CAd GalathasII.
non minus diligenter qͣꝫ illi preceperuntj. Fipſi nihil mihi contulerunt. ſed ego petrohoc ipſum facere. Cum autem vef 5 qui locus gentium erat. j. ſ non in occulto. ſꝫcoraꝫ omnibus quibus nocebat ſeundo ſ in preſētia omnium.niſſet cephaſſantiochiam. in facif 5 tanquam parj. § quod non animaduertebatiudicando ſ non temere I dignus reprehenſione. pro alijs. non pro ſeem eiusᶠ reſtiti. quiaʳ repręhenſihoc modobilis erat. Prius enim qͣꝫ venirētiudei ſ hieruſolimitāe eccleſie epiſcopo. jͣ. ſ nōhabenſ diſcretionem in cibisqͥdā abʸ iacobo. cū gētibꝰ edebatſ illi f5 latenter per aliquas occaſiones ſa cibis gentiliumCum autē veniſſentꝭ. ſubtrahebatſ per ſe gregē faciebat cū iudeis ſ nō cibos ſqꝛ⁊ ſegregabat ſe. timens eos qui exerāt infirmi: vel ſi firmi: pro more ſuo ſcandalizarenturˣ § quaſi diſcerneret cibos.circunciſione erant. Et ſimulatiof § qui erant anthiochie.ni eius conſenſeruntꝭ cęteri iudęi:ſ doctor gentium ſ gētibus ſubtractus.ita vt barnabas duceretur ab eisI iudaice comeſtionis ſ ego ſolusin illā ſimulationē. Sꝫ cū vidiſſeꝫf§ non quantum ad intentōnē. ſed ſ quia ꝑ hocꝑibat veritas vt gentes iudaizarent.ꝙ non recte ambularentꝭ ad veritaf §uia pro his ſanandis dictum eſt vt omneste ęuangelij. dixi cephęʳ corā omillius obiurgatione ſanarentur.f Qui fuit in ritu iudaico dimiſit. quid qui nōfuerunt facere debuerant ſnatione ⁊ generenibus. SiItu iudęus cum ſis gē§ gētiliū nō iudeoꝝ rituſſ qꝛ ſcit nihil conferre.tiliter ⁊ʳ non iudaice viuiſ. quomoſ que oīa que vidēt in te: putāt neceſſaria ſalutido gentes cogis iudaizare? Nos§ nō ꝓſeliti ſumuſ. peccatores quidēſed nō vt gētes ydolatre ⁊ immūde.natura iudęi: ⁊ non ex gentibuspeccatores vſus eſt dici valde iniquos. non dehis qui cum iuſte ac laudabiliter viuant. non ſūtſine peccatoSed tamenpeccatores. Scientes auteꝫ ꝙ nō
5 quantuſcunqꝫ in lege. ſiudeus jͣ. § que ſuntde ſacrificiis ⁊ alijs legalibusiuſtificabiturʸ homo ex operibꝰ lef5 nullo deniqꝫ modo. j. . i. qua creditur ī xp̄mgis. ſniſi per fidem iheſu chriſti.§ ergo etiam nos iudei ſicut ⁊ gentes.Et nos in chriſto iheſu credimus.opera ſunt ex gratia. ſed non ex operibꝰ gratiaI § qꝛ ipſa prima ē. ex qͣ impetrātur cetera Falivt iuſtificemur ex fide chriſti. ⁊ nōquo modof § quia iudeus non eſt iuſtus ex legemultominus caro .i. peccator ex gentibus.ex operibꝰ legis. Propter quodex operibus legis non iuſtificabit̉gentilis. Sed ſi dicitis nos peccaſſeꝙ legem dimiſimus. ⁊ in chriſto iuſticiam querimus. tunc qui hoc precepit eſt peccati miniſter. ſꝫnunquid: quaſi mirum eſt ſi quis dicat.omnis caro. Ꝙ ſi quęrentes iuſtificari in chriſto. inuenti ſumus etipſi peccatores: nunquid chriſt̓f ſ ꝙ chriſtus peccauerit qui legem deſtruxit. velqui eam miniſtrauit. Ego enim ſequax eius legemdeſtruxi rationabiliter viuendo. ⁊ docendo. ⁊ ſi reedifico: contra legem facio. Nam per auctoremlegis ipſam legem dimiſi. quaſi ei mortuus. nullum ſenſum eius habens.peccati miniſter eſt; Abſit. Si eīq̨̄ deſtruxi iterum reędifico: pręuaricatorem me conſtituo. Ego enim§ ad honorē deiper legē legi mortuus ſum. vt deo⁊ poſſū. qꝛ ſ cōcupiſcentie noſtre in eocrucifixe ſunt.viuam. chriſto confixus ſum cruciſ non ē in me iuſticia mea. ſed dei 5. i. vetꝰ hō.Uiuo autē iamᶠ nō ego: viuit veroſ nouꝰ f ſ ⁊ quid eſt exponit ¶ Id ēin me chriſtus.Ꝙ auteꝫ nunc vibn̄ poſſum operari ſ corruptibili in qua eſt incetiuum viciorum .i. ꝙ igne non vror: per fidem eſnon per opera laborioſa.j. ſ cuiꝰ fides valere pōtuo in carne. in fide viuo filij dei:
ſicut petrus in circunciſione. Et ſicut apoſtoli petro. ita barnabas ſibi.¶ Reſtiti. Quod non auderet. niſi ſe non imparem ſentiret.¶ Ab ęmulis nouę legis dicebatur paulus gr̄ę predicator egregiꝰ damnare legem moyſi. vt ſacrilegam. nec deo mandante ſcriptam. ⁊ ideo etiam ipſe iudaizauit. oſtendens non eſſe eam ſacrilegam iudęis. vt eſt ydolatria gētibus. nec tamen eſſe neceſſariam ſaluti.¶ Poſtqͣꝫ venirent quidam. Quidaꝫ ęmulatores legis. qui ęquoſure chriſtum ⁊ legemvenerabātur. quos timens non miſcebaturgentibus. Quod ſi ſolum eſſet: non eēt rep̨̄henſibile. Sicut ⁊ ip̄epaulus pro ſcandaloaliquando ceſſit. ſed īhoc erratum eſt. ꝙ gētes cogebat iudaizare¶ Sed cum vidiſſem. Hieroꝰ. adaugꝭ. Paulus ī petronon potuit rep̄hēdereqd̓ ipſe fecit. nec arguere ſimilatōnem cuius⁊ ipſe reus erat. Sꝫ fuit hͨ reprehenſio diſpēſatoria. nō vera. Necpetrꝰ peccauit. nec paulꝰ ꝓcaciter arguit. Petrus aūt fuit hꝰ decretiautor. legem poſt ęuāgeliū nō eē ſeruandaꝫqͥ poſt viſioneꝫ linteiad corneliū intrauit. ⁊cū gentibus comedit.Qui etiā quęſtionemde hac re ſoluit. Cū eīpaulus ⁊ barnabas iācōuerſis multis gentibꝰ veniſſent antiochiāQuidam de iudęa dicebāt. ſine lege moyſinomineꝫ poſſe ſaluaritūc vtriqꝫ de hac q̨̄ſtione aſcenderūt hirl̓mad apl̓os. Petrꝰ veroait: Deus dedit ill̓ ſpiritū ſicut ⁊ nobis. ⁊ nichil diſcreuit int̓ nos⁊ illos. fide purificanscorda eoꝝ. Quid gͦ tēptatis deū impone̓ iuguꝫ qd̓ neqꝫ nos neqꝫpr̄es nr̄i portare potuimus? Sed ꝑ gr̄aꝫ credimꝰ ſaluari ſicut ⁊ illi. Petrus itaqꝫ bn̄ ſēſit d̓ abolitōe legꝭ. ſꝫ ſimulauit pre tīore iudeoꝝ. ne occaſione gētiū a fide recederent. ⁊ ſic ꝑderet ſuū gregē. Sil̓auit aūt ⁊ paulꝰ ꝓ ſimili metu. vt ī circūciſione tymothęi. ⁊ ipſe qui nutriuit comā ex voto vt nazaręi: ī cenchris exlege caput totondit. Poſt multa etiā in hirl̓m conſilio iacobi ⁊ pręſbiterorum purificatus ſcd̓m legem intrauit in templum. ⁊ hoſtiam obtulit. Eccequomodo iudęꝰ iudęis. Auguſtinus vero de gentibus credentes dicit legꝭonere liberos eſſe. de iudęis: legi eē ſubiectos. nec peccare ſi circuncidunt ⁊ſacrificant. ſi modo ſpē ſalutis ī eis non cōſtituant. nec peccat petrꝰ ſi iudaizat: ſꝫ ꝙ gentes cogit iudaizare ſuo exēplo. in qͦ ſolo paulꝰ eū rep̨̄hendit. vtdoctor gentium: vt ſit repręhēſio vera nō diſpenſatoria. Hiero. Sed ſi pꝰęuangeliuꝫ bn̄ facit qui iudaizat in ſacrificijs ⁊ cęteris: in hęreſim labimurcherinthi ⁊ hebionis. qui propter hoc ſunt anathematizati: qd̓ ęuangeliomiſcuerunt cultus legis. Qui dum volunt ⁊ iudęi ⁊ chriſtiani eē: neutrumſunt. Et ſi tales ſuſcipimus vt in eccleſia dei faciant quod fecerunt in ſynagoga ſathanę: non illi chriſtiani fient. ſed nos iudeos facient. Sunt vtiqꝫiudęorum cerimonię omnibus mortifere fidelibus. finis enim legis chriſtꝰ.Item. Lex ⁊ ꝓphetę vſqꝫ ad iohannem. Et conſummabo teſtamentum no
uum ſuper domum iſrahel. nō dicit populo gentiuꝫ. ſed iudęis. vt n̄ in vetuſtate litterę viuant. ſed in nouitate ſpiritus. Nec ſunt illę cerimonie reoindifferētes inter bonū ⁊ malū. Si obſeruandę ſunt: ſalutem afferunt. Sꝫſalutē non afferunt: non ſunt obſeruandę.¶ Dixi cephę. Augꝰ. Ipſe petrꝰ qḋ a paulo fiebat vtiliter libertate charitatis ſecū ac benigna pietate humilitatis accepit. Atqꝫ ita exēplū poſteritp̨̄buit tanto ſanctiꝰ qͣꝫto ad imitādū difficiliꝰ qͦ nō dedignētur maiores ſicibi forte rc̄i tramitē reliquiſſent. etiā a poſterioribꝰ corrigi. Lausitaqꝫ iuſtę libertatis īpaulo. ſcē humilitatisin petro.¶ Dixi cephę. Vtīeo qͥ prīꝰ ē diſcāt cętꝭ¶ Hie. Hinc diſcātgalathę petri autoritate nō eē iudaizāduꝫqͥ in hoc rep̄hēſus ē.¶ Qūo cogis.Nō docētis imꝑio. ſꝫcōuerſatōis exēplo.¶ Nos natura.Commendata autoritate ſua. iam rōnibꝰincipit agere. ꝙ carnales obſeruātię pꝰ xp̄mnon ſunt obſeruandęQuaſi deceret. Gentes nō debēt iudaizare. qꝛ nos qͥ valuimuſī lege ſcimꝰ eā nō iuſtificare. ⁊ ideo ea dimiſſa ad chriſtum ꝯfugīNiſi per fidemhieſu chriſti. Noniō dicit ex fide ꝙ oꝑabona fruſtrētur. cū deus reddat vnicuiqꝫ ẜꝫoꝑa ſua. Sed qꝛ oꝑſūt ex gr̄a. nō ex oꝑbꝰgr̄a. qꝛ fides ꝑ dilectōnem oꝑans. nihil oꝑaretur. niſi ipſa dilectiodei diffūderetur in nobis ꝑ ſpm̄ſanctuꝫ. necipſa fides eēt in nobisniſi deus eam daret.Omnis caroNota ꝙ de iudęis ponit homo. de gentibꝰcaro. Homo ibi. Scientes auteꝫ ꝙ non ⁊cͣCaro ibi. Propt̓ qd̓ex operibus ⁊cͣ.¶ Ꝙ ſi quęrenteſ¶ Beda. Si nos reuera cognouimus non poſſe iuſtificari nos. niſi tranieūtes ad chriſtū. Nūqͥd patit̉ xp̄s relabi nos ad id qd̓ eramus. Qd̓ ſi patretur profecto miniſter nobis eēt ꝑ eccati .i. prioris ſtatus noſtri. ſicut fuiſſettranſeuntibus ad ſe miniſter iuſticię.¶ Vl̓. Ꝙ ſi q̨̄rētes. Dixi ꝙ ex oꝑbꝰ legꝭ nō ē iuſticia. Qd̓ ſi nos qͥ in legemaiores fuimꝰ: īuēti ſumꝰ ī ea fuiſſe pccͣores. qd̓ inde apparꝫ qꝛ q̨̄rimꝰ ī xp̄oiuſtificari. Qꝛ cur ī xp̄o q̨̄reremꝰ iuſtificari: niſi qꝛ ī lege n̄ eramꝰ iuſti? Etſinos qͥ in ea perfecti eramus: fuimus ex ea peccatores: tūc lex vbicūqꝫ e miniſtrat peccatū. Etſi lex miniſtrat peccatū: tūc ſi xp̄s legē miniſtrat: ⁊ peccatūſꝫ non eſt miniſter peccati. gͦ nec mīſter legꝭ. Qd̓ ſi forte videret̉. qꝛ eā adinpleuit. ſꝫ abſit ꝙ eā mīſtrauerit. docēs eā poſt paſſionē ſuā ſeruandaꝫ. Etſi non eſt miniſter legis: cur eam ſeruaretis?¶ Inuenti. Non opinione habiti. ſed ratione probati.¶ Ago enim per legem. Spiritualiter intellectaꝫ. Sum mortuus legi. Ne carnaliter in ea viuā. Ut viuam deo. Nō mihi. qd̓ ianpoſſum. qꝛ cum xp̄o. Fixus ſum cruci. Id ē. crux xp̄i extinxit in me ardorem peccati. vt iam vltra ad id non extēdar. Sed viuo. In ꝟtutio