¶ DeuteronomiūXVC.
idcirco ego pręcipio tibi vt aperiaſmanuꝫ fratri tuo egeno ⁊ pauperiqui tecum verſantur in terra. Cuꝫſ in fide.tibi venditus fuerit frater tuuſ heStrāſite ad me oēs qui cōcupiſcitis me. perfectione actiue vite.bręus aut hebręa. ⁊ ſex annis ſer.j. ſ non generalis remiſſionis ſed quicunqꝫ a venditione ſeptimus occurrerit. F eterna requie.uierit tibi: in ſeptimo anno dimittes eum liberum. Et quem libertate donaueris: nequ aquam vacuūabire patieris: ſed dabis viaticumde gregibus ⁊ de area ⁊ torcularituo: quibus dn̄s deus tuus benedixerit tibi. Memento ꝙ ⁊ ipſe ſeruieris in terra ęgipti ⁊ liberaueritte dominus deus tuus. ⁊ idcircoego nunc pręcipio tibi. Si autemF ab actiua vita. ſ predicatorēdixerit: nolo egredi. eo ꝙ diligat te§ eccleſiam.⁊ domuꝫ tuam ⁊ bene ſibi apud teIdiuini timoris ſubtilitatem.eſſe ſentiat: aſſumes ſubulam. ⁊ ꝑſ mentem inobedientem. ſ in introitu eccleſie: vt ſit mnemor celeſtis tabernaculi.forabis aurem eius inianua dof Fin actiua vita bene operando. ſ pn̄s ſeculūmus tue. ⁊ᶠ ſeruiet tibi vſqꝫ in ęterI infirmiori ⁊ indoctiori.nū. Ancillę quoqꝫ ſimiliter facies.ſollicitudinemNon auertes ab eis oculos tuos
5 in cōtemplatōe. II liberos a ſeruitute actiuevite. ſ vt recipiant mercedem eternā.quādo dimiſeris eos liberoſ: quoniam iuxta mercedem mercenarijſ predicatori. § remunerādo.per ſex annos ſeruiuit tibi. vt benedicat tibi dominus deus tuus inI bonis dictis vel factis.§ pricunctis operibus quę agis. De prinordijs bone voluntatis ⁊ operatōis.mogenitis tuis quę naſcuntur ī armentis ⁊ ouibus tuis: quidquidſ forte ⁊ virile. F attribuendo. ſnon libi.ſexuſ maſculini eſtᶠ ſcificabis dn̄oT I quaſi neophicum non permittas in eccleſiadocere. ſpredicabis. ſ bona operatione primi tēporis adhuc infirmante.deo tuoʳ. Non operaberis in prif § hoc eſt primogenita innocentie non nudabisvt videantur ⁊ laudentur ab hominibus. nonſunt in exemplū ꝯſtendenda: niſi que ſunt firma.mogenito bouisᶠ ⁊ non tondebisj Fiu eſt. de bono opere tuo: ſoli deo placere cuprimogenita ouium. Inʳ cōſpecturabis.domini dei tui comedes ea per annos ſingulos in loco queꝫ elegeritdominuſ. tu ⁊ domus tua. Sin auſcriminis. Igreſſu boni operis.tem habuerit maculam vel claudūI ignorantia.fuerit vel cęcum: aut in aliqua parF imputabitur.te deforme vel debile: non immof§ a quo omne bonū: ſed tibi a quo omnē malilabiturᶠ domino deo tuo: ſed intraportas vrbis tuę comedes illud.Tam mundus qͣꝫ immundus ſimiliter veſcentur eis quaſi caprea et
¶ Cū tibi uen. ⁊cͣ. Iſi. Si hebręus puer in ſeruitutē deuenerit: pręcipitur vt ſeruiat vi. annis vij. liberetur. Si noluerit propter vxorem ⁊ filios:perforabitur auricula eius ⁊ erit ſeruus in ſęculum. Hoc de pręſenti ſęculonon dicitur: ſed de futuro. qꝛ in ſex ętatibus huius ſęculi ſeruientes. ſeptīodie .i. ęterno ſabbato liberamur: ſi tamē liberi eē voluerimꝰ dn̄ ī ſęculo peccato ſeruimꝰ. Si aūt noluerimꝰ: ꝑforabitur nobis auricula in teſtimoniuꝫīohedientię. ⁊ cū vxore ⁊ filijs nr̄is. qͦs p̨̄tulimꝰ libertati .i. cū carne ⁊ oꝑbꝰeiꝰ .ſ. peccatis ī ęternūſeruiemus.Cū tibi vē. ⁊cͣ. Hebręus tranſitor qui adęternā .ſ. patriā tendit⁊ de vicijs ad virtuteſde terrenis ad cęleſtiatranſit: ſi talis ſe tibivendiderit .i. magiſterio tuo ſe addixerit docebis eum vt in p̨̄ſentivita ſtudeat oꝑari vtad requiē ꝑuenire poſſit. Hoc ē. ſex ānis ſeruiet tibi. Septimo dimittes euꝫ liberum necvacuū abire patieris.qͣi ęterna p̨̄mia ⁊ verālibertatē ꝓmittens ei īalia vita. Si aūt dixerit. nolo egredi: eo ꝙdiligat te ⁊ domū tuā.i. ſi bona q̨̄ fecit. nō ꝓęterna mei cede: ſed ꝓhumana laude. qͣi diligēs p̨̄fentē vitā feceritperforabis aurem eiusſubula .i. mentē eiꝰ terrore iudicij ꝯpunges īianua domꝰ. qꝛ iudicium erit ī hꝰ vitę egreſſu ⁊ alteriꝰ ingreſſu. etſeruiet tibiuſqꝫ in ęternum .i. docebis eum ſiſęculuꝫ plus amaueritqͣꝫ deum ęternis ſupplicijs mancipandū.¶ Gregoriꝰ. Cuꝫactiua vita ⁊ contēplatiua ſit nob̓ ex dei gr̄avna eſt ī neceſſitate. altera in voluntate. Nemo enim deum cognoſcens regnum ingreditur ſine actiua vita: ſine ꝯtēplatiua ꝟo multi. vn̄: Si emeris ẜuūhebręū ⁊c̄. Hebręꝰ .i.tranſiens emitur: quando vnuſqͥſqꝫ qui a ſęculo mente tranſit. ſeruitio deiſubijcitur. Sex annis ſeruire pręcipitur: vt ī vij. gr̓atis liberetur. In ſenario actiuę vitę perfectio. In ſeptenario cōtemplatiua exprimitur. Sex annis ſeruit. vij. liber egreditur: qꝛ per actiuā ꝑfecte trāſactam. ad contemplatiuę vitę libertatē tranſit. Gratis: qꝛ cum benefecerimꝰ ſerui inutiles ſumꝰ.Sicut ergo actiua eſt ex munere: ita ⁊ contēplatiua. Cū qͣli veſte ītraueritcū tali exeat: qꝛ neceſſe ē vt in incepto quiſqꝫ perſeueret. Bn̄ enī ad ꝯtēplatiuam vitā trāſit. qͥ ī actiua intentōis ſuę veſtē nō mutauit. Quidā ꝟo priuſqͣꝫ ſeruitio dei ſocientur: bn̄ operari diligūt. alij poſtqͣꝫ ad eiꝰ ꝑuenerintſeruitiū. Qui ergo bonā oꝑatōem prius habuerit: cū vxore emptus ē. Ispōt ad cōtemplatiuā vitā trāſire: ⁊ tamē actiuā nō deſerere. vn̄. vxor egrediatur ſimul. Ad cōtēplatōeꝫ enī trāſiens. affectōem boni operis qua alijsproſit nō relīquit. Mulier ⁊ filij eius erūt dn̄i ſui. ſeruo empto. dat dn̄s vxorem: cū prędicator eū quē dn̄o mācipauit. bonę actōi cōiungit. Prędicatores enī dn̄i vocant̉. vn̄. Scis qm̄ dn̄s tuuſ tollatur a te? Bxor filios ⁊ filias parit: cū bona actio fructꝰ fortes vl̓ teneros gignit. Hęc mulier cū filijsdn̄o remanꝫ. ſeruuſ exit cū veſte: qꝛ bona actio ⁊ eius fructus p̨̄dicatori imputantur. Ipſe cum. deſiderij intentōe ad contemplatōem per gr̄am liber
egreditur. Si dixerit ſeruus: diligo dn̄m meū ⁊cͣ. Seruus dn̄m diligit: qn̄p̄dicatoris verba ſollicita mente cuſtodit. Uxorem amat ⁊ liberos. vitā .ſ.actiuā ⁊ fructꝰ eius. Dominus offert eum dis: ⁊ applicat ad oſtiuꝫ ⁊ poſtes⁊ perforabit aurem ſubula: vt ſit ſeruus in ſęculum. qꝛ p̨̄dicator antiquoꝝpatrum dictis imbuit ad ꝯſtium ⁊ poſtes tabernaculi: vt de ingreſſu ęternitabernaculi audiat: ⁊ iudicij terrorem agnoſcat: ne de bonis operibus gloriam q̨̄rat ab hominibus. Auris ſubula perforatur: dum mens illius timoris dei ſubtilitate percutitur: vt ꝟbi acumine tranſfixa. ingreſſuꝫregni ſꝑ attēdat quaſiad oſtiū ⁊ poſtē tabernaculi perforata. Seruus erit in ſęculū: vt liber ſit pꝰ ſęculū. Nūcgͣ non ſolū actiua ī ſeruitute ē: ſꝫ etiā ꝯtēplatio libertatē mētis nōoptinet. qꝛ ī enigmateintimā quietē videt.¶ Ne hoc ſerui chriſtiani a dn̄is flagitarentapl̓s iubet ẜuos dn̄iseē ſubditos ne doctrīadei blaſphemat̉. Myſtice enī dictū ītelligit̉.vbi ſubula recuſantislibertatē aurē perfodiręcipitur.¶ De primo genitis. On̄dit differētiāapud gręcos inter primogenita ⁊ protoꝑta.on̄dit etiā ꝙ vbi apd̓latinos xp̄s pͥmogenitus dicit̉: apud gręcoſprototoſos dicitur¶ Aug. De pͥmogenitis. Primogenita dic̄q̨̄ pͥmo vuluā aperiūt⁊ pͥmo ꝑtu exeūt. Gręce āt ꝓtotoſa q̨̄ ad primū fęminę ꝑtū ꝑtinētqͣi proto parta nō protogena .i. pͥmogenita.Un̄ xp̄s non d̓r a pr̄emonotoſos: ſed monogenes .i. vnigenitus .ſ.vnicus. Ꝙ āt latīe d̓ra mortuis pͥmogenitꝰgręce ꝓtotoſos: n̄ protogenes d̓r. tanqͣꝫ pr̄ęqualē ſibi genuerit: etcreatura peperit. Nāꝙ d̓r pͥmogenitus oīscreaturę .i. prototoſos: ẜm nouā creaturā pōt ītelligi. de qͣ d̓r. Siqua gͦ noua in xp̄o creatura ex qua ille pͥmitiuus ē. qꝛ primꝰ ita ſurrexit. vt iā nō moriatur: qd̓ nouę creaturę q̨̄ in illo ē futurū in fine promittit̉. Mouet tn̄ qd̓ī prouerbijs d̓r. Primogenite tibi dico fili. Si eī pr̄ ad filiū loquit̉: eūdēdicit pͥmogenitū: quē vnigenitū. Quia ⁊ nos filij dei ſumꝰ: ille āt vnigenitus: qꝛ ſolus eſt de ſubſtantia patris ęqualis ⁊ coeternus.Sanctificabis do. d. t. Non tibi: ſed omniū largitori. qꝛ oē datūoptimū deſurſum ē. Qd̓ aūt leue in nr̄a cogitatōe. vel maculoſū ī nr̄a conuerſatōe. vel claudū in operū ꝓgreſſione. vel cęcū ignorātia mētis. aut aliqͣꝑte deforme vel debile: nō debemus deo īmolare .i. imputare: ſed nobis.No operaberis. Gregꝭ. In pͥmogenito boniſiarare ē bonę ꝯuerſatōis primordia in exercicio actōis publicare. Primogeīta ouiū tondere ēab occulto rōis tegmīe inchoātia bona nudare. Siqͥd eī bonū robuſtūqꝫ īcipimꝰ exercere. n̄ dēmus cito on̄dere. Simplex qͦꝫ ⁊ īnocuū nō dēt nudariſuo velamīe. Ad ſola ſacrificia dīna iſta ꝓficiāt: vt ad honorē ītimi iudiciſin ara cordis īmolent̉. ne pͥmordia adhuc carnali vitę ꝯmixta: citius īnoteſcāt ⁊ cū laudant̉ bona: deceptus animꝰ nō deprehēdat q̨̄ in eis ſūt mala.Sin autem habuerit ⁊cͣ. Sūt q̨̄dā oꝑa que licet minus placeāt