Rater ambroſius tua mihimunuſcula perferēs: detulit ſimul⁊ ſuauiſſimas litteras: quę a principio amiciciaruꝫfidē probate iā fidei: ⁊ veteris amicicię noua p̨̄ferebāt. Uera enī illa neceſſitudo ē: ⁊ chriſti glutino copulata: qua non vtilitas rei familiaris: nō p̨̄ſētia tm̄ corpoꝝ: n̄ſubdola ⁊ palpans adulatio: ſed dei timor⁊ diuinarū ſcripturarū ſtudia cōciliāt. Legimus ī veteribꝰ hyſtorijs quoſdaꝫ luſtraſſepuīciaſ: nouos adijſſe populos: maria trāſiſſe: vt eos quoſ ex libris nouerant coramquoqꝫ videret. Sic pithagoras memphiticos vates: ſic plato ęgiptū ⁊ architā tharentinū eādēqꝫ orā italię: q̨̄ quōdā magna grecia dicebat laborioſiſſime ꝑagrauit: ⁊ vt qͥathenis magiſter erat: ⁊ potes: cuiuſqꝫ doctrinaſ achadmię gimnaſia ꝑſonabat: fierꝫperegrinus atqꝫ diſcipulus. malenſ alienaverecunde diſcere: qͣꝫ ſua īpudēter īgerere.Deniqꝫ cū litteras quaſi toto fugiētes orbeꝑſequit̉: captus a piratis ⁊ venūdatus: etiātiranno crudeliſſimo paruit captiuus: vīctꝰet ſeruuſ. Tamen quia philoſophus: maioremente ſe fuit: Ad tytum liuium: lacteo eloquentię fonte manatē d̓ vltimiſ hiſpaīę galliarūqꝫ finibus quoſdā veniſſe nobiles legimus: ⁊ quoſad ꝯtēplatōnem ſui Roma nōtraxerat: vniꝰ hoīs fama ꝑduxit. Habuit illa etas īauditū oībus ſęculis celebrandumqꝫ miraculū: vt vrbē tantā ingreſſi aliud extra vrbem q̨̄rerent. Appolonius ſiue ille magus: vt vulgus loquitur: ſiue philoſophus:vt pitagorici tradūt: ītrauit ꝑſas: ꝑtranſiuitcaucaſū. albanoſ. ſcithaſ. maſſagethas: opulentiſſima īdię regna penetrauit: ⁊ ad extremuꝫ latiſſimo phyſon amne tranſmiſſo peruenit ad bragmanas: vt hiarca in throno ſedētē aureo: ⁊ d̓ tātali fōte potātē īter paucoſdiſcipuloſ d̓ narura: d̓ moribus ac de curſudierum ⁊ ſideꝝ audirꝫ docētē. Inde ꝑ Elamitas. Babilonios. Chaldeoſ. Medoſ. Aſſyrios. Parthoſ. Syros. Pheīceſ. Arabeſ.Paleſtinos reuerſuſ ad alexandriā. perexitad ęthiopiā: vt gimnoſophiſtas ⁊ famoſiſſima ſolis mēſam videret in ſabulo. Inuenitille vir vbiqꝫ qd̓ diſcerꝫ: ⁊ ſꝑ proficies ſemꝑſe melior fierꝫ. Scripſit ſuꝑ hoc pleīſſime octo voluminibus Philoſtratus.Uid loquar de ſęculi hominibuscū apoſtolus paulus vas electionis: et magiſter gentiū: qui d̓ ꝯſcientia tanti in ſe hoſpitis loquebatur: dicens. An experimentū q̨̄ritis eius qui
in me loquitur chriſtuſ; poſt damaſcū arahiāqꝫ luſtrata aſcēderit hieroſolimā: vt videret petꝝ: ⁊ māſerit apud eū diebus quīdecimHoc enim miſterio hebdoadis ⁊ ogdoadisfuturus gentium p̨̄dicator inſtruēdus erat.Rurſumqꝫ poſt annos quatuordeci aſſūptoBarnaba ⁊ Tito: expoſuerit apl̓is euangeliūne forte in vacuum curreret aut cucurriſſet.Habet neſcio quid latētiſ energię viua vox:et in aures diſcipuli de auctoris ore trāſfuſafortius ſonat. Unde et Eſchines cum rhodiexularet: ⁊ legeret̉ illa. Demoſtenis oratioquam aduerſus eum habuerat: mirantibuscunctis atqꝫ laudātibus ſuſpirās ait. Quidſi ipſā audiſſetis beſtiā ſua verba reſonatē:Ec hoc dico: ꝙ ſit aliquid ī me taleqd̓ vel poſſis a me audire. vel vel̓diſcere. ſed quo ardor tuus et diſcendi ſtudium etiam abſqꝫ nobisꝑ ſe probari debeat. Ingeniuꝫ docile: et ſinedoctore laudabile eſt. Non quid inuenias:ſed quid q̨̄ras cōſideramus. Mollis cera ⁊ad formanduꝫ facilis. etiā ſi artificis ⁊ plaſteceſſent manus: tamen virtute totū ē quidqͥdeſſe poteſt. Paulus apoſtolus ad pedes gamalielis lege moyſi ⁊ prophetas didiciſſe ſegloriat̉: vt armatus ſpiritalibus telis poſteadoceret cōfidēter. Arma enim noſtrę militięnō carnalia ſunt: ſed potētia deo: ad d̓ſtructionem munitionum. et conſilia deſtruentes:et omnē altitudineꝫ extollentē ſe aduerſꝰ ſcientiaꝫ dei: ⁊ captiuantes omnē intellectū adobediēdū chriſto: ⁊ ſubiugare parati cūctaꝫīobediētiā. Ad Thimot eū ſcribit ab infantiaſacris litteris eruditū: ⁊ hortatur ad ſtudiuꝫlectionis: ne negligat gratiaꝫ que data ſit eiper īpoſitōneꝫ manus p̨̄ſbyteri. Tito p̨̄cipitvt inter ceteras virtutes epiſcopi. queꝫ breuiſermone depinxit: ſciētiaꝫ quoqꝫ nō negligatſcripturarū: obtinēteꝫ inquit eum qͥ ſecūduꝫdoctrinam eſt fidelem ſermonem: vt potensſit exhortari in doctrina ſana: et cōtradicentes reuincere.Ancta qͥppe ruſticitas ſolum ſibiprodeſt: et quatuꝫ ędificat ex vitęmerito eccleſiā xp̄i: tm̄ nocet ſi deſtruētibꝰ nō reſiſtat. Malachiaspropheta: imo per Malachiā dn̄s int̓rogauit ſacerodteſ legē. ītantū ſacerdotiſ officiuꝫeſt: interrogatū reſpōdere d̓ lege. Et in deuteronomio legimuſ. Interroga patrē tuum⁊ anūciabit tibi. maiores tuos et dicent tibi.In pſalmo quoqꝫ. cxviij. Cantabiles michierat iuſtificatōnes tue: ī loco peregrinatōniſmeę. Et in deſcriptione iuſti viri cum eū arbori vitę dauid quę eſt in paradiſo: cōpararet: inter ceteras virtutes etiam hoc intulit.In lege dn̄i volūtas eius: et in lege eius meditabit̉ die ac nocte. Daniel ī fine ſacratiſſīeviſionis ait. Iuſtos fulgere quaſi ſtellas etintelligentes. id ē. doctos quaſi firmamētuꝫUides quantum inter ſe diſtent iuſta ruſticitas: ⁊ docta iuſticia. Alij ſtellis: alij cęlo cōparantur. Quāqͣꝫ iuxta heb raicam veritatē
¶ Epiſtola beati Hieronimi preſbiteri adPaulinum preſbiterū de omnibus diuinęhiſtorię libris incipit.