Deuteronomiū
XIX.
dilatauerit dominus deus tuꝰ terminos tuos ſicut iurauit patribuſtuis ⁊ dederit tibi cunctam terraꝫquā eis pollicitus eſt: ſi tamen cuſtodieris mandata eius. ⁊ fecerisquę hodie pręcipio tibi. vt diligaſdominum deum tuum ⁊ ambulesin vijs eius om̄i tempore: addeſqꝫtibi tres alias ciuitates. ⁊ ſupradictarū trium vrbium numerum duplicabis. vt non effundatur ſaninſcienter peccantis.guis innoxius in medio terrę quādominus deuſ tuus dabit tibi poſ¶ Si prebueris refugiūſidendam. ne ſis ſanguinis reus.qui odit fratrē ſuum homicida eſt.Si quis autem odio habens promalicioſe.ximum. inſidiatus fuerit vitę eiusin corpore vel in anima.ſurgenſqꝫ percuſſerit illum ⁊ mortuus fuerit. fugeritqꝫ ad vnam deſupradictis vrbibus. mittent ſeniores ciuitates illius. ⁊ arripiēt eūFꝑ articipatione altaris.de loco effugij: tradentqꝫ in manu
§ chriſti.proximi cuius ſanguis effuſus eſtF eterna morte.⁊ morietur. Nec miſereberis eiꝰ. ⁊ſculpā innoxij ſanguinis.auferes innoxiū ſanguinem d̓ iſrael: vt bene ſit tibi. Non aſſumes ⁊tranſferes terminos proximi tuiquos fixerunt priores in poſſeſſione tua quā dominus deus tuꝰ dabit tibi in terra quā acceperis poſſidendaꝫ. Non ſtabit teſtis vnuscontra aliquē. quidquid illud peccati ⁊ facinoris fuerit: ſꝫ in ore duorum aut trium teſtium ſtabit om̄everbum. Si ſteterit teſtis mēdaxcontra hominem accuſans eū pręuaricationis: ſtabunt ambo quorum cauſa eſt ante dominū in conſpectu ſacerdotum ⁊ iudicum quifuerint in diebus illis. Eunqꝫ diligentiſſime perſcrutantes inuenerint falſum teſtē dixiſſe cōtra fratrēfalſus teſtis nō erit impunitꝰſuum mendacium: reddent ei ſicut
ſua condēnantes atqꝫ opera obliuionem vitę ſuperioris expectant. ⁊ ſęcularia quę geſſerunt abolere deſiderant Eſt etiā alia cauſa: qꝛ miniſtri dei ſuntleuitę. ⁊ ideo ipſorū ciuitates fugientibus homicidis ꝑ leges deputantur: qꝛipſis ius eſt diuina mandata exequi circa eos qui crimen mortale admiſerunt. Hinc apoſtolus quaſi leuita. Tradidi inquit hm̄oi ſathanę in interitum carnis: vt ſpirituſſal. ſit. Percuſſus leuitico gladio moriat̉ ſenſus carnis: vt viuat aīa vr̄a.Addeſqꝫ tibi treſ⁊cͣ. In libro iheſu naue ſex ciuitates refugijdecernuntur talibꝰ homicidis. Cades in galilea montis neptalimSichē in mōte ep̄hraim. ⁊ chariatarbe q̨̄ eſthebron. Et trās iordanem boſor de tribu ruben. ⁊ ramoth in galaad de tribu gad. ⁊ gaulon in baſan de tribumanaſſe.¶ Item. Ambroſiusin eodem. Sex autemciuitatum refugia ſuntvt prima ſit ciuitas cognitio verbi ⁊ ad imaginem eius forma viuendi Quicūqꝫ em̄ eācognitōem fuerit īgreſſus: mundꝰ eſt a pęnaẜm quod ⁊ deus ait.Iam vos mundi eſtispropter ſermonē queꝫdixi vobis. Et alibi.Hęc eſt vita ęterna vtcognoſcant te ſolū deum verum ⁊ quē miſiſti .i. chriſtū. Hęc ciuitas velut metropolis ēcui ſubiacēt alię quinqꝫ ciuitates leuitarumvt quo numero mundus formatus eſt: eodem numero aduerſuimundana vicia ⁊ ſęcūli huius naufragia remedium prouideaturSecunda ciuitas ⁊ ſecundum remedium eſtvt qͥ non pōt cognitionem boni illius p̨̄libare. ⁊ tardior eſt vel īgenio vel fidei comprehenſione (qm̄ veloci mentis vigore. atqꝫ ingenij acumine ad cognitionis ſummā contenditur) ſaltem opera domini cōſideret. atqꝫex his quę facta ſunt tanti cōtemplet̉ oꝑis actorem. Qūo ex his bonis quęſunt in cōſtitutōe iſtius creaturę (bona eī ſunt valde ſicut dn̄s dixit) bonūillud ſummum atqꝫ ęternum cōprehendatur. Quis ordo rerū. q̨̄ diſciplinaq̄ gloria? Nōne his (quamuis tardū ingenium) diligere actorem ſuum ꝓuocatur? Etenī ſi parētes qͥ nos genuerūt amamus: qͣꝫtomagis diligere debemus creatorē parentum actoremqꝫ noſtrum. Ergo operatoria virtus dei ⁊ſi non videtur: tamē ex operibus ſuis eſtimatur. operatorēqꝫ ſua opera produnt: vt intelligatur qͥ non comprehenditur. Vn̄ ⁊ dominꝰ. Si michi noncreditis: vel operibus credite. Bona igitur etiā hęc ad refugiū. quę edificatoris teſtificantur gr̄am ⁊ affectū noſtrū excitant: vt eius ſimus cupidioresqui tantam nobis fabricę hꝰ videtur contuliſſe pulcritudinem. Tercius ordo eſt tercię ciuitatis. regalis poteſtatis contēplatio: vt ſubijciamur regi. ſinon differimus metu tanqͣꝫ parenti. Oetu enī pręſidentis plerūqꝫ fit obediens poteſtati. qui eſt ſalutis ingratus: vt neceſſitatē ſobrietatis agnoſcat qͥnoluit ac nequiuit gratiā pietatis agnoſcere. Corrigit ergo neceſſitas: queꝫpietas prouocare debuerat.¶ Hę tres ciuitates trās iordanem ꝑfectiori prudentię ad refugium date:vt primum effugiamus culpam inductōe animi ꝯformes ad imaginē dei.Ita enim creati ſumus dicente deo. Faciamus hominem ad imaginem ⁊ ſi
miſitudinē .n. hęc ergo prima lex iſtius ciuitatis eſt. Deinde ſi ꝑ fragilitateꝫcarnis ⁊ mundi illecebras ita formare mentē noſtrā nō poſſumꝰ: reuerentiapaternę generatōis ⁊ ſedulitate prolis peccatū leuemus. Charitas multitudinem operit peccatorum. Qui ergo ad imaginem dei eſſe non potuerit: ſitad plenitudinem charitatis. Illa ciuitas culpam excludit: hęc ſoluit. Hęcdeniqꝫ lex ſecundę ciuitatis. Diliges dn̄m deum tuum ex. t. a. t. Sed ſi rurſus anguſtiamini: ⁊ minuti ſunt qͥ abundantiā charitatis ⁊ gratiam reciꝑenon poſſunt: habes terciam ciuitatem vt diuinę ptātis formido teſobrium faciat ⁊ inflectat metus: ⁊ hęc ē lextercia. Dominū deuꝫtuum adorabis. ⁊ illiſoli ſeruies. Hę igiturpręcipuę virtutes: etideo paucoꝝ non plurium ſupra iordanempoſitę ſunt: vt expͥmasqͣi imago archetipumdiligas quaſi filiꝰ patrē. adores qͣi ſubditꝰregem. Qui aūt iordaneꝫ tranſierūt. Iordanis āt eoꝝ deſcēſio d̓r.Qui deſcēder̄t gͦ ex ill̓ſuperioribus virtutibꝰad hęc īferiora .i. in qͥbus ītegritas charitaſhūilitas vacillauerit:habent ꝓpria hoīs refugia q̨̄ petant. Vt qͥobnoxij delictis ⁊ īflexi vicijs ſunt nō volūtarijs: ſꝑent dn̄m ſibirecōciliari poſſe. veniāpetāt. ſperent poſſe corrigi: ſi p̨̄cepta ſequant̉cęleſtium ſacramentorum. quibus aut informamur ad innocentiāaut reuocamur a culpa. Hę igitur intra iordanem ciuitates ſequētes ſunt: vt propiciemus nobis deum. ſeqͣmur quę iubet. vitemꝰquę prohibet. Sit ergo propiciandę diuinitatis ambitio. ſequēde pręceptionis obeditio. interdictę pręuaricationis cautio: quibus propiciatoriam dei miſericordiaꝫ ⁊ monotichen eiꝰprouidentiam. vel inſtauratoruꝫ obſequio: vel interdictorum declinationeveneremur.¶ Si quis autē ⁊cͣ. Qui malicia aliquem percutit ⁊ in mortem animęducit: reus eſt ęterne mortis. Unde: Si quis ſcandaliſauerit vnum de puſillis qui in me credunt ⁊cͣ. Et alibi: Qui odit fratrem ſuum homicida eſt:⁊ non habebit vitam ęternam. Hic ab altari diuellitur: tanqͣꝫ ſacramentisdominicis indignus. nec veniam niſi per condignā pęnitentiā promeretur.Qui autem non ſponte occidit. habet vrbes refugij. eccleſiam .ſ. catholicamvbi ſe anguſtia pęnitentię coercens per omne tempus pręſentis vitę bonisoperibus ſtudeat. ⁊ ſi ſpem in morte ſummi pontificis .ſ. redemptoris ſui poſuerit: tandem merebitur ſaluari.Qui fraternum odium retinet in corde: non poteſt fructuoſam pęnitentiam agere: nec deum ſibi placare.¶ Non aſſumes ⁊ tranſferes. Allegorice. Unde. Ne tranſgrediaris terminos antiquos quos poſuerunt patres tui .i. pręcedentium patrumregulas ⁊ diffinitiones viuendi.¶ Non ſtabit teſtis vnus. Hoc ⁊ hiſtorialiter ſeruare debemus. Etcontra impios vel hęreticos cum teſtimonijs ſcripturaruꝫ indigemus: duoſteſtes .i. vetus ⁊ nouum teſtamentum adhibemus. vel tres. id eſt. euangeliūprophetas. apoſtolum. ⁊ ſic ſtat verbum.