Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Thobias.

dit cęlum quaſi cameram: ſuper aquas fundauit eū. Qui poſuit in deſerto fontes aquarum. et ſuper verticem montiū lacuſ ad emittendum flumina ab eminenti petra. vt portaret terram. Qui finxit homine. et poſuit corſuum in medio corporis. et miſit ei ſpūm vitam et intellectum ⁊ ſpiramen dei omnipotētis qui ſecit omnia et ſcrutinat omnia abſcōſa in abſconſis terrę. Hic nouit adinuentōꝫveſtram. ⁊ quę cogitatis in cordibus veſtriſpeccantes et volētes occultare peccata vr̄a.Propter quod dominus ſcrutinando ſcrutinauit omnia opera veſtra. et traducet vosomnes. ⁊ vos confuſi eritis cum proceſſerītpeccata veſtra coram hominibus. ⁊ iniquitates erunt quę accuſatores ſtabūt in die illo.Quid facietis. aut qūo abſcondetis peccata veſtra coram deo et angelis eis? Ecce iudex deus: timēte eū. Deſinite a peccatis vr̄iſ⁊ obliuiſcamini iniquitates veſtras iam agere eas in ſempiterno. ⁊ deus educet voſ. et liberabit de omni tribulatōne. Ecce enim incēditur ardor ſuper vos turbę copioſę. et rapient quoſdam ex vobis ⁊ cibabunt ydolis occiſos. ⁊ qui conſenſerint eis erunt illis in deriſum et in improperium ⁊ in conculcatōnē.Erit enim locis locus. ⁊ in vicinas ciuitateſexurrectō multa ſuper timentes dominum.Erunt quaſi inſani nemini parcentes. ad diripiendum et deuaſtandum adhuc timenteſdominuꝫ. quia deuaſtabunt ⁊ diripient ſubſtantias. ⁊ de domibus ſuis eoſeijciēt. Tūcparebit probatio electorum meorum: vt aurum quod probatur ab igne. Audite dilectimei dicit dominus. Ecce adſunt dies tribulationis. ⁊ de his liberabo vos. Ne timeatis nec hęſitetiſ: quoniaꝫ deus dux veſter ē.Et qui ſeruat mandata et pręcepta mea dicitdominus deus: ne pręponderent vos peccata veſtra: ne ſupereleuent ſe iniquitates veſtrę. Ue qui conſtringuntur a peccatis ſuis.⁊ obteguntur ab iniquitatibus ſuis: quēadmodum ager conſtringitur a ſilua. ⁊ ſpinistegitur ſemita eius per quam non tranſit hōet excluditur. ⁊ mittitur ad deuoratōꝫ ignis.

orum ſtudia. ⁊ imputant nobis cōtra ſuum canonem latinis auribꝰiſta tranſfrere. Sed melius eſſe iudicans phariſęorum diſplicere iudicio: ⁊ epiſcoporum iuſſionibusdeſeruire: inſtiti vt potui. Et quiavicina eſt chaldeorum lingua ſermoni hebraico. vtriuſqꝫ linguę peritiſſimum loquacem reperiēs. vnius diei laborem arripui. ⁊ quidqͥdille mihi hebraicis verbis expreſſit: hoc ego accito notario ſermonibus latinis expoſui. Orationibusveſtris mercedem huius operisrecōpenſabo cum gratum vobisdidicero me quod iubere eſtis dignati: cōpleſſe. Explicit prologus in librū Thobię. Incipit liber Thobię. Capitulum primum.ſ bonus domini. perſonaꝫdeſcribit aptā negocio.obias exFinter illos abductus. de quibꝰ d̓r. prīo tꝑe alleuiata eſt terra za.t̓bū et ciuitateº neptaliFProte. Ihuius mūdi rotam ſuperās ſupcriora querens. inferiora et volubiliora relinquēſq̨̄ ē īſuꝑioribꝰ galileę ſupra naaſōF retro enim relinquit viam ſpacioſam que ducit ad mortē.ſpoſt viam quę ducit ad occiden5ſcientiam falſi nomīs ſiniſtram et falſam deput at et mundanaꝫ phīaꝫ.tem in ſiniſtra habens ciuitateꝫ ſedamnat. ſephet enim litterarū interp̄tat̉phet: Cum captus eſſet in diebusſdyaboli. I5 ſuperborū. aſſir ius enmdirigēs interp̄taturſalmanaſar regis aſſiriorū. in captiuitate tamen poſitus viam veritatis non deſeruit: ita vt omnia q̨̄habere poterat quotidie concaptiiudeis.uis fratribus ex eius genere imꝑF5 vel minor. ( in oculis ſuis. vn̄. quanto maior es. hu. te in o.tiret. Cunqꝫ eſſetᶠ iunior omnibusin tribu neptalim: nihil tamen puerile geſſit in opere. Deniqꝫ cū irent

Liber eſdrę quartuſ explicit. Incipit prologus beati Pieronimi preſbiteri in librūThobię.Promatio et heliodoro epiſcopis. Hieronimus preſbiter in domino ſaluteꝫ. Mirari non deſino exactōis veſtrę inſtantiam. Exigitis enim vt librum chaldęo ſermone conſcriptum ad latinum ſtilum trahaꝫ. librum vtiqꝫ thobię quēhebręi de cathalogo diuinarum ſcripturarūſecantes. his quę agiographa memorant:manciparunt. Feci ſatis deſiderio veſtro: n̄tamen meo ſtudio. Arguunt eniꝫ nos hebrę

His que agio.Potiꝰ ⁊ veriꝰ dixiſſetīter agiogͣpha. vl̓ large accepit agiogͣpha.qͣſi ſanctoꝝ ſcripta. etnd̓ numero illoruꝫ nouē q̨̄ ꝓprie dicūt̉ agiographa q̨̄ ſūt d̓ cathalogo. hͦ ē d̓ nūero. xxijlibrorum. Cōſiſtit em̄ī pēthateuco. ⁊. viij. ꝓphetis. ⁊. ix. agiographis. Ꝙ āt ẜm grecoſi pͦ ordīe. vij. ponit li.addēs pēthateuco ioſue ⁊ iudicuꝫ. ⁊ vocatordinē illū eptateucū.ab epta ſeptem ⁊ theucos volumē. Et qudquid. ⁊Hoc dic̄ ne videreturyꝑbole ꝙ tā breui tꝑetm̄ opꝰ vid̓et̉ adīplereUtriuſqꝫ lingue.Tenebat libꝝ chald̓icū ⁊ legebat hebraice.Ca. .I. Thobias ex.Beda. Liber thobięē ī ſuꝑficie lr̄e ſalubriſMaximiſ em̄ vitę moralis et exemplis abūdat et monitis. Sedquantum poma folijstantuꝫ hiſtorię allegoria pręcellit. Maximaenim eccleſię continetſacramenta. Ipſe eniꝫthobias populū iſrl̓ſignificat qͥ cęteris gētibus ydolatrię deditꝭfide recta ⁊ operibusdeo ſeruiebat. vnde.Cū irēt o. ad u. a. ⁊cͣ.Ieroboam nāqꝫ qͥ fabricauit ad deceptōnēſubditorū vitulos aureoſ ydolatrię cl̓toresexprimit. quorum complices ſignificantur inſubditis. Neptalī B. Latitudo. de qua. Latūmandatū tuum nimiſcuius tribus .i. filij populus fidelis eius ciuitas eccleſia. De quaNō poteſt ciuitas abſcondi ſupra montempoſita Supra naaſon. Naaſon auguriū huius ciuitas ſuperiora auguratur .i. cōtemplatur cęleſtia. Cū cap. eſ. Thobię captiuitas humani generis captiuitateꝫ d̓ſignatper regem omniū prauorū .i. dyabolū qui nos d̓ patria cęleſti in huius exilij vallem deiecit. Ita vt. o. ⁊cͣ. Sic populus iſrael per doctores diuini verbi elemoſinānon ſolum rudibus ſuę gentis auditoribus: ſed gentibus ad iudaiſmū veniētibus miniſtrabat. Quidquid em̄ naturalis boni habuit qd̓ hoſtiſ captiuans non abſtulit: hoc ſuis in exemplum virtutis oſtendebat. ⁊ portioneſalutaris ſcientię tanquaꝫ decimam ſuę ſubſtantię aduenis. id eſt gentilibus offerebat. Nihil tamē. Iam illud apoſtolicum gerebat in pectore. Nolite pue

peſc-

domni

iratꝰ

moni

vt in-

nis mī

Xc.

ſent