Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Deuteronomiū

iuxta id quod prius ſcripſerat verba decem quę locutus eſt dominꝰad vos in monte de medio ignisquando populus congregatus eſt⁊ dedit eas mihi. Reuerſusqꝫ demonte deſcendi. ⁊ poſui tabulas īar cam quaꝫ feceram: quę hucuſqꝫibi ſunt ſicut mihi pręcepit dominus. Filii autem iſrahel caſtra mouerunt ex beroth filioruꝫ iachan īmoſera: vbi aaron mortuus ac ſepultus eſt. pro quo ſacerdotio fun§ priuilegio etatis.ctus eſt filius eius eleazar. Indevenerūt in gadgad de quo loco ꝓfecti: caſtrametati ſunt in iethathain terra aquarum atqꝫ torrentiumeo tempore ſeparaui tribuꝫ leui vtportaret arcam fęderis domini etſtaret coram eo ī miniſterio. ac benediceret in nomine illius vſqꝫ inpręſentem diem. Quamobrem nōhabuit leui partem neqꝫ poſſeſſionem cum fratribus ſuis. quia ipſedominus poſſeſſio eius eſt: ſicut ꝓmiſit ei dominus deus tuus. Egoautem ſteti in monte ſicut priꝰ quadraginta diebus ac noctibus. exaudiuitqꝫ me dominus etiam hacvice. ⁊ te perdere noluit. Dixitqꝫmihi. Uade ⁊ pręcede populum vtingrediatur ⁊ poſſideat terraꝫ quāiuraui patribus eorum vt trader ēeis. Et nunc iſrael quid dominusdeus tuus petit a te: niſi vt timeaſ

dominum deum tuum. ⁊ ambuleſin viis eius. ⁊ diligas eum. ac ſeruias domino deo tuo ⁊ in toto corde tuo. ⁊ in tota anima tua. cuſtodiasqꝫ mandata domini ⁊ cerimoniaſ eius quaſ ego hodie pręcipioIquaſi ne putes eumvt bene ſit tibi? En domini dei tuiſeruitio tuo eguiſſe: ⁊ iō talia precepiſſe.cęlum eſt. ⁊ cęlum cęli: terra ⁊ omnia quę in ea ſunt: ⁊ cum patribustuis conglutinatus eſt dominus:⁊ amauit eos. elegitqꝫ ſemen eorūpoſt eos .i. vos de cunctis gētibꝰſicut hodie comprobatur. Circumf5 ſuperflua cordis. § omnem malam volūtatēomni cuſtodia ſerua cor tuum.cidite igiturᶠ prępuciuꝫ cordis veItumorē ſuperbie.ſtri. ⁊ ceruicem veſtram ne indure§ vel vltra.tis amplius. quia dominus deusf ſ contra quem ſtultum eſt ſuperbire.veſter ipſe eſt deus deorum ⁊ dominus dominatiuꝫ. deus magnꝰ§ quem debeet potenſ et terribilis qui perſonaꝫtis imitari.non accipit nec munera: facit iudicium pupillo et viduę. Amat peregrinum et dat ei victum atqꝫ veſicut ipſe vt litis filij patris veſtri qui in ceſtituꝫ. Et uos ergo ſamate peregrilis eſt.nos: quia ⁊ ipſi fuiſtiſ aduenę intęrra ęgipti. Dominum deum tuūſ filialiter. j. Fipūaliter. ſ mihi āt adherereItimebiſ et ei ſoli ſeruies Ipſiqꝫdeo bonū ē.ſ permiſſio ē.adhęrebis: iurabisqꝫ in nomineI nō ydolorum. j quē ſolum laudare debes.In domino laudabitur anima mea.illius. Ipſe ē laus tua. et deꝰ tuf § ne ſis ingratus. §que nemo alius fecit.us qui fecit tibi hęc magnalia. ⁊I hoſtibus.ne audeas dubitare.terribilia quę viderunt oculi tui.In ſeptuaginta animabus deſcenderunt patres tui in ęgyptū. ⁊ecce nunc multiplicauit te dominꝰ

teſtamēto lex ꝯmendaret̉: tanqͣꝫ opꝰ dei: vbihomo nihil fecit. qꝛ lexnō pōt impleri. qꝛ cumvere ſit opus legis. caritate fit. nō timore: q̨̄eſt gratia noui te. Inſcd̓is vero tabulis hōlegitur ſcripſiſſe verbad̓i. quia hō pōt facereopus legiſ per charitatem iuſticię: quod nonpōt ꝑ timorē penę Cūergo legitur ī deuteronomio. Et ſcipſit de⁊cͣ .ſ. in tabulis ẜm ſcripturā priorē ⁊cͣ. vtraſqꝫ deus tabulas ſcripſiſſe legit̉ ⁊ nō homo.In exodo qͦꝫ dic̄ dn̄sScribam ī tabulis q̨̄erāt ī prioribꝰ ⁊cͣ. Solus ergo exodꝰ q̨̄ſtionēfacit. paulo poſt enī dicitur. Scribe tibi verba hęc ⁊cͣ. ⁊ pꝰ paucaadiungit ⁊ ſcribit ī tabulis ꝟbat. Si enimſic intelligatur. ſcribetibi verba hęc. alia .ſ.quę non ſunt ſcripta ītabulis: ſꝫ ī libro legiscerte qd̓ ſequit̉. Eratibi moyſes ī conſpectudn̄i xl. diebus ⁊ xl. noctibꝰ. pa n. man. ⁊ ſcripſit in tabulis t. x. verba. manifeſtat moyſēin tabulis ſcripſiſſe nōdeum. niſi violēter dominum ſubaudiamusnon moyſen. ⁊ ſic nonerit differētia teſtamētorum: cuꝫ priores ⁊ ſecūdas tabulis ſcripſerit deus. Non hō priores: tamē ſine dubiodeus fecit ⁊ ſcripſit. nōenī tunc dictum eſt admoyſē. Excide tibi duas tabulas: ſed ita legitur. Deſcendit moyſes de monte: ⁊ dn̄ę tabulę in manibꝰ eius. ⁊tabulę opus dei erant⁊ ſcriptura. ſupra quoqꝫ dictuꝫ erat. Deditmoyſi tabulas lapideas ſcriptas digito deiScd̓as aūt moyſeſ iubetur excidere: vt oꝑehumano intelligāturexciſę: qͣꝫuis deus ſcripſerit. Iō aūt vtrūqꝫdicit̉ in ſecundis tabulis: quia deus per gratiam ſuam opus legis facit in homine: ⁊ homo per fidem gratiam dei ſuſcipiens (quod pertinet ad nouum teſtamentum) cooperator eſt adiuuantis dei. Ideo in primis ſolum dei opus memoratur: qꝛlex ſpiritalis ⁊ ſancta eſt. ⁊ mandatum ſanctum. vbi nulluꝫ opus hominisquia infideles non contemperantur adiutorio dei gratię: ſed iuſticiam ſuāvolunt conſtituere ⁊ lex eis in damnationem eſt. quod ſignificat contritiotabularum. Ideo autem ſuperius promiſit ſe deus ſcripturum. et in deuteronomio non ſolum promiſiſſe: ſed etiam ſcripſiſſe narrat̉. deus enī operat̉in nobis velle. ⁊ operari ⁊ perficere. ⁊ nos cum timore ⁊ tremore ſalutem no

ſtram operamur. ipſeaūt adiuuat bonę voluntatis arbitriū.Uerba decemquę. Gill̓. Cōuenienter ī denario numeroterminant̉ verba legisDenariꝰ eī ex octōnario conſtat ⁊ binario.Octo ſiquidē ſūt beatitudines. duo caritatiſmandata. Ex ſeptenario qͦꝫ ⁊ ternario ꝯſtatqꝛ ſepteꝫ dona ſpūſſcīimplent fidē trinitatisDiuidit̉ etiā in ſenarium ⁊ qͣternariū. qͣſi explicās ꝑfectōem oꝑm⁊ impletōeꝫ quattuoreuangelioꝝ.In moſera. Inlibro nu̓i ī monte hormortuꝰ ſcribitur. ſꝫ forſitā locus ē binomius.Beroth enī filiorū iachā locꝰ ē ī deſerto: ſic̄.moſera vbi obijt aarōſic̄ in libris locoꝝ legit̉Et on̄dit̉ vſqꝫ hodieī x. lapide vrbis petręin montis vertice.Tribum leui.Niſi ꝑ hanc ſignificaretur om̄e regale ſacerdotiū qd̓ ꝑtinꝫ ad nouū t. n̄ auderet hō dicere qͥ de ea tribu nonerat. Pars mea dn̄s.⁊ alibi. Dn̄s ꝑs hęreditatis meę.Cęlum cęli. ⁊cͣ.Quidā dicūt tres eſſecęlos. aereū. ethereū. ⁊ſidereū. Nōnulli vij.pͥmū aereū. ſcd̓m ethereū. terciū ꝯlimpiū. qͣrtū igneum. quintū firmamētū. ſextū aqueū.ſeꝑtimū angeloꝝ.Circūcidite ⁊cͣ.Spiritalem circūciſionē ſignificat .i. mētiſ cuſtodiā ⁊ verā abſtinentiā. Quaſi cū luxuriācarnis extīxeritis: etiāmētis ſuꝑflua reſecateCircūcidēdi ſunt oēsſenſus. Un̄ moyſes ſeincircūciſuꝫ labijs conquęrit̉. Et ſtephanꝰ iudęis. Incircūciſi inqͥtcorde ⁊ auribꝰ ⁊cͣ. Vere gͦ circūciſꝰ ē: qͥ obturat aures ne audiat ſāguinē ⁊ claudit oculoſne videat malū. qͥ nō delinqͥt ī lingua. cuiꝰ cor nō grauat̉ crapula ⁊ ebrietate. qͥ lauat int̓ īnocētes manꝰ ſuaſ. ⁊ ab oī via mala ꝓhibꝫ pedes ſuoſ. Quicaſtigat corpꝰ ſuū ⁊ ſeruituti ſubijcit ⁊ oī cuſtodia ẜuat cor ſuū. Bina qͦꝫcircūciſiōe īdigemꝰ. ne ex his q̨̄ramꝰ vanā gl̓am. ne foris mūdi ⁊ intꝰ īmūdiſimꝰ. ⁊ ſil̓atę ſcītatis pęnas ſuſtineamꝰ: ſic̄ ſichimitę qͥ pr̄iarcharū circūciſionē imitati ſūt: nō dei amore. ſꝫ ob cām luxurie. iō nihil mercedis acqͥſiuerūt:ſed die tercia ītra ciuitatis ſuę ruinas ꝑierūt. Tales enī in tꝑe reſurrectōiseuacuatis quibꝰ cōfidebāt virtutibus. in ęternū moriuntur. Deſcenderunt. Deſcenditur ī ęgyptū: facilis deſcenſus animi. In