ſhec ē reuelatioBocalipſis iheſu chriIdeus pater vt nihildebens.ſti quāᶠ deditTchriſto jͣ. verbo etexemploFilli deꝰ ī palaꝫSnō iudeis nō phīs Ide hisfacere ſeruis ſuis. que oportet fieſ vl̓ ī breui 5. i. ꝑ ſignū oſtendit.ri cito. ⁊ ſignificauit mittens perSꝑſonā chriſti habētē ſnō ſuꝑbo ſed humiliangelum ſuum ſeruo ſuo iohanniQui teſtimonium ꝑhibuit verbodei: ⁊ teſtimonium iheſu chriſti invt litteratihis quęcunqꝫ vidit. Beatusʸ quiſ vt layci ⁊ addiſcētes Ilibrilegit. ⁊ qui audit verba prophetisſlector ⁊ auditorhuius: ⁊ ſeruat ea quę ī ea ſcriptaſaūtſunt: tēpus enim prope ē. Iohannes ſeptem eccleſijs quę ſunt inFremiſſio peccatoꝝ j. quies a viciis.aſia ſgratia vobis. ⁊ pax ab eo§. i. a chriſtoqui eſt. ⁊ qui erat. ⁊ qui vēturus ē

ſvt habetur in quibuſdam bibliis.Prologus alius Hieronimi.Bocalipſis iheſu chriſti iohannis tot habet ſacramenta quot verba. Et ꝓmerito voluminis laus omīs inferior. ī verbis ſingulis multiplices latent intelligentię.

Ad cuius roborandam firmitatem occurrit etiam autoritas mittētis deferentis ⁊ accipiētis. hanc em̄ deus .i. tota trinitas miſit: nam de patre dicit̉:mittens ꝑ angelū ſuum. filius aūt dicit: ego iheſus miſi angelū. Sed ⁊ deſpirituſancto hoc ſcriptū eſt: dn̄s deus omnipotēs. Sciendum itaqꝫ quiacum ſine additamēto ſpiritus ponitur: tota trinitas frequētius intelligiturvnde eſt. Spiritus ē deus. Et qui habet aures audiēdi audiat. quid ſpiritus dicat eccleſijs. Et quanquā angelus ſolius verbi incarnati ꝑſonamgeſſerit: tota tn̄ trinitas in angelo oꝑata ē. Ꝙ autē iohānes ī exilio iſta vidit. manifeſtat chriſti fidē in terrenis p̨̄ſſuris cęlum vēdicare. Et ſciendū ꝙcum dicit apocalipſis. ſubaudiendū ē hęc eſt. ſed hunc modum locutionisqui cum diminutione verbi fit. frequēter inuenimus in diuinis ſcripturis:vnde ſalomon ait: ſine adminiculo verbi Parabolę ſalomonis. ⁊ yſaiasviſio yſaiTpha principiū ē elementoꝝ grecoꝝ ⁊ o. finis. quod bene cōuenit illi de quo dicit yſaiaſ: ante me nō eſt formatus deus: ⁊ poſtme nō erit. Cauſa quę beatū iohannē ſcribere monebat. quia interim dum ipſe exul teneret̉ a domiciano. In eccleſijs quibus ipſe p̨̄erat nequitię multę inoleuerūt. ad quoꝝ correctionē ipſe ꝯmonetur ꝑ angelū ī viſione ſiue dormiens ſiue ſpiritualiter raptus. Per hoc ꝙ iohannes omnihumano eloquio ⁊ auxilio deſtitutus. diuinitus eſt viſitatus. innuitur nobis. ꝙ quāto magis ab hoc tumultū recedimus: tāto magis diuina viſit atione digni iudicabimur. Et ē materia in hoc libro eccleſia. de qua omēsfiunt viſiones. Quidquid aūt inducit̉ de antichriſto ⁊ demonibus: ad cōꝓbationem eccleſię fit. Hoc aūt modo tractat de hac materia .ſ. oſtendendo ꝯdicionem ipſius eccleſię ſecundū p̨̄ſentem ⁊ futurum ſtatū. ſecundump̨̄ſentem ꝙ multas ꝑſecutiones oporteat hic pati eccleſiam. Et item in p̨̄ſenti etiam multas dignitates. vt remiſſionē peccatorum illuminationemanimarū ⁊ talia. In futuro aūt obtinere vitā ⁊ interminabilē lęticiā. Finalis cauſa ē. vt ſibi ſubditos quibus principaliter ſcribit: deinde cęteros admonet ad ſuſtinēdas tribulationes cū patiētia. niſi diffidentes de remuneratione magna.¶ Nomen etiā auctoris quęrit̉. qd̓ gratia dei dicit̉. quod eſt iohannes.Quod bene ꝯuenit intentioni. omnes eniꝫ ꝓ chriſto patiētes gratia dei. i.auxilio dei patiunt̉: aliter em̄ deficerent. ſicut dicit apoſtolꝰ: Gratia dei ſūid qd̓ ſum. Locus quoqꝫ in quo ꝯpoſuit notatur. pathmos videlicet inſula in qua poſitus in exilium fuerat a domiciano cęſare propter verbumdei quod p̨̄dicabat. Per quā inſulam deſignat̉ eccleſia quę quotidie aſſultus huius ſęculi patitur. immobilis tamen exiſtens. pathmos enim ebullitio vel fretum interprętat̉. Videndū quo modo viſionis iohannes taliavidit. Tres nanqꝫ modi viſionum ſunt. vnus cum celum. terram ⁊ ſimiliacorporeis oculis videmus. Alius cum dormiētes vel etiam vigilantes aliquid videmus per qd̓ aliud figuramus. ſicut pharao vidit craſſas vaccas vel boues ⁊ macras. Alius modus eſt intellectualis. cum aliquid mente cōcipimus nō per imagines: ſed ſicut ē: vt dauid in pſalmis dicens: audiam quid loquat̉ in me dominus deus. Iohannes vero imagines ī mente vidit: ⁊ in eis veritatē intellexit.¶ Materia ſtatus aſię. ⁊ totius p̨̄ſentis eccleſię. littera ſic. ac ſi ita ꝯmoneret: attendite hanc viſionem: quia viſio reuelata ē in chriſto iheſu. Qualitas .i. modus tribulationes intus ⁊ exterius econtrario ꝯſolationes. locusbreuis labor. ⁊ certa p̨̄mia. Intentio patiēter ferre omnia.

¶ Prologum p̨̄mittit ſalutationē in vtroqꝫ captat.Apocalipſis ihe. chri. Pręparat auditor es beniuolos ⁊ attētos ſicut ⁊ ibi ioh̓es ſeptē eccleſijs que ſunt in aſia.Qua dedit ⁊cͣ. Secundū hominem accepit eam a patre ⁊ verbo ſibicounito. ⁊ ſpirituſancto.Quę oportet. Quaſi ⁊ ineuitabile eſt quin fiant. ⁊ vtile ut fiant.¶ Oportet vt patiant̉ tribulationes cito.Cito. Dicit vt ſeꝑent ne ſit graue paticito finiēdi ſunt labores ⁊ p̨̄mia danda.¶ Breuis labor. feſtinata gloria.Et ſignificauit.Deus pater filio ⁊ filius iohanni ſub ſigillo. i. ſub ſcripto. ne locus ſit furibus ꝑuertēdi. ⁊ vt gratius ſit fidelibus ſi cū exercitiocōſequantur.Qui teſtimoniūper. Qui teſtat verba ipſius chriſti habita. tam de verbo. i. diuinitate qͣꝫ de humanitate iheſu chriſti.Uerbo dei. Filius vocat̉ verbuꝫ deiquia ꝑ euꝫ manifeſtatus ē in mundo paterIn his quęcūqꝫuidit. In his quęcorporaliter vidit vtpaſſum. vel ſola mētevt fuiſſe cū patre anteomnia.Beatus qui leChriſtus dedit mihibeatus autē qui a meacceperit.¶ Beatus qui legit ⁊audit ⁊cͣ. Quia hęc apocal̓. ē iheſu xp̄i ⁊cͣ.¶ Qui legit .i. qui narrat alijs quę audiuit. qͥa plures ab vno legente poſſunt audire. Vel audient. ⁊ in hoc notat auditores. qͥa plures.¶ Illi ſoli beati qͥ audiunt vt mente recondant. ⁊ mente recondunt vt oꝑecōpleant. ⁊ oꝑe implent vt vitā ęternā poſſideāt.Seruat ea. Ita dico ſi ſeruat. Non em̄ auditores legis ſed factoresiuſti ſunt.¶ Seruat ea. Qui fidem chriſti ⁊ eccleſię non violat. ⁊ timet minata: ⁊ q̨̄ritꝓmiſſa. vere beatus. quia nec longa mora laboris ⁊ p̨̄mia vicina.Septē eccleſiis. Principaliter illis quibꝰ magiſter erat cōſtitutus.⁊ per ſimile alijs.¶ Deus dedit chriſto. chriſtus iohāni. ioh̓es autē eccleſijs. vel ꝑ ſeptē vniuerſę eccleſię: quia ſeptem vniuerſitatē ſignificāt. vel qͥa ſeptiformi ſpirituilluſtrantur.In aſia. Aſia ē elatio. Eccleſia ergo nūc ē ī elatiōe ꝟtutū. vel olī vicioꝝ¶ Aſia ē iſta. nō magna. illa .ſ. quę dicit̉ tercia pars mundi. ſed quędamꝓuincia vbi erāt ſeptē ciuitates. ⁊ ſeptē eccleſię cū ſeptem epiſcopis.¶ Aſia minor ē ꝑs maioris aſię ꝯtinens ſeptē ciuitates quaꝝ epheſus ē metropolis. In hac minori euāgeliſauit paulus. ſed poſtea in diuiſione apoſtoloꝝ iohannes eam obtinuit.¶ Epheſus metropolitana ſedes totiꝰ aſię in qua iohannes p̨̄fuitGratia et par. Pręparat auditores ī ſalutatione beniuolos. ⁊ attentos. ſicut ⁊ in ꝓlogo.Qui ē qui erat ⁊cͣ. Eternaliter qͣꝫuis natus ex tꝑe. iam īmutabilis ꝑhumanitatē. ⁊ olim corruptibilis. talis vēturus ē. ⁊ ſi mō nō apparet talis.Et a ſeptē ſpiritibus. Spiritus idē ſonat qd̓ charitas. vnde attribuit̉ ſpiritui remiſſio peccatoꝝ ⁊ alia dona quę ſunt dona totius trinitatisvt ītelligamus trinitatē ex ſola dilectione oꝑari.¶ Perſonam patris tacet. qꝛ de deo creatore nemo male ītellexerat. ponit42