ceſſi omēs ſapīa quiʳ fuerūt an̄abraam non moyſen. et ceteros. ſed qui fuerūtante me in hieruſalem.me in hieruſalē. ⁊ mēs mea contēſnon ait loplata eſt ml̓ta ſapiēter. ⁊ didici. decutus ſum. quia multa ſcimꝰ q̄ eloqui n̄ poſſudiqꝫ cor meū vt ſcirē prudētiā atqꝫmus.doctrinam. erroreſqꝫ ⁊ ſtulticiam.Hicro. Cognoui quia et hoc eſt paſtio ventiſiue p̄ſumptio ſpūs.⁊ agnoui ꝙ ī his quoqꝫ eſſꝫ laborQuāto magis quis ſapiē⁊ afflictō ſpūs. eo ꝙ in multa ſapiētiaꝫ aſſequit̉. eo magis vicijs ſubiacere īdignatia multa ſit indignatio. ⁊ qͥ addittur. et ꝓcul eſſe a virtutibꝰ quas requiritſciētiam addit ⁊ dolorem

que aut cogitatione aut viſu aut auribus diſcimus. ꝙ nihil ſit in naturanouū. ab initio em̄ ⁊ homines nati ⁊ mortui ſunt. ⁊ terra ſuꝑ aquas librata. ⁊ ſol ortus occubuit. ⁊ auibus volare. ⁊ natare piſcibꝰ. ⁊ eęteris ꝓpria: adeo artifice ꝯceſſa. Huic ſil̓e comicꝰ ait Nihil ē dictū qḋ n̄ ſit dictū priꝰ Hoccū exponeret donatꝰ. Pereant inquit qui ante nos noſtra dixerūt. Si itain ſermonibus qͣntomagis in amminiſtratōe mūdi. quę ab initio ſęculi ſicꝑfecta eſt. vt requieſceret deus ab om̄ibꝰ oꝑbus ſuis die ſeptima.¶ Quid eſt ⁊cͣ Denaturis ī prīcipio mūdi creatis. ⁊ de ſucceſſion earum. quō veniunt ⁊ tranſeūt. vt homo morit̉. homo naſcitur. eadē natura ē naſcentis. quę fuit moriētis. ſic de auibus piſcibus ſerpentibus ⁊ omnibus animantibus.ſic de herbis. arboribꝰet alijs nat̉is. nihil nouuꝫ inuenit̉ qd̓ anteanon eſſet. Nihil p̄teritum qd̓ poſt non fiat.Unde. Requieuit deus die ſeptimo ab omni oꝑe ſuo a nouarumcreatione naturaꝝ. nōa gubernatōne. ſcd̓millud. Pater meus vſqꝫ modo oꝑat̉. ⁊ egooꝑor. ſic ex primordialibus rerum ſeminibꝰtotius ſęculi tempꝰ naturali curſu ꝑagitur¶ Nec valet ⁊cͣ.Hiero. Eſt ne verbūde quo dicat̉ Uide hͦnouum eſt. Iam enimfuit in ſęculis quę fuerunt ante nos. Aꝑtiuſſymachus. Putas neeſt qui poſſit dicere. vide hoc nouum eſt. Iam em̄ factū eſt in ſęculo. qd̓ fuit an̄ nos¶ Nec va. qͥſ. di. Uere nihil nouū quia non poteſt dici. ecce hoc nouum. Iam em̄ p̨̄ceſſit ⁊cͣ. Nec putemus ſigna atqꝫ ꝓdigia ⁊ multa quę arbitrio dei noua in mundo fiunt. in prioribus ſęcul̓ iam fuiſſe. ⁊ locum inuenire epicurum. qui affirmat ꝑ innumerabiles ꝑiodos eadem his in locis.⁊ ꝑ eoſdem fieri. Alioquin ⁊ iudas crebro prodidit. ⁊ chriſtus paſſus eſt ſepe pro nobis. ⁊ cetera quę facta ſunt ⁊ futura. in eoſdem ſimiliter ꝑiodosreuoluent̉ Sed dicendum eſt ꝙ p̨̄ſcientia. ⁊ p̨̄deſtinatōne dei iam ea factaſunt. quę futura ſunt¶ Iam enī ⁊cͣ. Sicut p̨̄terita quę olim fuerunt apud nos. abſconditobliuio. ſic quę nunc fiunt qui naſcituri ſunt ſcire non poterūt. ſilentio em̄ꝑibunt̉. ⁊ quaſi non fuerint abſcondent̉. Vanitas em̄ vanitatū ⁊ omniavanitas. quia omnia more fluentis aquę tranſeunt. ⁊ nō redibunt. cui ſententie totus mūdus acclamat ⁊ maxime genus humanum.¶ Non eſt pri. me. Hiero. Seraphin ꝓpterea faciē dei ⁊ pedes velātquia prima ⁊ extrema cooꝑta ſunt. Iuxta. lxx. Nō eſt memoria primis ⁊ qͥdem nouiſſimis. qui futuri ſunt. Nō eſt memoria cū his qͥ futuri ſunt ī nouiſſimo. Idem in euāgelio. Erūt primi nouiſſimi ⁊ no. pri. ⁊cͣ. Et quia deꝰvt benignus ⁊ clemēs. minoꝝ quoqꝫ omniū recordat̉. his qui nouiſſimi eēmeruerunt. nō tantā dabit gl̓am qͣꝫtaꝫ his qͥ ſe humiliātes nouiſſimi ī mūdo eſſe voluerūt. Un̄ pꝰ Nō eſt memoria ſapiēti cū ſtulto inęternum¶ Et ꝓpoſui ⁊cͣ. Uſqꝫ. dedit deus fi. ⁊cͣ. Cui ſil̓e eſt. Propter qḋ tradidit deꝰ eos in reprobū ſenſum .i. ꝑmi ſit tradi. Propoſuit gͦ eccl̓iaſtes pͥmo omniū cor ſuū ad ſapīam reqͥrendā. volens vltra licitū cauſas rōneſqꝫcognoſcere. cur ꝑuuli corripiant̉ a demone. cur pij ⁊ impij pari naufragiodemergant̉. an hęc ⁊ hꝰ mōi caſu. an dei iudicio veniāt. Si iudicio: vbi iuſticia? Si nō iudicō. vbi ꝓuidentia? hęc inqͥt noſſe deſiderās. intellexi ſuꝑfluā curā ꝑ diuerſa cruciantē. a deo hominibꝰ datam vt cupiāt qd̓ licituꝫnō eſt ſcire. ⁊ hoc ꝓpter ſuā curioſitatē quā ſponte incurrerūt.¶ Hucuſqꝫ general̓r de vanitatibꝰ ſęculi agit. hinc ad ſe ip̄m redit. ⁊ quiseſſet: on̄dit. quō omnia ꝯgnouerit docuerit. Un̄ Et ꝓp oſui ī aīo i. ⁊cͣ.

¶ Hāc occu. p. ⁊cͣ. Hiero. Verbū anian. Aquila. lxx. theodotio. ꝑyſitamon qd̓ latine diſtēſio. eo ꝙ in varias ſolicitudines mens hoīs diſtētalaniet̉. Symachus ꝟo ſiſaman .i. occupatōꝫ trāſtulit. Itaqꝫ ſiue diſtenſionē ſiue occupatōꝫ. ſiue qͥd hmōi dixerimꝰ ad ſuꝑiorē ſenſū cūcta referunt̉.¶ Hac. oc. p. ⁊cͣ: Puſcre cauſa p̨̄miſſa data eſt a deo occupatō. ſic̄ illd̓ꝓpter quod tradidit eos deus in paſſiones ignominię. ⁊ item. ꝓpter quodtradidit deus eos in reprobum ſenſum¶ Uidi ⁊cͣ. Conſideraui omnia mūdana. ⁊ vidi vanitatem⁊ maliciam eē .i. miſerias ſpūs quibuſ animꝰdiuerſis fatigatus cogitationibus laboratcognoſcere. quod homini nō ꝯceditur.¶ Hiero. Verbumronth. aquila ⁊ theodotio noīmen. ſymachus. bocheſin. lxx. ſyrū exp̄ſſere. non hebręum: dicentes ꝓlireſimNoimen ⁊ bocheſis apaſſione vocabulū eſt⁊ ꝓlireſis melius voluptatem qͣꝫ p̨̄ſumptōeꝫſonat Dicit̉ aūt quodagat vnꝰ quiſqꝫ qd̓ velit. ⁊ ſibi rectū eē videatur atqꝫ in diuerſa libero hoīes ferant̉ arbitrio. ⁊ vana ſūt vniuerſa ſub ſole dum inuiceꝫ nobis in maloꝝet bonoꝝ finibus diſplicemus. Dicebat mihi hebręus quidā qd̓routh hoc loco magisafflictionem et maliciam. qͣꝫ paſſioneꝫ ⁊ voluptatem ſignificaret.non a malo boni contrario. ſed ſcd̓m hͦ. ſufficit diei ma. ſu. Quā greci ſignificātiꝰ cathuſiā vocant. et eſt ſenſus. Cōſideraui vniuerſa q̨̄ in mūdo fiūt et nihil aliud deprehendi. qͣꝫ vanitatē et malicias .i. miſerias ſpūs qͥbꝰ aīa diuerſis cogitationibus affligitur.¶ Peruerſi difficile. Hiero. Peruerſus nō poterit adornari. et īminutio non poterit numerari. Qui em̄ ꝑuerſus eſt niſi an̄ corrigatur nō poteſt adornari. recta ornātur. curua corrigunt̉. hoc contra hereticos qui qͣſdam naturas introducunt. quę non recipiunt ſanitatem. et quia imminutio .i. qd̓ deeſt. nō poteſt numerari. Primogenita tm̄ iſrael numerata ſūtfeminę vero et ſerui et ꝑuuli et vulgus ex ęgipto nequaqͣꝫ plenitudo. ſed īminutio exercitus non numerat̉. Poteſt et ſic intelligi. tanta malicia eſt inmundo vt ad integrum ſtatum nec redire valeat. in qͦ ꝯditus eſt. Alit̓ Omnibus in integrum ꝑ penitentiā reſtitutis. ſolus dyabolus in ſuo ꝑmanebit errore. cuncta em̄ quę ſub ſole ſunt. eius arbitrio et malignitate euerſaſunt. dum eius inſtinctu peccata cumulant̉. Deniqꝫ tantus eſt numerus ſeductorum quos a grege domī rapuit: vt nō poſſit ꝯprehendi¶ Errores ⁊ ſtulticiā. Prima ſapientia eſt ſtulticia caruiſſe. qua carere non poteſt. niſi qui intellexerit eam. Unde plurima in rebus noxia ſūtcreata vt dum ea vitamus ad ſapientiam erudiamur Equalis ergo ſtudijfuit ſalomoni ſcire ſapientiam et ſcientiam. et e regione errores et ſtulticiaꝫvt hęc appetendo. illa declinando. eius ſapientia ꝓbaretur. Sed ī hoc qͦꝫdicit ſe pauiſſe ventos. et non valuiſſe ꝯprehendere veritatem de p̨̄ſumptioue ſpiritus ſiue paſtione venti. quod ſepius in hoc libro ſupra diſſeruiſſe ſufficiat¶ Et qͥ addit ⁊cͣ. quia potētes potenter tormenta patient̉. cuicūqꝫ pl̓ꝰcommittitur plus exigitur ab eo. ideo apponit dolorem qui apponit ſcientiam. et contriſtatur merore ſcd̓m deum pro delictis ſuis. Unde apoſtolusEt quis eſt qui me letificet niſi qui corrigitur ex me. niſi forte et hoc inte ligendum ꝙ ſapiens doleat tantum latere ſapientiam. nec ita prebere ſe mētibus vt lumen viſui. ſed ꝑ tormenta quedam et intolerandum laborē iugi meditatōe et ſtudio ꝓuenire.