¶ Numeri.C. XXXI.

40

non faciet irritum verbum ſuuꝫ.ſed omne qd̓ promiſit implebit.Mulier ſi quippiam vouerit ⁊ ſeconſtrīxerit iuramento quę eſt inAdhuc .ſ. paruula. et tantū diuine eruditionisdomo patris ſui ⁊ in ętate adhuchabens initiapuellari: ſi cognouerit pater votūqd̓ pollicita eſt: ⁊ iuramentū quoobligauit animā ſuam ⁊ tacuerit:voti rea erit. quicquid pollicita ē⁊ iurauit opere cōplebit. Sin aūtſtatim vt audierit cōtradixerit pater. ⁊ vota ⁊ iuramenta eius irrita erunt nec obnoxia tenebit̉ ſpōſioni. eo ꝙ cōtradixerit pater. Simarituꝫ habuerit ⁊ vouerit aliqͥd⁊ ſemel verbum de ore eius egrediens animam illius obligaueritiuramento. quo die audierit vir:⁊ non contradixerit. voti rea erit.reddetqꝫ quodcunqꝫ promiſerat.Sin autē audiens ſtatim contradixerit: ⁊ irritaſ fecerit pollicitatiōes eiꝰ: verbaqꝫ qͥbuſ obſtrīxeratanimā ſuam propicius erit ei dn̄ſ.Uidua ⁊ repudiata quicquid vouerint reddent. Uxor in domo viri cum ſe voto conſtrinxerit ⁊ iura

mēto: ſi audierit vir ⁊ tacuerit neccontradixerit ſpōſioni: reddet qd̓cūqꝫ promiſerat. Sin autem extēplo contradixerit. nō tenebit̉ promiſſionis rea. quia maritus contradixit. ⁊ dominus ei propiciuserit. Si vouerit. ⁊ iuramēto ſe cōſtrinxerit. vt per ieiunium. vel cęterarū rerū abſtinentiam affligatanimā ſuam: in arbitrio viri eritvt faciat ſiue non faciat. Qd̓ ſi audiens vir tacuerit: ⁊ in alterā dieꝫdiſtulerit ſententiā: quicquid vouerat atqꝫ promiſerat reddet. qͥaſtatim vt audiuit: tacuit. Si autēnon contradixerit poſtqͣꝫ reſciuit:portabit ipſe iniquitatē eiuſ. Iſtęſunt leges quas conſtituit dominus moyſi inter virum ⁊ vxoreꝫ.inter patrem ⁊ filiam. quę in puellari adhuc ętate eſt: vl̓ quę manetin parentis domo.C. XXXI.Ocutuſqꝫ ēdominus ad moyſendicens: Ulciſcere prius filios iſrl̓

¶ Mullerſi ⁊cͣ. Id eſt. ſi fęmina ⁊ adhuc tenera fuerit aīa: cui vir velpater dominatur in votis: non ſemper in ipſa eſt culpa: ſed interduꝫ reditad viros vel parentes.Iuramentū quo ⁊cͣ. Lxx. Et diffinitiones quas diffiniūt aduerſus animam ſuam. Non ꝙ talibus votis noceant animę ſuę: ſed aduerſus animaꝫ dicitur. aduerſus animalem delectationē. ſicut ibi. Affligetisauimas veſtras.¶ Aug. Merito q̄ritur in hoc loco etiāde voto virginitatisMulieres enim etiāvirgines in ſcripturaſolent appellari. ⁊ uidetur apoſtolus depatre loqui cū dicit:ſeruet virginē ſuam.⁊ det nuptui virginēſuam ⁊cͣ. et hoc modo. vbi non nulli ītellexerunt virginē ſuāi. virginitatem ſuaꝫ.nulla tamē hoc ſimili ſcripturarū locutōedemonſtrant: cuꝫ ſitinuſitatiſſima.¶ Nec obnoxiaLxx. Dominus mūdabit eā: qui a abnuit pater eius .i. mundam habebit ⁊ iudicabit. ſicut dicit̉: mūdauit eam ſacerdos.⁊ mundatiōe nō mūdabis reum .i. non dices mundum eum qīmundus eſt.¶ Si maritum.Id eſt. ſi adulta ⁊ viripotens fuerit ad cōcipienduꝫ ſemen verbi dei. ⁊ doctrinę ſpiritaſiſ capi enda ſecreta. vnde. Volo aūtomnes vos vni virovirginem caſtam exhibere chriſto.¶ Aug. Quia dn̄smādauit fęminā ſubpatre eſſe anteqͣꝫ nubat: ⁊ ſub viro nuptam: noluit ita lexaliquid vouere eamaduerſus animā ſuāi. in rerum licitarumabſtinentia: vt in eiſdem votis fęmineavaleat autoritas: ſedvirilis. Ita vt ſic adhuc innuptę iam conceſſerit pater vota ꝑſoluere: ſi antequā perſoluerit nupſerit: ⁊ viro eius hoc cognitum nō placuerit: non perſoluat. ⁊ ſit omnino ſine peccato. quia dominus mundauiteam ſicut dicit .i. mundam fieri iudicauit. Neqꝫ hoc contra deum fieri putandum eſt: cum ipſe pręceperit ⁊ voluerit.Uxor in domo uiri ⁊cͣ. Augꝭ. De illa prius dixit quę ī domopatris ſui vouit. ⁊ auteqͣꝫ redderet nupſit. De ea ergo quę in domo maritivouit ita loquitur. Si in domo mariti eius votum eius. aut diffinitio q̨̄aduerſus animam eius cum iureiurando. ⁊ audierit vir eius ⁊cͣ. Manifeſtum eſt ergo ita voluiſſe legem fęminam eſſe ſub viro: vt nulla vota eiꝰquę abſtinentię cauſa vouerit reddant̉ ab ea. niſi vir fuerit autor permit-

tendo. Nam cum ad peccatum viri pertinere voluerit. ſi prius permiſerit⁊ poſtea prohibuerit: etiam hic (tamen non dixit vt faciat mulier: quodvouerat: quia permiſſa prius a viro fuerat) viri dixit eſſe peccatum quiabnuit qd̓ prius conceſſerat. non tamen mulieri ideo permiſit vt ſi vir poſtea prohibuerit. contēnatur. Sed vtrum iſta etiam ad vota continētię.⁊ ad concubitus abſtinentiam pertineant. merito quęritur: ne forte ea ītelligantur tantū aduerſus animam voueri quę ſunt in cibis ⁊ potibus. qd̓etiam videtur ibi ſignificari. Nonne anima plus ē qͣꝫ eſca? Etcum de ieiunio pręcipitur: ita dicitur.Affligetis animas veſtras. Neſcio autemvtrū alicui legat̉ aduerſus aīam votū dici qd̓ de abſtinentiaconcubitus fuerit.Maxime cum hic lexautoritatem viro tribuat nō mulieri quęviro ſubdita eſt: tuncvota perſoluere ſi viꝫvota approbauerit.Si autem renuerit:non deberi. Apoſtolus cum de huiuſmodi loqueretur: nō maiorem autoritatē viro qͣꝫ fęminę dedit.Sed vxori īquit virdebitum reddat. ſimiliter ⁊ vxor viro.Uxor non habet poteſtatem ſui corporisſed vir. Similiter ⁊vir non habet poteſtatem ſui corporis:ſed mulier. Cum ergo parem vtriqꝫ tribuat poteſtatem: inſinuat de concūbendovel non concūbendoregulam non pertinere ad ea vota vbi nōhabent parem poteſtatem: ſed vir maiorem. ⁊ prope eius ſolius eſt. Non enī aitlex uirū n̄ debere reddere vota ſua ſi vxorꝓhibuerit: ſed vxorēſi vir prohibuerit.Pręterea iſtę iuſtificationes dicūt̉ ⁊ meminimus in illis iuſtificationibus quę inexodo ſub hoc noīememorātur multa p̨̄cipi quę ad ꝓprietatēnon poſſunt accipi.nec in nouo. t. obſeruari. ſicut de aure ſerui pertundēda. ⁊ huiuſmodi. Vnde etiā hic aliquid figurate dictū intelligitur. vt qm̄ ſunt multę abſtinentię cerimoniarū irrationabileſ ⁊ inimicęveritati. Hoc forte intelligi voluit tūc ratas eſſe. cū ratōbiles fuerint .i. cūeas rō approbauerit. quę ſicut vir debet regere omnē aīalem motionem.quę fit nō tantū in appetendo: ſed etiā in abſtinendo. vt ſi mente ⁊ ratiōedecernitur: tunc fiat. Si autē improbatur: nō fiat. Si autē rō qd̓ priusrecte faciendū eſſe decreuerit poſt improbet: ſit peccatū conſilij: etiā ſic tn̄non niſi rationi motio illa conſentiat. ¶ C. XXXI.¶ Ulciſcere. Orig. Scandala filijs iſrael madianitarū tergiuerſatōeacciderant. qui ſubornauerant mulieres quę eos deciperent: vt peccarent.